3 презентация

#1 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Сабақтың тақырыбы : ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ 8-СЫНЫПБөлім тақырыбы: Махаббат және абырой «Бақытсыз Жамал» романының көркемдік құндылығы неде? . (5-сабақ)

1 слайд

#2 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центраОқу мақсаты Сабақ мақсаттары • Б/С 3 шығарманың көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу • «Бақытсыз Жамал» шығ ap масының көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдай алады, әдеби эссе жазады.

2 слайд

#3 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центраБағалау критерийлері: - Шығарманың көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдайды. - Әдеби эссе жазады.

3 слайд

#4 слайд
Өткен тақырыпты еске түсірейік Сұрақ-жауап 1.Қазақтың тұңғыш романы ( ) 2.Романдағы Жұманның әкесі ( )   3.Байжанның мінезі қандай? ( ) 4.Шығармадағы салт-дәстүр ( )   5.Жамал мен Ғалидың қашып барған үйі ( )   6.Жамалдың әкесі ( )   7.Жамал Жұманның үйінен қай мезгілде қашып шықты? ( )   8.Жұманды ауылда қалай атайды? ( )   9.Екі жастың қашып кетуіне кім көмектесті? ( )   10. Жамалдың руы ( )   11 Шығарманың бас кейіпкері ( )   12.Жамалдың оқытушысының аты кім? ( )   13.Жамалдың сүйген жары ( )  

4 слайд

#5 слайд
Гуманизм (лат. Н umanitas — (Human - Кісі) — адамның кісілік қадір- қасиетін, адамның еркіндігін, адамның бақытқа құштарлығы мен талпынысын, адамның құқы мен жауапкершілігін, арын, намысын, мейірбандығы мен қайсарлығын, адамның жасампаздығын - яғни адамның барша адами қасиеттерін ұлықтайтын, даралығы мен дамуын дәріптейтін идея.

5 слайд

#6 слайд
Талдау (анализ) - көркем шығарманы тексергенде қолданылатын тәсіл. Шығарманы әр қырынан алып қарастырып, оның қасиет ерекшелігін, жеке бөлек- бөлшектеріне тән өзгеше сипат белгілерді арнайы зерттеп, танып-білу

6 слайд

#7 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра1-тапсырма • Тапсырма: • Төменде берілген үзіндіден проблемаға қ a ты c ты д e р e кт ep ді нақты келтіріңіз. Шығарманың көркемдік идеялық құндылығына, тіліне қатысты фактілер келтіріңіз. • Дескриптор • Нақты деректер келтіреді; • Көркемдік идеялық құндылығын талдай алады

7 слайд

#8 слайд
«Бақытсыз Жамал» романына талдау жасаңыз. Жамал бала күнінен ақыл-ойға жүйрік болып, молдадан сауат ашып, хат танып, өзгелерден бір төбе тұрады. Сымбаты да бөлек қыздың алғырлығымен қатар ақындығы да бар еді. Ол бой жеткенде ауыл жігіттерінің көзі түсіп, сөз жарастыруға дәмелене бастайды. Ондай пысықай жігіттерге Жамал бет бұрмай, сөйлетпей тастайтын еді. Дара өскен Жамал қыздың атағы басқа ауылдарға тарап, ел арасында "Сәрсебайдың бек көркем қызы бар" екен деп жүреді. Бұл сөз Байжан байға да жетіп, ол өзінің топас та нашар баласы Жұманға Жамалды алып бермек болады. Оның байлығына қызыққан Сәрсенбай ниетіне қарсы болмай, қызын беруге келісім береді. Сөйтіп екі жақ уағдаласып қояды. Болашақ күйеуінің қандай жан екенінен хабардар болған Жамал оны жақтырмай жүреді. Қыз анасы да қызын Жұманға беруге қарсылық танытса да, әкесі олардың қарсылығына да, көңіліне де қарамайды. Сондай бір күндерде ауылда жиын-той болып, жастар бір отауға жиналады. Жиында бітімі де, сымбаты мен сәне де, сөзі де бөлек жігіт Ғали да болады. Жастар айтысып, көңіл көтеріп отырғанда Ғали мен Жамалдың бір-біріне көңілі түсіп, сөзі жарасады. Бірін-бірі ұнатқан екі жас ән арқылы шерін тарқатады. Уағдаласқан мерзім жетіп, Жамал ұзатылатын күнге жеткенде Ғали мен Жамал қол ұстасып, қашып кетеді. Екеуінің артынан қуғыншылар түседі. Елден қашқан қос ғашық Ғалидың шалғайдағы туыстарының үйін паналайды. Екеуі бас қосып, бақытты тірлік кешіп жатқанда,аяқ асты Ғали ауырып, дүние салады. Ғали бақилық болғаннан кейін, Жамалды Жұманға қосады.

