Ақ Орда ашық сабақ

#1 слайд
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТРЕНИНГ (2 МИНУТ)
«КӨҢІЛ КҮЙІҢ НЕГЕ ҰҚСАЙДЫ?»
Мозайкалар арқылы сыныпты топқа бөлу:
Рухани жаңғыру эмблемасы
Рухани жаңғырудың алты бағыты
Рухани жаңғыру туралы Н.Назарбаевтың сөзі
Сабақтың тақырыбы:
Ақ Орда
1 слайд
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ТРЕНИНГ (2 МИНУТ) «КӨҢІЛ КҮЙІҢ НЕГЕ ҰҚСАЙДЫ?» Мозайкалар арқылы сыныпты топқа бөлу: Рухани жаңғыру эмблемасы Рухани жаңғырудың алты бағыты Рухани жаңғыру туралы Н.Назарбаевтың сөзі Сабақтың тақырыбы: Ақ Орда
#2 слайд
1.Алтын Орда қай кезде құрыла бастады?
2.Алтын Орданы құрған хан?
3.Алтын Орда қандай мемлекеттермен
жақсы қатынаста болды?
5.Алтын Орда ислам дінін қай хандар
кезінде қабылдай бастады?
6.Алтын Орданың соңғы ханы?
4.Алтын Орда қай хандардың кезінде
күшейе бастады?
дескриптор :
.Алтын Орданың қай кезде құрылғанын, кім құрғанын біледі
.Алтын Орда қандай мемлекеттермен байланыс жасағанын және қай
хандар тұсында күшейгенін айтады
.Алтын Ордада ислам дінін қай хандар кезінде қабылдағанын, соңғы
ханы кім екендігін нақтылайды – 2 балл
І. Білу. (3 минут) Өткен тақырыпқа шолу
11 3322
44 55 66
«Не?
Қашан?
Қайда?»
2 слайд
1.Алтын Орда қай кезде құрыла бастады? 2.Алтын Орданы құрған хан? 3.Алтын Орда қандай мемлекеттермен жақсы қатынаста болды? 5.Алтын Орда ислам дінін қай хандар кезінде қабылдай бастады? 6.Алтын Орданың соңғы ханы? 4.Алтын Орда қай хандардың кезінде күшейе бастады? дескриптор : .Алтын Орданың қай кезде құрылғанын, кім құрғанын біледі .Алтын Орда қандай мемлекеттермен байланыс жасағанын және қай хандар тұсында күшейгенін айтады .Алтын Ордада ислам дінін қай хандар кезінде қабылдағанын, соңғы ханы кім екендігін нақтылайды – 2 балл І. Білу. (3 минут) Өткен тақырыпқа шолу 11 3322 44 55 66 «Не? Қашан? Қайда?»
#3 слайд
Сабақтың тақырыбы:
Жоспары: 1. Ақ Орданың құрылуы, жер аумағы.
2. Орданың ішкі-сыртқы саяси
жағдайы.
3. Шаруашылығы.
3 слайд
Сабақтың тақырыбы: Жоспары: 1. Ақ Орданың құрылуы, жер аумағы. 2. Орданың ішкі-сыртқы саяси жағдайы. 3. Шаруашылығы.
#4 слайд
1. Ақ Орданың құрылуы.
Алтын Орда саяси дербестік алған бірнеше хандықтарға бөліне бастаған
уақытта Қазақстан жерінде Ақ Орда деп аталатын жаңа мемлекет пайда
болды.
Ақ Орда – Қазақстан аумағында монғолдардан кейінгі құрылған алғашқы
мемлекет. Орталығы – Сырдария өзенінің орта ағысы бойына орналасқан
Сығанақ қаласы болды.
Орта
ғасырлық
Сығанақ
қаласы
2. Жер аумағы.
1242 ж. Батый ханның Еуропаға жасаған 7 жылдық жаулап
алу жорықтарына қатысып, монғол күштерінің сол
қанатын басқарған Орда Ежен Алтын Орда мемлекетінің
шығыс бөлігін Алтай таулары мен Ертіс, Жайық
өзендерін, Балқаш көлін, Сырдария алқабы мен Арал
теңізінің солтүстігіне дейінгі ұлан байтақ өңірді өз
үлесіне алды.
4 слайд
1. Ақ Орданың құрылуы. Алтын Орда саяси дербестік алған бірнеше хандықтарға бөліне бастаған уақытта Қазақстан жерінде Ақ Орда деп аталатын жаңа мемлекет пайда болды. Ақ Орда – Қазақстан аумағында монғолдардан кейінгі құрылған алғашқы мемлекет. Орталығы – Сырдария өзенінің орта ағысы бойына орналасқан Сығанақ қаласы болды. Орта ғасырлық Сығанақ қаласы 2. Жер аумағы. 1242 ж. Батый ханның Еуропаға жасаған 7 жылдық жаулап алу жорықтарына қатысып, монғол күштерінің сол қанатын басқарған Орда Ежен Алтын Орда мемлекетінің шығыс бөлігін Алтай таулары мен Ертіс, Жайық өзендерін, Балқаш көлін, Сырдария алқабы мен Арал теңізінің солтүстігіне дейінгі ұлан байтақ өңірді өз үлесіне алды.
