Альгедиттер және кетондар

#1 слайд
«Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ-ң ШЖҚ
«Талғар медициналық колледжі»
МКК
Сабақтың тақырыбы
«Альдегидтер және кетондар»
Оқытушы:Пернебай Ж.Г.
Мамандығы: 0301000 «Емдеу ісі»
Біліктілігі: 0301013 «Фельдшер»
Тал ғар ,2020
1 слайд
«Алматы облысының денсаулық сақтау басқармасы» ММ-ң ШЖҚ «Талғар медициналық колледжі» МКК Сабақтың тақырыбы «Альдегидтер және кетондар» Оқытушы:Пернебай Ж.Г. Мамандығы: 0301000 «Емдеу ісі» Біліктілігі: 0301013 «Фельдшер» Тал ғар ,2020
#2 слайд
Студенттерге
Альдегидтер мен кетондардың
физикалық және
химиялық қасиеттерін
түсіндіру арқылы
олардың алған
білімдерін одан
әрі жетілдіру.
Альдегидтер мен кетондардың жеке
өкілдерімен таныстыру . Сабақтың мақсаты:.
2 слайд
Студенттерге Альдегидтер мен кетондардың физикалық және химиялық қасиеттерін түсіндіру арқылы олардың алған білімдерін одан әрі жетілдіру. Альдегидтер мен кетондардың жеке өкілдерімен таныстыру . Сабақтың мақсаты:.
#3 слайд
3 слайд
#4 слайд
Сабақтың жоспары:
1 .Карбонил тобы
2.Альдегидтер
3.Кетондар
4.Карбонил тобының құрылысы
5.Қорытынды
4 слайд
Сабақтың жоспары: 1 .Карбонил тобы 2.Альдегидтер 3.Кетондар 4.Карбонил тобының құрылысы 5.Қорытынды
#5 слайд
Бағалау критерийлері
•
Альдегидтер мен кетондардың анықтамасын
біледі
•
Карбонилді қосылыстарды және карбонил
тобын сипаттап береді:
•
Альдегидтер мен кетондың ұқсастығы мен
айырмашылығын ажырата алады:
•
Альдегидтер мен кетондардың физикалық ,
химиялық қасиеттерін ,алынуын ,қолданылуын
біледі.
5 слайд
Бағалау критерийлері • Альдегидтер мен кетондардың анықтамасын біледі • Карбонилді қосылыстарды және карбонил тобын сипаттап береді: • Альдегидтер мен кетондың ұқсастығы мен айырмашылығын ажырата алады: • Альдегидтер мен кетондардың физикалық , химиялық қасиеттерін ,алынуын ,қолданылуын біледі.
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
Альдегидтердің физикалық қасиеттері: метаналь – өткір иісті түссіз газ,
өте улы,оның 40 % ерітіндісі формалин деп аталады.
Бұл қатардың қалған өкілдері –сұйықтар,жоғарылары- қатты заттар.
Бұл жерде диалектика заңдылықтары дәлелденеді:сандық өзгерістен
сапалық өзгеріске ауысады.Бастапақы өкілдері- суда ериді.
Су молкуласымен сутекті байланыс болады.
Молекулалық массасының өсуімен ерігіштігі төмендейді, жоғары
альдегидтер суда ерімейді. Қайнау температурасы өседі . спирттермен
салыстырғанда альдегидтер молекулааралық сутекті байланыс түзбейді.
Сол себебті альдегидтердің спирттермен салыстырғанда қайнау
температурасы төмен.
***Альдегидтердің химиялық қасиеттері: карбонил тобы мен
құрамына және құрылысына байланысты..