8 слайд

#9 слайд
Үзінді де екі жастың басты жауы, қасіреті мен қайғысына бастауы болған Байжан мен санасыз әке Сәрсенбайдың портреттері мен қоса Ғали мен Жамалдың портреті шебер жасалған. Біріне тоқталсақ, автор Ғалидің портретін жасауда біршама суреттеуге барады. «Бұл жігіт орта бойлы, сымбатты, азырақ бетінде қорасан дағы бар, жаңа мұрт шығып келе жатқан, сөйлеген сөзі сыпайы, әдепті, киімі ноғайшалау, білімді, Ғали есімді бір азамат еді. Көлденеңнен қарап салыстырғанда бұл үйдегі жігіттердің абзалы Ғали, қыздардың абзалы Жамал секілді көрініп, екеуінің қатар отырулары бек жарасып кетті». Романда Ғалидің даралық бейнесі уақыт өткен сайын өсіп отырады, өсіп отырады. Жиын-отырыстарды. Ауыл арасындағы адамдардың жиі мақтаулары мен ауызға алулары биікке көтеріп отырады. «Оқыған... білімді... өнерлі... көзі ашық... келбетті...» деген сияқты.Ал Жамалдікі даралық образға романның бел ортасына жетпей көтерілген. Оның зеректігі, алғырлығы, асқан сұлулығы, шешендігі, туралығы бәрі-бәрі дара, типтік образға жеткен десек те болады. Тең теңімен, тезек қабымен. Теңіне жете алмай кеткен талай қазақ қыздарының тағдыры жатыр. Шығармада әр түрлі әлеуметтік ортаның өкілдері, түрлі мінездер қалыбы төбе көрсетеді. Ықтимал жауап

9 слайд

#10 слайд
«Ж a м a л м e н Ғ a ли әділ e тсіз қ o ғ a мның құрб a нд ap ы» тақырыбына эссе жазыңыз. 80-100 сөз Д e ск p ипт op: • Эссе жаза алады • Құрылымын сақтайды • Өз o йын, өз қөзқара c ын өмі p м e н б a йл a ныстыр a a л a ды; • Сөз көл e мін ca қт a йды. 2-тапсырма

10 слайд

#11 слайд
«Ж a м a л м e н Ғ a ли әділ e тсіз қ o ғ a мның құрб a нд ap ы» эссе Шығарманы оқи отырып, ойым бірнешеге бөлінді. Автор ғашықтардың қай қылығына бола тағдырларын қайғымен аяқтады?- деген ой мазалады. Екі жас тағдырларының немен аяқталарын біле тұра, басқа жол таңдамаған, махаббатынан айнымай ажалға қарай қадам басқан Жамал мен Ғали мінездеріне тандансым бөлек. Жамал мен Ғали бір-біріне шың ғашық болып, махаббат айдынында бірге қол ұстасып жүзу мақсатында туған –туыстарына жалпы салтқа қарсы болып қосылса да ,тағдыр оларды бірге болу бақытынан айырды. Жамал сүйгенің мәңгілік сапарға жіберіп, ескі әдет- ғұрыптың қыспағымен Таз Жұманға атастырылып тұрмысқа шықты. Сүймеген азаматтың жары болу жүрегін қан жылатқандықтан боранды күні өзі де Ғалидың артынан кете барды. Ойымды түйіндей келе, поэмадағы махаббатты аңсаған қос ғашықтың тағдырының қайғымен аяқталуы, ескі әдет-ғұрыптың бәрі-бәрі де болашақ жастарға ой түйер оқиға болып қалса екен.

11 слайд

#12 слайд
• Қорыта айтқанда, жазушы зорлықшыл күштердің, жауыздық жанын жайлаған тас бауыр жандардың құрбаны болған Жамал сынды табиғаттың өзіндей жанның өксікпен, өкінішпен зарлап өткен тағдырын тебірене, қайғысына қан жұта отырып өрнектеген. • Кері байланыс: Бүгінгі тақырып бойынша алдымызға қойған мақсатқа жете алдық па? • Сабақ несімен ұнады? Не ой түйдіңіз? Сабақты қорытындылау.

12 слайд

#13 слайд
• Қосымша тапсырма: Шығарманың түйіні өз сүйгендері үшін құрбан болатын жас қыздардың тағдыры суреттелсе, қазіргі таңда Бейбіт Сарыбайдың «Бақытты Жамал» атты шағын хикаяты бар. Аталған хикаят Республикалық «Алтын тобылғы» байқауынан 135 шығарма ішінен бірінші орынды алған. Хикаятпен танысу. Интернет желісінде.

13 слайд