1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Алаш қайраткерлері идеялары

#1 слайд
Алаш қайраткерлерінің мүдде,
бостандық, теңдік идеялары
1 слайд
Алаш қайраткерлерінің мүдде, бостандық, теңдік идеялары
#2 слайд
«Таластан қазақ баласы
пайда тауып жүрген жоқ.
Сабырменен отырып,
ойласып іс істелік... Жүк
қасындағы «аққу, шортан,
шаян» үшеуіне ұқсамалық!»
2 слайд
«Таластан қазақ баласы пайда тауып жүрген жоқ. Сабырменен отырып, ойласып іс істелік... Жүк қасындағы «аққу, шортан, шаян» үшеуіне ұқсамалық!»
#3 слайд
Алаш қозғалысы қайраткерлерінің 1917 жылғы ақпан
төңкерісіне дейінгі ұсынған демократиялық идеялары
партия бағдарламасының жобасында көрініс тапты.
Жобада атап көрсетілгендей, партияның басты мақсаты
Ресей федерациялық демократиялық республикасының
құрамында қазақ автономиясын құру болды.
3 слайд
Алаш қозғалысы қайраткерлерінің 1917 жылғы ақпан төңкерісіне дейінгі ұсынған демократиялық идеялары партия бағдарламасының жобасында көрініс тапты. Жобада атап көрсетілгендей, партияның басты мақсаты Ресей федерациялық демократиялық республикасының құрамында қазақ автономиясын құру болды.
#4 слайд
«мемлекет қалпы»
Бөлімнің мазмұнына қарай оның мемлекеттің
басқару нысаны туралы
4 слайд
«мемлекет қалпы» Бөлімнің мазмұнына қарай оның мемлекеттің басқару нысаны туралы
#5 слайд
Ең негізгі міндеттерінің бірі: Қытай ауған
қырғыздарды кайтарып, бұрынғы өз ата қонысына
орналастыру екенін білдіріп, «қырғыз қарындасын
кір жуып, кіндік кескен жеріне қайтқаны жақсы
болар еді» деген тілегін де жасырмайды.
5 слайд
Ең негізгі міндеттерінің бірі: Қытай ауған қырғыздарды кайтарып, бұрынғы өз ата қонысына орналастыру екенін білдіріп, «қырғыз қарындасын кір жуып, кіндік кескен жеріне қайтқаны жақсы болар еді» деген тілегін де жасырмайды.
#6 слайд
М.Шоқаев 1917 жылға арналған естеліктерінде
керісгаше жалғыз социалист-революционер
О.А.Шкапскийден басқа комитет мүшелерінің
арасында Түркістан өлкесін білетін адам жоқ еді
деген ойды айтады.
6 слайд
М.Шоқаев 1917 жылға арналған естеліктерінде керісгаше жалғыз социалист-революционер О.А.Шкапскийден басқа комитет мүшелерінің арасында Түркістан өлкесін білетін адам жоқ еді деген ойды айтады.
#7 слайд
Жоғары өкілді органның екі палаталы құрылымы –
парламенттік республиканың ұсынылуы сол кездегі
жағдай үшін бірден-бір дұрыс қағида болатын. Екі
палатаның бірлескен отырысында сайланған Президент
жоғары өкілді орган алдында жауапты болмады. Егер
Парламент алдында Президент те жауапты болса, онда
бұл органның билігі абсалютті болар еді.
7 слайд
Жоғары өкілді органның екі палаталы құрылымы – парламенттік республиканың ұсынылуы сол кездегі жағдай үшін бірден-бір дұрыс қағида болатын. Екі палатаның бірлескен отырысында сайланған Президент жоғары өкілді орган алдында жауапты болмады. Егер Парламент алдында Президент те жауапты болса, онда бұл органның билігі абсалютті болар еді.
#8 слайд
Партия бағдарламасының бірінші бөлімінде
демократияның ең жарқын көрінісі – сайлау .
Азаматтардың саяси құқығы, шыққан тегі, діні,
сенімі, қызметі, мүлкі және жыныс
айырмашылығына қарамай, барлығын сайлау
құқығын жүзеге аыру арқылы бекітіледі.
8 слайд
Партия бағдарламасының бірінші бөлімінде демократияның ең жарқын көрінісі – сайлау . Азаматтардың саяси құқығы, шыққан тегі, діні, сенімі, қызметі, мүлкі және жыныс айырмашылығына қарамай, барлығын сайлау құқығын жүзеге аыру арқылы бекітіледі.
#9 слайд
Ғасырлар бойы хаыққа ауыртпалық болып келген
салықтың халықтың өздері сайлаған өкілді орган –
мемлекеттік думаның келісімінсіз салынбауы да Алаш
қайраткерлерінің заңсыздық пен озбырлыққа жол
бермеуге ұмтылысынан туған.
9 слайд
Ғасырлар бойы хаыққа ауыртпалық болып келген салықтың халықтың өздері сайлаған өкілді орган – мемлекеттік думаның келісімінсіз салынбауы да Алаш қайраткерлерінің заңсыздық пен озбырлыққа жол бермеуге ұмтылысынан туған.
#10 слайд
«Жергілікті бостандық»
«Қазақ жүрген облыстардың бәрі бір байланып, өз
тізгіні өзінде болып, Ресей республикасының
федерациясының бір ағзасы болуы. Реті келсе, қазақ
автономиясы достас халықтар мен әзірге бірлесе
болуы, реті келмесе бірден-ақ өз алдына жеке болуы.