Қосылу реакциясы :
Қос байланыс үзіліп ,алдымен біріншілік спирт түзіледі:
CH
3 COH + H
2 --- CH
3 CH
2 OH
*гидратация лану : гидрат ты түрде ерітіндіде формальдегид болады:
9 слайд
Альдегидтердің физикалық қасиеттері: метаналь – өткір иісті түссіз газ, өте улы,оның 40 % ерітіндісі формалин деп аталады. Бұл қатардың қалған өкілдері –сұйықтар,жоғарылары- қатты заттар. Бұл жерде диалектика заңдылықтары дәлелденеді:сандық өзгерістен сапалық өзгеріске ауысады.Бастапақы өкілдері- суда ериді. Су молкуласымен сутекті байланыс болады. Молекулалық массасының өсуімен ерігіштігі төмендейді, жоғары альдегидтер суда ерімейді. Қайнау температурасы өседі . спирттермен салыстырғанда альдегидтер молекулааралық сутекті байланыс түзбейді. Сол себебті альдегидтердің спирттермен салыстырғанда қайнау температурасы төмен. ***Альдегидтердің химиялық қасиеттері: карбонил тобы мен құрамына және құрылысына байланысты.. Қосылу реакциясы : Қос байланыс үзіліп ,алдымен біріншілік спирт түзіледі: CH 3 COH + H 2 --- CH 3 CH 2 OH *гидратация лану : гидрат ты түрде ерітіндіде формальдегид болады:
#10 слайд
Толық тотығу реакциясы :
Альдегидтер толық тотыққанда карбон қышқылы түзіледі. :
[ O ]
RCOH ----------- RCOOH
* Күміс айна реакциясы: альдегид тер күмістің аммиа ктағы судағы
ерітіндісімен әрекеттескенде металл күміс бос күйінде бөлінеді.
NH
3 t
CH
3 COH + Ag
2 O ------------ CH
3 COOH +2 Ag
•
альдегид тердің сапалық реакциясы мыс гидроксид імен әрекеттесуі :
•
алдымен мыс (1) гидроксидінің сары тұнбасы түзіліп,ол мыс ( 2 )
•
оксидіне айналады.
t
CH
3 COH+2CuOH
2 ---------- CH
3 COOH+2CuOH
Cu
2 O+ H
2 O
Алмасу реакциясы: галогендеу - көмірсутек радикалындағы сутек
атомының орнын галоген басады.:
CH
3 COH +CI
2 ---- CICH
2 COH+HCI
10 слайд
Толық тотығу реакциясы : Альдегидтер толық тотыққанда карбон қышқылы түзіледі. : [ O ] RCOH ----------- RCOOH * Күміс айна реакциясы: альдегид тер күмістің аммиа ктағы судағы ерітіндісімен әрекеттескенде металл күміс бос күйінде бөлінеді. NH 3 t CH 3 COH + Ag 2 O ------------ CH 3 COOH +2 Ag • альдегид тердің сапалық реакциясы мыс гидроксид імен әрекеттесуі : • алдымен мыс (1) гидроксидінің сары тұнбасы түзіліп,ол мыс ( 2 ) • оксидіне айналады. t CH 3 COH+2CuOH 2 ---------- CH 3 COOH+2CuOH Cu 2 O+ H 2 O Алмасу реакциясы: галогендеу - көмірсутек радикалындағы сутек атомының орнын галоген басады.: CH 3 COH +CI 2 ---- CICH 2 COH+HCI
#11 слайд
П олимерлену р еакци ясы : фенолформальдегид оңай полимерленеді,
бұл р еакци яның өндірістік маңызы зор:
3 HCOH -----С
3 H
6 O
3
Формальдегид триоксиметилен
П оликонденсаци я р еакци ясы :
Формальдегид, фенол мен оңай әрекеттеседі , жоғары молекулалы
қосылыс – фенолформальдегид пластмасс асын түзеді :
11 слайд
П олимерлену р еакци ясы : фенолформальдегид оңай полимерленеді, бұл р еакци яның өндірістік маңызы зор: 3 HCOH -----С 3 H 6 O 3 Формальдегид триоксиметилен П оликонденсаци я р еакци ясы : Формальдегид, фенол мен оңай әрекеттеседі , жоғары молекулалы қосылыс – фенолформальдегид пластмасс асын түзеді :
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
15 слайд
#16 слайд
Қорытындылау және бекіту
сұрақтары
•
Альдегид дегеніміз не?