#5 слайд
АҚ ОРДАНЫҢ ІШКІ-СЫРТҚЫ САЯСИ ЖАҒДАЙЫН 3 КЕЗЕҢГЕ
БӨЛУГЕ БОЛАДЫ :
1.Ақ Орда билеушілерінің Алтын Ордадан бөлініп,
жеке мемлекет болу үшін күрес жүргізуі;
2. Ақ Орда хандарының Алтын Орданың
ішкі істеріне белсене араласуға әрекет жасауы;
3. Ұрұс хан және оның ұрпақтарының
Әмір-Темірге қарсы күресі.
Ақ Орда мемлекетінің шаруашылығы. (дәптермен
жұмыс. 2 минут)
5 слайд
АҚ ОРДАНЫҢ ІШКІ-СЫРТҚЫ САЯСИ ЖАҒДАЙЫН 3 КЕЗЕҢГЕ БӨЛУГЕ БОЛАДЫ : 1.Ақ Орда билеушілерінің Алтын Ордадан бөлініп, жеке мемлекет болу үшін күрес жүргізуі; 2. Ақ Орда хандарының Алтын Орданың ішкі істеріне белсене араласуға әрекет жасауы; 3. Ұрұс хан және оның ұрпақтарының Әмір-Темірге қарсы күресі. Ақ Орда мемлекетінің шаруашылығы. (дәптермен жұмыс. 2 минут)
#6 слайд
XIV ғ екінші
жартысы
Ақ Орда Алтын Ордадан біржола бөліне бастайды. (Ерзен мен Мүбәрәк хандар
тұсында, Ұрұс хан кезінде Алтын Ордадан мүлде оқшауланады)
1368-1369 жж.Мүбәрәк хан Сығанақ қаласында өз атынан теңге соқтырған. Алайда бұл жағдайға
Алтын Орда билеушілері қарсы болды.
1374-1375 жж.Алтын Ордада аласапыран төңкеріс басталады. 60-жылдардың өзінде мемлекет
астанасы Сарайда бір жыл ішінде 4 хан ауысады. Талас-тартысты пайдаланған Ұрұс
хан Ақ Орда билігін өз қолына алады.
1395 ж. Ұрұс хан Сығанақ қаласында өз атынан теңге соқтырады.
XIV ғасырдың
екінші ширегі
Ұрұс хан Еділ бойына жорық жасап, Алтын Орданың астанасы Сарайды, Қажы-
Тарханды алып, Қама бұлғарларын бағындырады.
1428 ж. Тоқтамыс Темір-Мәлікті жеңіп, Сығанақты біржола өз қолына алады.
1327-1328 жж.Әмір Темір Ақ Орда тағына Ұрұс ханның баласы Қойыршық оғланды отырғызады.
1379 ж. Шығыс Дешті Қыпшақтағы билік Жошының Шайбани әулетінің ұрпағы Әбілқайыр
ханға тиеді.
1-топ: Сәйкестендіру 3.Қолдану 3- минут
•Дескриптор:
•1- топ Ақ Ордада болған саяси оқиғаларды кезеңімен сәйкестендіреді
•2- топ. Ақ Орданың жер аумағын, орталығын, ішкі сыртқы саяси жағдайында күрес жүргізген
қалаларын және шаруашылығында маңызға ие болған аймақтарды картадан көрсетеді
•3-топ. Ақ Орданың аумағы, хандары, орталығы, орнына пайда болған мемлекет жайлы сұрақтарға
нақты жауап береді. – 3 балл
6 слайд
XIV ғ екінші жартысы Ақ Орда Алтын Ордадан біржола бөліне бастайды. (Ерзен мен Мүбәрәк хандар тұсында, Ұрұс хан кезінде Алтын Ордадан мүлде оқшауланады) 1368-1369 жж.Мүбәрәк хан Сығанақ қаласында өз атынан теңге соқтырған. Алайда бұл жағдайға Алтын Орда билеушілері қарсы болды. 1374-1375 жж.Алтын Ордада аласапыран төңкеріс басталады. 60-жылдардың өзінде мемлекет астанасы Сарайда бір жыл ішінде 4 хан ауысады. Талас-тартысты пайдаланған Ұрұс хан Ақ Орда билігін өз қолына алады. 1395 ж. Ұрұс хан Сығанақ қаласында өз атынан теңге соқтырады. XIV ғасырдың екінші ширегі Ұрұс хан Еділ бойына жорық жасап, Алтын Орданың астанасы Сарайды, Қажы- Тарханды алып, Қама бұлғарларын бағындырады. 