#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
«WordWoll» тақтасы арқылы сұрақтарға жауап беру

2 слайд

#3 слайд
17 .02.2022жыл С абақтың тақырыбы: Тұқымқуалаушылық заңдылықтарының цитологиялық негіздері. Моногибридті будандастыру. Басымдылық заңы Оқу мақсаттары: - 9.2.4.2 - моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін дәлелдеу және есептер шығару; Сабақтың мақсаты: - Білім алушылар тұқымқуалаудың генетикалық заңдарының цитологиялық негіздерін біледі; - Басымдылық заңын сипаттай алады. - Моногибридті будандастыруға генетикалық есептер шығара алады.

3 слайд

#4 слайд
Бағалау критерийлері:  Менделдің генетиканың дамуына қосқан үлесін көрсетеді.  Моногибридті будандастырудың цитологиялық негіздерін дәлелдейді.  Моногибридті будандастыруға есептер шығарады.

4 слайд

#5 слайд
БЕЙНЕРОЛИК

5 слайд

#6 слайд
Мендель бұршақ өсімдігін жеті жұп белгілері бойынша зерттеу жүргізіп, тұқымқуалаушылық заңдылықтарын ашты. Әр жұптың сол жағында доминантты, оң жағында рецессивті белгі орналасқан.

6 слайд

#7 слайд
Будандастыру дегенiмiз - әрт үрлi ата-анадан алынған екi жыныс жасушарының (гаметалардың) қосылу үрдісі. БУДАНДАСТЫРУ Моногибридті Дигибридті Полигибридті Бір-бірінен бір жұп белгілері бойынша айырмашылығы бар дарақтарды моногибридті будандастыру деп атаймыз.

7 слайд

#8 слайд
×♀ ♂ гамета А А а а F 1 А , А а , а А а А а А а А аР Фенотип: СарыГенотип: гетерозиготалы Моногибридті будандастыру (Мендельдің бірінші заңы)

8 слайд

#9 слайд
а, аР: АА аа Сары тұқым Жасыл тұқым G : А, А F 1 : А а , А а , А а , А а ,А – Сары тұқым а – Жасыл тұқым Гибридтердің бірінші ұрпақ белгілерінің біркелкілігі. Ұрпақтар фенотипі: сары генотипі: гетереозиготалар

9 слайд

#10 слайд
Мендельдің 1-ші заңы: біркелкілік заңы Бір-бірінен айқын бір жұп белгі арқылы ажыратылатын гомозиготалы дараларды шағылыстырса, бірінші ұрпақта генотипі де, фенотипі де біркелкі будандар алынады. Мұны бірінші ұрпақ будандарының біркелкілік заңы деп атайды.

10 слайд

#11 слайд
Белгілердің ажырау заңы (Мендельдің екінші заңы) ×♀ ♂ гамета А а А а F 2 А , а А , а А А А а А а а аР Фенотип 3(сары) : 1(жасыл) Генотип 1(АА) : 2(Аа) : 1(аа)

11 слайд

#12 слайд
Мендельдің 2-ші заңы белгілердің ажырау заңы Бірінші ұрпақта алынған будандарды өзара шағылыстырғанда генотиптік екінші ұрпақта белгілердің ажырауы жүреді. Ажырау қатынасы фенотип бойынша 3:1, ал генотип бойынша 1:2:1-ге тең болады. Екінші ұрпақта ата- енелерінің екеуіне де тән белгілердің көрініс беруі ажырау заңы деп аталады.

12 слайд

#13 слайд
 Генотип дегеніміз организмдегі барлық гендердің немесе тұқым қуалау бастамаларының жиынтығы.  Фенотип дегеніміз генотип пен оны қоршаған ортаның өзара әсері нәтижесінде қалыптасқан организмнің сыртқы белгілерінің жиынтығы немесе көрінісі.

13 слайд

#14 слайд

14 слайд

#15 слайд
Моногибридтік шағылыстыруға генетикалық есептер шығару әдісі Есептерді шығару барысында мынадай мәселелерді ескеру қажет .  Есептің шартын мұқият оқып шығып, тұқым қуалайтын белгілерді аныктау;  Осы белгілерді бакылайтын гендердің аллельдерін белгілеу;  Есептің шартында көрсетілген ата-ананың және ұрпақтын генотипін біліп, оны генетикалық формуламен н/е хромосомалық үлгімен көрсету;  Будандастыру кезінде түзілген гаметаларды белгілеп, ұрықтану нәтижесінде пайда болатын зиготалардың барлық типтерін көрсету;  Пеннет торын сызып,оған жұмыртқа жасушаларының типтерін сол жағындағы тік бағытқа, сперматозоидтердің типтерін жоғарыдағы қөлденең бағытқа жазу;  Пеннет торын толтырғанда ұрпак дараларының генотипін жазып, ондағы әртүрлі фенотиптер мен генотиптердің сандық қатынасын көрсету қажет.

15 слайд

#16 слайд
№ 1 есеп Тышқанда ақ реңді жүн қара реңге басымдық жасайды. Гетерозиготалы аналық пен қара аталықтан қандай ұрпақ алынуы мүмкін? Барлық дарақтардың генотипі мен фенотипін анықтаңдар? Берілгені: А- ақ жүн а-қара жүн ♀ - Аа ♂ -аа Шешуі: Т/К: Ғ 1 - генотипі мен фенотипі қандай?

16 слайд

#17 слайд
Топтық жұмыс • Таратпаны оқыңдар • Жұпта талқылаңдар • Есепті шығарып көріңдер

17 слайд

#18 слайд
• Үйге тапсырма: §34, моногибридті будандастыруға арналған есептермен танысу. • 164 беттегі №2,4,5 есептер шығару

18 слайд