§24. Тірі ағзалардағы электр үдерістері.
§24. Тірі ағзалардағы электр үдерістері.

#1 слайд
Алдыңғы
білім
«Миелинденг
ен аксон»
«Миелинденб
еген аксон»
«Айырмашылығы
неде?»
1 слайд
Алдыңғы білім «Миелинденг ен аксон» «Миелинденб еген аксон» «Айырмашылығы неде?»
#2 слайд
Егер біздің денеміздегі
электрлік үдерістер бұзылса,
ағза қандай өзгерістерге
ұшырауы мүмкін?
Табиғаттағы электрлі
мүшелерді жасанды жүйелерде
қолдану арқылы қандай
жетістіктерге жетуге болады?
Қазіргі ғылым
электрорецепцияны зерттеу
арқылы қандай жаңалықтар
аша алады?
«Ой
қозғау»әдісі
2 слайд
Егер біздің денеміздегі электрлік үдерістер бұзылса, ағза қандай өзгерістерге ұшырауы мүмкін? Табиғаттағы электрлі мүшелерді жасанды жүйелерде қолдану арқылы қандай жетістіктерге жетуге болады? Қазіргі ғылым электрорецепцияны зерттеу арқылы қандай жаңалықтар аша алады? «Ой қозғау»әдісі
#3 слайд
«Қызық
ты
деректе
р»
Электрлі балықтар – тірі
аккумуляторлар
Электрлі жайындар мен
электрлі скаттар өз
денесінде 600 вольтқа дейін
электр тогын шығара алады.
Олар бұл қабілетті қорғаныс,
шабуыл және қоршаған
ортадағы объектілерді
анықтау үшін қолданады.
3 слайд
«Қызық ты деректе р» Электрлі балықтар – тірі аккумуляторлар Электрлі жайындар мен электрлі скаттар өз денесінде 600 вольтқа дейін электр тогын шығара алады. Олар бұл қабілетті қорғаныс, шабуыл және қоршаған ортадағы объектілерді анықтау үшін қолданады.
#4 слайд
Тақырыбы:
§24.Тірі
ағзалардағы
электр
үдерістері.
9.4.4.1 - тірі ағзалардағы
электрлік үдерістерді
зерттеу;
4 слайд
Тақырыбы: §24.Тірі ағзалардағы электр үдерістері. 9.4.4.1 - тірі ағзалардағы электрлік үдерістерді зерттеу;
#5 слайд
Теориялық білім:
тірі ағзалардағы
электрлік
үдерістерді
сипаттайды;
Практикалық
дағдылар:
тірі ағзалардағы
электрлік
үдерістерді
талдайды;
Функционалдық
сауаттылық:
тірі ағзалардағы
электрлік
үдерістерді
түсіндіреді;
Құндылық:
«жасампаздық және
жаңашылдық»
5 слайд
Теориялық білім: тірі ағзалардағы электрлік үдерістерді сипаттайды; Практикалық дағдылар: тірі ағзалардағы электрлік үдерістерді талдайды; Функционалдық сауаттылық: тірі ағзалардағы электрлік үдерістерді түсіндіреді; Құндылық: «жасампаздық және жаңашылдық»
#6 слайд
Дәйек сөз
немесе
цитата:
"Табиғаттың
таңғажайып
құпияларының бірі –
электрлік
сигналдардың өмірдің
негізгі процестерінде
атқаратын рөлі."
6 слайд
Дәйек сөз немесе цитата: "Табиғаттың таңғажайып құпияларының бірі – электрлік сигналдардың өмірдің негізгі процестерінде атқаратын рөлі."
#7 слайд
«Қызық
ты
деректе
р»
Электрорецепция –
жануарлардың
алтыныншы сезімі
Акулалар мен электрлі
скаттар су астындағы ең
әлсіз электр өрістерін де сезе
алады. Олар тіпті құмға
жасырынған балықтардың
жүрек соғысын анықтай
алады.
7 слайд
«Қызық ты деректе р» Электрорецепция – жануарлардың алтыныншы сезімі Акулалар мен электрлі скаттар су астындағы ең әлсіз электр өрістерін де сезе алады. Олар тіпті құмға жасырынған балықтардың жүрек соғысын анықтай алады.
#8 слайд
«Бейнетүсіндіру»
әдісі. .
Түсіндіру элементі Мазмұны
Электрлік үдерістердің анықтамасы Тірі ағзалардағы электрлік сигналдар арқылы
ақпарат беру, бұлшықеттерді қозғалту және ағза
жұмысын реттеу.
