§20. Митохондрияның құрылымдық бөліктері және олардың атқаратын қызметтері.

#1 слайд
«Еске түсірейік» ойыны https:// wordwall.net/resource/82579711 «Бір қадам алға..» әдісі

1 слайд

#2 слайд
Митохондри я "Митохондриялар жасушалық тыныс алу процесінде маңызды рөл атқарады. Егер митохондриялардың қызметі бұзылса, жасушалардың энергетикалық қамтамасыз етілуі қалай өзгеруі мүмкін? «Ой қозғау сұрағы»

2 слайд

#3 слайд
Митохондрия – "энергия фабрикасы": Бір жасушада бірнеше мың митохондрия болуы мүмкін. Олар жасушаның энергия қажеттілігіне байланысты көбейіп немесе азаюы мүмкін. АТФ – "энергия валютасы": Адам денесі күніне шамамен 70 кг АТФ тұтынады, бірақ оның бір мезгілде небәрі 250 г қоры болады. Бұл АТФ-тың үздіксіз қайта синтезделетінін көрсетеді. Майлардан энергия алу: 1 г май ыдырағанда, 1 г көмірсуға қарағанда 2 есе көп энергия бөлінеді. Гликолиз – ежелгі механизм: Бұл процесс барлық тірі ағзаларда кездеседі және эволюция барысында ең алғашқы пайда болған энергия өндіру жолы деп есептеледі. «Қызықты деректер»

3 слайд

#4 слайд
§20. Митохондрияның құрылымдық бөліктері және олардың атқаратын қызметтері. 10.1.4.4 - энергетикалық алмасу кезеңдерін сипаттау;

4 слайд

#5 слайд
Теориялық білім: энергетикалық алмасу кезеңдерін сипаттайды; Практикалық дағдылар: энергетикалық алмасу кезеңдерін салыстырады; Функционалдық сауаттылық: энергетикалық алмасу кезеңдерін түсіндіреді; Құндылық: «жасампаздық және жаңашылдық»

5 слайд

#6 слайд
Митохондри я «Бейнетүсінді ру» әдісі. Энергетикалық алмасу кезеңдері Кезең Негізгі функциялары Энергия көзі 1 Гликолиз Көмірсуларды ыдырату, энергия алу Глюкоза 2 Циклді Кребс Энергияның жоғары деңгейлі өндірісі Ацетил-КоА 3 Электронды тасымалдау тізбегі ATP өндіру, оттегінің тұтынылуы NADH, FADH₂ 4 Фотосинтез Күн энергиясын химиялық энергияға айналдыру Күн сәулесі

6 слайд

#7 слайд
Митохондри я «Бейнетүсінді ру» әдісі.

7 слайд

#8 слайд
Аэробты тыныс алу теңдеуі глюкоза + оттегі көмірқышқыл газы + су + энергия бөлінеді

8 слайд

#9 слайд
Анаэробты тыныс алу теңдеулері Бұлшық еттерде Ашытқыда глюкоз а глюкоз а сүт қышқылы + энергия этанол + көмірқышқыл газы + энергия

9 слайд

#10 слайд
Салыстырмалы түрде үлкен көлемдегі энергияны шығарады. Аэробты тыныс алу Анаэробты тыныс алу Оттегі бар. Глюкоза толығымен тотығады. Аз мөлшерде энергияны өте тез шығарады. Оттегі жоқ немесе өте көп емес. Глюкоза толығымен тотықпайды және өнімдерде әлі де энергия бар.

10 слайд

#11 слайд
1. Гликолиз 2. Кребс циклы (лимон қышқылы циклы) 3. Тотығу-фосфорлану (электрон тасымалдау тізбегі) Кілт сөздер:

11 слайд

#12 слайд
1. Гликолиз 2. Кребс циклы (лимон қышқылы циклы) 3. Тотығу- фосфорлану (электрон тасымалдау тізбегі) Топтық/жұптық жұмыс: Рөлдерді бөлу:

12 слайд

#13 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР 1.Энергетикалық алмасу кезеңдерін атаңыз. __________________________________________________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ Дескриптор: - энергетикалық алмасу кезеңдерін сипаттайды – 3 балл;

13 слайд

#14 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР 2.Төмендегі кестені толтырыңыз. Дескриптор: -Энергия алмасу кезеңдерінде жүретін үдерістерді сипаттайды – 3 балл; Энергетикалық алмасу процестері жүретін орындар Энергетикалық алмасудың кезеңі Энергия қандай түрде бөлінеді Асқорыту жүйесі      Цитоплазма      Митохондрия     

14 слайд

#15 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР Тапсырма-3. Энергетикалық алмасу үдерісі тірі жасушалар үшін қте қажетті процестердің жиынтығы болып келеді. Бұл процестердің жиынтығынан энергия бөлінеді және синтезделеді. Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз. А. І – кезең: ____________________________ 1.Өнімнің ыдырауы қайда жүреді? __________________________ 2.Қандай заттармен активтендіріледі? ___________________________________________________________ 3.Қандай заттарға дейін өнімдер ыдырайды? __________________________________________________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ 4.Қанша энергия бөлінеді? __________________________________ 5.Неше АТФ молекуласы синтезделеді? ________________________

15 слайд

#16 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР В. ІІ – кезең: ____________________________ 1.Өнімнің ыдырауы қайда жүреді? __________________________ 2.Қандай заттармен активтендіріледі? ___________________________________________________________ 3.Қандай заттарға дейін өнімдер ыдырайды? __________________________________________________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ 4.Қанша энергия бөлінеді? __________________________________ 5.Неше АТФ молекуласы синтезделеді? ________________________

16 слайд

#17 слайд
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР С. ІІІ– кезең: ____________________________ 1.Өнімнің ыдырауы қайда жүреді? __________________________ 2.Қандай заттармен активтендіріледі? ___________________________________________________________ 3.Қандай заттарға дейін өнімдер ыдырайды? __________________________________________________________ __________________________________________________________ __________________________________________________________ 4.Қанша энергия бөлінеді? __________________________________ 5.Неше АТФ молекуласы синтезделеді? ________________________ Дескриптор: - Энергия алмасудың әр кезеңінің ерекшеліктерін талдайды – 3 балл;

17 слайд

#18 слайд
"Не ұнады?" "Не қиын болды?" "Қандай қосымша ақпарат қажет?" Үйге: §21. Су алмасуды реттеу Кері байланыс

18 слайд