•
Кетон дегеніміз не?
•
Альдегид пен кетонның айырмашылығы
қандай?
•
Альдегидтер пен кетондарға тән қосылу
реакциясы қандай?
16 слайд
Қорытындылау және бекіту сұрақтары • Альдегид дегеніміз не? • Кетон дегеніміз не? • Альдегид пен кетонның айырмашылығы қандай? • Альдегидтер пен кетондарға тән қосылу реакциясы қандай?
#17 слайд
1.«Синквейн» стратегиясы. Мұны бес жолдан тұратын
өлең деп те атайды.
Бірінші қатарға бір сөзбен тақырып жазылады (зат есім
түрінде)
Екінші қатарға тақырыпты екі сөзбен келтіруі (екі сын есім
түрінде)
Үшінші қатарға үш сөзбен осы тақырып бойынша іс-
әрекет жазылады. (етістік, көсемше)
Төртінші қатарға төрт сөзден тұратын осы тақырыпқы
қатысты сөйлем немесе сөз тіркесі.
Әр топ өз флипчарттарында орындайды.
17 слайд
1.«Синквейн» стратегиясы. Мұны бес жолдан тұратын өлең деп те атайды. Бірінші қатарға бір сөзбен тақырып жазылады (зат есім түрінде) Екінші қатарға тақырыпты екі сөзбен келтіруі (екі сын есім түрінде) Үшінші қатарға үш сөзбен осы тақырып бойынша іс- әрекет жазылады. (етістік, көсемше) Төртінші қатарға төрт сөзден тұратын осы тақырыпқы қатысты сөйлем немесе сөз тіркесі. Әр топ өз флипчарттарында орындайды.
#18 слайд
2. Кубизм стратегиясы.
1) 37 г бутанол тотыққанда 25,2 бутаналь түзіледі. Өнім
шығымының массасы
2) Құмырсқа альдегидін күміс оксидімен тотықсыздандырғанда, 2 г
күміс түзіледі. Тотыққан альдегидтің массасын есептеңдер. (0,28)
3) Практикалық өнімі 40% болса, 25 г формальдегид алу үшін қанша
грамм метанол жұмсау керек? (66,7 г)
4) C → CH
4 → CH ≡ СH → CH
3 CHO айналымдарды орындауға
мүмкіндік беретін химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар.
5) СН
4 →С
2 Н
2 → CH
3 CHO→ CH
3 CООH айналымдарды орындауға
мүмкіндік беретін химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар.
18 слайд
2. Кубизм стратегиясы. 1) 37 г бутанол тотыққанда 25,2 бутаналь түзіледі. Өнім шығымының массасы 2) Құмырсқа альдегидін күміс оксидімен тотықсыздандырғанда, 2 г күміс түзіледі. Тотыққан альдегидтің массасын есептеңдер. (0,28) 3) Практикалық өнімі 40% болса, 25 г формальдегид алу үшін қанша грамм метанол жұмсау керек? (66,7 г) 4) C → CH 4 → CH ≡ СH → CH 3 CHO айналымдарды орындауға мүмкіндік беретін химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар. 5) СН 4 →С 2 Н 2 → CH 3 CHO→ CH 3 CООH айналымдарды орындауға мүмкіндік беретін химиялық реакция теңдеулерін жазыңдар.
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
Үйге тапсырма
§ 9 . 1 , 9 . 2 1 80-184 бет .
Есеп: № 8 , 9 , 10 , 11 , 189 - бет.
Тест құрастыру.
20 слайд
Үйге тапсырма § 9 . 1 , 9 . 2 1 80-184 бет . Есеп: № 8 , 9 , 10 , 11 , 189 - бет. Тест құрастыру.
#21 слайд
21 слайд
шағым қалдыра аласыз