Жүйке жүйесіндегі рөлі Жүйке талшықтары арқылы сигналдарды өткізу,
ақпаратты мида өңдеу және ағза әрекетін
басқару.
Жүректегі электрлік үдерістер Жүрек бұлшықеттерін жиырылтатын электр
импульстарын өндіру және жүрек ырғағын реттеу.
Электрорецепторлардың қызметі Сыртқы ортадағы электр өрістерін анықтау және
олар арқылы қорек табу немесе жауларды сезіну.
Электрлі мүшелердің функциясы Қорғаныс, шабуыл немесе байланысу үшін электр
разрядтарын шығару.
Бұзылыстардың салдары Жүйке жүйесінің, жүрек соғу ырғағының немесе
бұлшықет қызметінің бұзылуы.
Ғылыми зерттеулердің пайдасы Жасанды жүрек, кардиостимуляторлар және
электрлі протездер сияқты медициналық
құрылғыларды жасауға негіз болу.
Қызықты факт Адам миы шамамен 20 Вт электр қуатын өндіреді,
бұл шағын шамды жағуға жеткілікті.
8 слайд
«Бейнетүсіндіру» әдісі. . Түсіндіру элементі Мазмұны Электрлік үдерістердің анықтамасы Тірі ағзалардағы электрлік сигналдар арқылы ақпарат беру, бұлшықеттерді қозғалту және ағза жұмысын реттеу. Жүйке жүйесіндегі рөлі Жүйке талшықтары арқылы сигналдарды өткізу, ақпаратты мида өңдеу және ағза әрекетін басқару. Жүректегі электрлік үдерістер Жүрек бұлшықеттерін жиырылтатын электр импульстарын өндіру және жүрек ырғағын реттеу. Электрорецепторлардың қызметі Сыртқы ортадағы электр өрістерін анықтау және олар арқылы қорек табу немесе жауларды сезіну. Электрлі мүшелердің функциясы Қорғаныс, шабуыл немесе байланысу үшін электр разрядтарын шығару. Бұзылыстардың салдары Жүйке жүйесінің, жүрек соғу ырғағының немесе бұлшықет қызметінің бұзылуы. Ғылыми зерттеулердің пайдасы Жасанды жүрек, кардиостимуляторлар және электрлі протездер сияқты медициналық құрылғыларды жасауға негіз болу. Қызықты факт Адам миы шамамен 20 Вт электр қуатын өндіреді, бұл шағын шамды жағуға жеткілікті.
#9 слайд
«Кинометаф
ора» әдісі.
https://
drive.google.com/file/d/1_1tAOX
u7aEFQ3LUL7yCq1F6s49C5ON9
M/view?usp=drive_link
9 слайд
«Кинометаф ора» әдісі. https:// drive.google.com/file/d/1_1tAOX u7aEFQ3LUL7yCq1F6s49C5ON9 M/view?usp=drive_link
#10 слайд
«Кестені талдау»
әдісі.
Жануардың атауы Орган/ жасушалар Пайда болу түрі Ағза үшін электрдің мәні
Скат Бүйрек тектес түзілімдер. Электр
органдары электр пластиналарынан
тұрады.
Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық
аймағында орналасқан.
Үлкен қанатты жүзгіштердің көмегімен
скат құрбанын тұтқындап, оны
толығымен жұтады.
Скат қуатты разрядты (200 В дейін)
өндіріп, құрбанды өлтіреді.
1. Жауды электршокпен
бейтараптандыру
Жыланбалық Бүйрек тектес түзілімдер:
әлсіз импульстер шығарады Олар құрбанын анықтау және
кеңістікте бағдарлау үшін
пайдаланылады
2. негізгі электр органы
3.«аңшы органы»
Электр органдары электр
пластиналарынан тұрады.
Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық
аймағында орналасқан.
күшті разряд үшін потенциалын жасай
отырып, электр қуатын өндіреді және
жинақтайды
Жауды электршокпен
бейтараптандыру
Жайын Тері асты жұқа қабаты.
Электр органдары электр
пластиналарынан тұрады.
Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық
аймағында орналасқан.
Жайын суға немесе жиірек құрбанына
тікелей жанасу арқылы разряд
шығарады.