Қайткенде де осы күнгі земствалықты қабыл алуы»
10 слайд
«Жергілікті бостандық» «Қазақ жүрген облыстардың бәрі бір байланып, өз тізгіні өзінде болып, Ресей республикасының федерациясының бір ағзасы болуы. Реті келсе, қазақ автономиясы достас халықтар мен әзірге бірлесе болуы, реті келмесе бірден-ақ өз алдына жеке болуы. Қайткенде де осы күнгі земствалықты қабыл алуы»
#11 слайд
«Алаш» партиясы әділдікке жақ, нашарларға жолдас,
жебірлерге жау болады. Күш-қуатын игілік жолына
жұмсап, жұртын тарықпау жағына бастайды.
11 слайд
«Алаш» партиясы әділдікке жақ, нашарларға жолдас, жебірлерге жау болады. Күш-қуатын игілік жолына жұмсап, жұртын тарықпау жағына бастайды.
#12 слайд
Бағдарлама жобасының үшінші бөлімі нағыз таза
демократиялық және адамгершілік принциптеріне
құрылып жасалған. «Дінге, қанға қарамай, еркек-
әйел демей барлық адам тең құқылы болады.
Жиылыс жасауға, қауым жасауға, жария сөйлеуге,
газет шығаруға, кітап бастыруға - еркіншілік».
12 слайд
Бағдарлама жобасының үшінші бөлімі нағыз таза демократиялық және адамгершілік принциптеріне құрылып жасалған. «Дінге, қанға қарамай, еркек- әйел демей барлық адам тең құқылы болады. Жиылыс жасауға, қауым жасауға, жария сөйлеуге, газет шығаруға, кітап бастыруға - еркіншілік».
#13 слайд
Бағдарламаның «Билік һәм сот» деп аталатын бөлімінде
сот билігі және оның ішінде билер соты туралы айтылады.
Билік пен соттың әр халықтың тұрмысы мен әдет-ғұрып
ерекшеліктеріне қарай жүргізілуіне басты назар аударған
бағдарлама авторлары халыққа таныс емес құқықтық
нормаларды енгізуге қарсылық білдіреді.
13 слайд
Бағдарламаның «Билік һәм сот» деп аталатын бөлімінде сот билігі және оның ішінде билер соты туралы айтылады. Билік пен соттың әр халықтың тұрмысы мен әдет-ғұрып ерекшеліктеріне қарай жүргізілуіне басты назар аударған бағдарлама авторлары халыққа таныс емес құқықтық нормаларды енгізуге қарсылық білдіреді.
#14 слайд
«Алаш» партиясының бағдарламасын жасаушылар
мемлекттің зайырлық негізін бекітудің қажеттігін де атап
көрсетті. «Дін ісінің мемлекет ісінен бөлінуі» бағдарлама
жобасында прогресшіл маңызды көрсеткіштердің бірінен
саналады.
14 слайд
«Алаш» партиясының бағдарламасын жасаушылар мемлекттің зайырлық негізін бекітудің қажеттігін де атап көрсетті. «Дін ісінің мемлекет ісінен бөлінуі» бағдарлама жобасында прогресшіл маңызды көрсеткіштердің бірінен саналады.
#15 слайд
М.Дулатов мемлекет
қауіпсіздігі мен ел қоғамы
туралы былай деп жазады:
«Кімнің білегі жуан болса,
сол жұрт болады. Кім күшті
болса, сол дегеніне жетеді».
15 слайд
М.Дулатов мемлекет қауіпсіздігі мен ел қоғамы туралы былай деп жазады: «Кімнің білегі жуан болса, сол жұрт болады. Кім күшті болса, сол дегеніне жетеді».
#16 слайд
«Бұл заманда әскері жоқ жұрт-жұрт емес, құл. Біз қазір екі
жолдың тарауында тұрмыз. Қайсысына түссек те, ерік
өзімізде. Бір жол - құлдық жолы. Екінші жол – жұрттық
жолы. Осы бастан автономия алудың қамына кіріссек,
милициямызды жасап алып, қарамызды көрсетсек,
Алашорданы үкіметіміз деп тіресіп қорғасақ, бізді ешкім
басынбайды. Үкіметі бар, әскері бар жұрт деп бізбен әркім
есептеседі».
16 слайд
«Бұл заманда әскері жоқ жұрт-жұрт емес, құл. Біз қазір екі жолдың тарауында тұрмыз. Қайсысына түссек те, ерік өзімізде. Бір жол - құлдық жолы. Екінші жол – жұрттық жолы. Осы бастан автономия алудың қамына кіріссек, милициямызды жасап алып, қарамызды көрсетсек, Алашорданы үкіметіміз деп тіресіп қорғасақ, бізді ешкім басынбайды. Үкіметі бар, әскері бар жұрт деп бізбен әркім есептеседі».
#17 слайд
Алаш партиясы негізінен әлеуметтік табиғаты жөнінен
әртекті ұлттық демократиялық қазақ интеллигенциясының
саяси ұйымы болды. "Алаш партиясы" деген атпен
танылған ұлттык-демократиялық қазақ зиялыларының
өтпелі кезеңдегі саяси ұйымы халық санасының қозғаушы
күші міндетін жалпы алғанда, заман талабына сай адал
атқарды.
17 слайд
Алаш партиясы негізінен әлеуметтік табиғаты жөнінен әртекті ұлттық демократиялық қазақ интеллигенциясының саяси ұйымы болды. "Алаш партиясы" деген атпен танылған ұлттык-демократиялық қазақ зиялыларының өтпелі кезеңдегі саяси ұйымы халық санасының қозғаушы күші міндетін жалпы алғанда, заман талабына сай адал атқарды.

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген