"Айман - Шолпан" пьесасы

#1 слайд
MDM CompanyО р ы н д а ғ а н : К о н у р о в а Б а л н ұ р Т е к с е р г е н : Т у с у п б а е в а С .К . " А й м а н - Ш о л п а н " п ь е с а с ы

1 слайд

#2 слайд
MDM Company "Айман - Шолпан" пьесасы 1Жоспар Пьесаның алғашқы қойылымы2 Пьеса сюжеті 3 Кейіпкерлері 4 Жыр және пьеса сюжетіндегі айырмашылықтар5 Қорытынды 6

2 слайд

#3 слайд
«Айман — Шолпан» пьесасы June 1, 2021MDM Company «Айман — Шолпан» — драмалық комедия. Авторы: Мұхтар Әуезов. Драмалық шығарма "Айман- Шолпан" лиро-эпостық жыры негізінде жазылған. Қазақтың тұңғыш музыкалық театрының шымылдығы «Айман — Шолпан» комедиясымен ашылды.

3 слайд

#4 слайд
Пьесаның алғашқы қойылымы 1934 жылы 13 қаңтарда композитор И. Б. Коцыхтың өңдеуімен көптеген халық әндері мен күйлері енгізіліп, «Айман — Шолпан» музыкалық комедия үлгісінде қойылды. Ж.Шанин мен Қ. Жандарбековтің халық өнерінің тамаша туындыларын шебер пайдалануы арқасында қойылым қазақ халқының ұлттық болмысын кеңінен танытқан көркем дүние болып шықты. Ән мен өлең, би мен хор, ақындар айтысы т.б. бір сахналық арнада тоғысып, синтетикалық өнердің көркемдік шарттарына толық жауап берді. Спектакльдің премьерасы драма театрының үйінде өтті.

4 слайд

#5 слайд
Қойылымнан үзінді қ• https://www.youtube.com/watch?v=dbsa0rbSI wI

5 слайд

#6 слайд
Пьеса сюжеті Пьесадағы сюжет жыр сюжетінің негізінен ауытқымайды. Жырдың оқиғасы, негізінен, ХІХ ғасырдың алғашқы жартысындағы қазақ елінің әлеуметтік-қоғамдық тіршілігін, тұрмыс-салтын қамтиды. Жырдың басты оқиға - бұл тама руының байы Маман мен шекті Көтібар батыр арасындағы өзара күресі. Жырда жеке бас бостандығы көтеріледі. Айман тек жеке басының азаттығын көксеген қыз емес, ел тыныштығын, қауым ынтымағын ойлаған ақылды да айлалы, өжет мінезді адам ретінде көрінеді. Жырда Көтібар бейнесі де шебер берілген. Бұрынғы батырлықтың азып, ел ішіндегі ұсақ-түйек тентектікке айналғаны осы бейне арқылы көрсетіледі.

6 слайд

#7 слайд
К е й і п к е р л е р і ( 1 9 3 4 ж ы л ғ ы 1 - ш і н ұ с қ а с ы )1. Маман— Жетіру ішіндегі үлкен бай. Дәулет қажы. Неше жұрттың саудагерімен тамыр-таныс. Үйінде ұлықтар да болады. 2. Айман— оның үлкен қызы, сері ақын, биші қыз. 3. Шолпан— кіші қызы, ерке тентек. 4. Көтібар— Шектінің ру басысы. Батыр. Қара барымта, кара күш, ескіше зорлықтың адамы. 5. Арыстан— Көтібардың інісі. Ақын. 6. Теңге— Көтібардың тоқалы. Өр, ерке мінезді сұлу. 7. Әлібек— Айманды жаңа да айттырғалы жүрген күйеу. Әнші, саудагер бай жігіт. 8. Өзбек жігіті— Биші. Керуен басысының баласы, мырза. 9. Қоқан саудагері 10.чиновник— Орынбор төресі. 12. Әнші орыс әйелі— Бұқар Қоқан сарайларына татар, өзбек саудагерлері әкетіп жатқан әйелдер. 13. Жарас — той иесі. Шөмекейдің қуы. 14. Ақын (Жантық)– мақтау-сұраудың ақыны. Шөмекей. 15. Қария — той иесі. 16. Тағы бір қария – Көтібардың ақсақалы 17. Шекті ақыны Жігіт нөкерлер, қыз нөкерлер, саудагерлер, тойшылар.

7 слайд

#8 слайд
Айман — Шолпан жыры мен комедиясының айырмашылығы Жыр негізінен он бір буынды қара өлең, 7-8 буынды жыр өлшемінен тұрса, комедияда ақ өлең, қара сөз аралас келеді. Жыр мен комедия арасындағы негізгі ұқсастық — сюжет, композиция, идея деңгейіндегі пафостағы ұқсастық. Жырдағы тартыс Маман мен Көтібардың сәнді үйге таласуынан басталса, пьесадағы тартыс Әлібек, Маман байлардың Көтібарды адам санатына қоспай, намысына тиюінен өрбиді. Жырда жоқ, драматург қиялынан туған кейіпкер — Жарас барлық күлкілі ситуациялардың бел ортасында жүреді. Халық жырында нобайы ғана көрінген персонаждар комедияда тереңдетіліп, характерлік даралық сипаттарын тапқан. 1956 жылы автор «Айман — Шолпанның» екінші редакциясын жасады. Бұл редакцияға біраз өзгертулер енгізілді.

8 слайд

#9 слайд
June 1, 2021MDM Company М.Әуезовтің «Айман – Шолпан» – лиро-эпостық комедиясы тарихи кейіпкерлерімен бай, күлкіге толы көріністерімен қымбат шығарма. Оған қоса байлық пен биліктің, күш пен қабілеттің толастамайтын күресі тағы бар. Туған өлкеміздің қадір қасиетін, салт-дәстүрін, ұлттық өнердің бар байлығы мен мұрасын бойына сіңірген, шолпысының сылдыры, күлкісінің сыңғыры қай жігіттің де жүрегін ерітетін, ажарына ақылы сай Айман мен Шолпандай арулардың тұрмысын суреттейтін музыкалық комедия талғамды да тартымды жеткізіледі. Қорытынд ы

9 слайд

#10 слайд
June 1, 2021MDM Company Назарларыңызға рақмет!

10 слайд