Күшті негізгі разряд (шамамен 350 В),
содан кейін бірнеше әлсіз разряд
1. Жауды электршокпен
бейтараптандыру
10 слайд
«Кестені талдау» әдісі. Жануардың атауы Орган/ жасушалар Пайда болу түрі Ағза үшін электрдің мәні Скат Бүйрек тектес түзілімдер. Электр органдары электр пластиналарынан тұрады. Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық аймағында орналасқан. Үлкен қанатты жүзгіштердің көмегімен скат құрбанын тұтқындап, оны толығымен жұтады. Скат қуатты разрядты (200 В дейін) өндіріп, құрбанды өлтіреді. 1. Жауды электршокпен бейтараптандыру Жыланбалық Бүйрек тектес түзілімдер: әлсіз импульстер шығарады Олар құрбанын анықтау және кеңістікте бағдарлау үшін пайдаланылады 2. негізгі электр органы 3.«аңшы органы» Электр органдары электр пластиналарынан тұрады. Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық аймағында орналасқан. күшті разряд үшін потенциалын жасай отырып, электр қуатын өндіреді және жинақтайды Жауды электршокпен бейтараптандыру Жайын Тері асты жұқа қабаты. Электр органдары электр пластиналарынан тұрады. Оң полюс бас аймағында, теріс-құйрық аймағында орналасқан. Жайын суға немесе жиірек құрбанына тікелей жанасу арқылы разряд шығарады. Күшті негізгі разряд (шамамен 350 В), содан кейін бірнеше әлсіз разряд 1. Жауды электршокпен бейтараптандыру
#11 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ
САУАТТЫЛЫҚ
ТАПСЫРМАСЫ
1-тапсырма. Ағза үшін электр үдерістерінің маңызын, электр үдерістерінің
пайда болу түрін және электрді өндіретін және оны пайдалануға қабілетті
жануарларды кестеге толтыру.
Жануардың
атауы
Мүше/
жасушалар
Пайда болу түрі
Ағза үшін электр
үдерістерінің
маңыздылығы
11 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ТАПСЫРМАСЫ 1-тапсырма. Ағза үшін электр үдерістерінің маңызын, электр үдерістерінің пайда болу түрін және электрді өндіретін және оны пайдалануға қабілетті жануарларды кестеге толтыру. Жануардың атауы Мүше/ жасушалар Пайда болу түрі Ағза үшін электр үдерістерінің маңыздылығы
#12 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ
САУАТТЫЛЫҚ
ТАПСЫРМАСЫ
2-тапсырма. Жүйке және бұлшықет ұлпаларындағы электрлік үрдістердің
ұқсастығы мен айырмашылықтарын
анықтаңыз:....................................................................................................................
....................................................................................................................................
12 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ТАПСЫРМАСЫ 2-тапсырма. Жүйке және бұлшықет ұлпаларындағы электрлік үрдістердің ұқсастығы мен айырмашылықтарын анықтаңыз:.................................................................................................................... ....................................................................................................................................
#13 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ
САУАТТЫЛЫҚ
ТАПСЫРМАСЫ
3-тапсырма.
«Биологиялық зерттеу» әдісі. Оқушылар ақпарат материалдарын пайдалана
отырып, теориялық зерттеулер жүргізу. Сыныптастарыңыз зерттеу
жұмыстарын қорғауы кезінде бірден төмендегі кестені толтырыңыз:
Электр тогын өндіруге қабілетті жануарлар
Электрлік потенциалдың туындауы
Электрлік құбылыстардың жалпы принциптері
(потенциалдар айырмасына байланысты)
Электрлік потенциалдардың жануарлардағы
бейімделудегі маңызы
13 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ТАПСЫРМАСЫ 3-тапсырма. «Биологиялық зерттеу» әдісі. Оқушылар ақпарат материалдарын пайдалана отырып, теориялық зерттеулер жүргізу. Сыныптастарыңыз зерттеу жұмыстарын қорғауы кезінде бірден төмендегі кестені толтырыңыз: Электр тогын өндіруге қабілетті жануарлар Электрлік потенциалдың туындауы Электрлік құбылыстардың жалпы принциптері (потенциалдар айырмасына байланысты) Электрлік потенциалдардың жануарлардағы бейімделудегі маңызы
#14 слайд
1,2-«Бүгін сабақта
зерттедім»
4-«Менің жеңісім»
Кері байланыс
3- «Бүгінгі сабақта
маған түсіну қиынға
соқты»
14 слайд
1,2-«Бүгін сабақта зерттедім» 4-«Менің жеңісім» Кері байланыс 3- «Бүгінгі сабақта маған түсіну қиынға соқты»
#15 слайд
ҮЙ
ЖҰМЫС
Ы!
§25. Нейрогуморальды
реттелу, механизмдері
және оларды салыстыру.
Ағзаның күйзеліске
бейімделуі.
15 слайд
ҮЙ ЖҰМЫС Ы! §25. Нейрогуморальды реттелу, механизмдері және оларды салыстыру. Ағзаның күйзеліске бейімделуі.
шағым қалдыра аласыз