1428 ж. Тоқтамыс Темір-Мәлікті жеңіп, Сығанақты біржола өз қолына алады. 1327-1328 жж.Әмір Темір Ақ Орда тағына Ұрұс ханның баласы Қойыршық оғланды отырғызады. 1379 ж. Шығыс Дешті Қыпшақтағы билік Жошының Шайбани әулетінің ұрпағы Әбілқайыр ханға тиеді. 1-топ: Сәйкестендіру 3.Қолдану 3- минут •Дескриптор: •1- топ Ақ Ордада болған саяси оқиғаларды кезеңімен сәйкестендіреді •2- топ. Ақ Орданың жер аумағын, орталығын, ішкі сыртқы саяси жағдайында күрес жүргізген қалаларын және шаруашылығында маңызға ие болған аймақтарды картадан көрсетеді •3-топ. Ақ Орданың аумағы, хандары, орталығы, орнына пайда болған мемлекет жайлы сұрақтарға нақты жауап береді. – 3 балл
#7 слайд
2. ТОП: КАРТАМЕН ЖҰМЫС (3 МИНУТ)
•Ақ Орданың жер аумағын, орталығын, ішкі сыртқы саяси
жағдайында күрес жүргізген қалаларын және шаруашылығында
маңызға ие болған аймақтарды көрсетеді
3-топ: Тест жұмысы ( 3 минут )
1.Ақ Орданың аумағы Жошының осы ұлдарының иелігін қамтыды:
А) Орда Ежен мен Шайбани Ә) Үгедей мен Шағатай Б) Мөңке,Төле
2.Ақ Орданың орталығы:
А) Сауран ә) Сығанақ б) Сайрам
3.Сығынақ қаласында өз аттарынан теңге соқтырған Ақ Орда хандары
А) Мүбәрәк пен Ұрыс ә) Ерзен мен Мүбәрәк б)Тоқтақия мен Тоқтамыс
4.Ақ Орданың орнына1428 жылы пайда болған мемлекет
А) Қазақ хандығы ә) Әбілқайыр хандығы б) Қыпшақ хандығы
5.Ақ Орданың соңғы ханы
А) Барақ ә) Темір Мәлік б) Орда Ежен
7 слайд
2. ТОП: КАРТАМЕН ЖҰМЫС (3 МИНУТ) •Ақ Орданың жер аумағын, орталығын, ішкі сыртқы саяси жағдайында күрес жүргізген қалаларын және шаруашылығында маңызға ие болған аймақтарды көрсетеді 3-топ: Тест жұмысы ( 3 минут ) 1.Ақ Орданың аумағы Жошының осы ұлдарының иелігін қамтыды: А) Орда Ежен мен Шайбани Ә) Үгедей мен Шағатай Б) Мөңке,Төле 2.Ақ Орданың орталығы: А) Сауран ә) Сығанақ б) Сайрам 3.Сығынақ қаласында өз аттарынан теңге соқтырған Ақ Орда хандары А) Мүбәрәк пен Ұрыс ә) Ерзен мен Мүбәрәк б)Тоқтақия мен Тоқтамыс 4.Ақ Орданың орнына1428 жылы пайда болған мемлекет А) Қазақ хандығы ә) Әбілқайыр хандығы б) Қыпшақ хандығы 5.Ақ Орданың соңғы ханы А) Барақ ә) Темір Мәлік б) Орда Ежен
#8 слайд
ДЕСКРИПТОР:
.АҚ ОРДАНЫҢ
ҚҰРЫЛУЫНЫҢ ОСЫ
ӨҢІРДЕГІ ТАЙПАЛАРМЕН
ХАЛЫҚТАР ҮШІН
ҚАНДАЙ ПАЙДАСЫ,
МАҢЫЗЫ БОЛҒАНЫН АЙТАДЫ
2. АҚ ОРДАНЫ
БАСҚАРҒАН ХАНДАРДЫҢ
ІШІНДЕ ҰНАҒАН, ЕСІҢІЗДЕ
САҚТАЛЫП ҚАЛҒАН
ҚАЙ ХАН? БАҒА БЕРЕДІ
3. АҚ ОРДАНЫҢ
ЭТНИКАЛЫҚ ҚҰРАМЫ
ҚАНДАЙ БОЛҒАНЫН,
ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚСТАН
ХАЛҚЫМЕН
САЛЫСТЫРАДЫ
- 5 БАЛЛ
2. Ақ Орданы басқарған хандардың
ішінде ұнаған, есіңізде сақталып қалған
қай хан? Баға беріңіз
3. Ақ Орданың этникалық құрамы
қандай болды? Қазіргі Қазақстан
халқымен салыстыр
1. Ақ Орданың құрылуының осы өңірдегі тайпалармен
халықтар үшін қандай пайдасы, маңызы болды?
4.Талдау (3 мин) «Джигсо» әдісі
8 слайд
ДЕСКРИПТОР: .АҚ ОРДАНЫҢ ҚҰРЫЛУЫНЫҢ ОСЫ ӨҢІРДЕГІ ТАЙПАЛАРМЕН ХАЛЫҚТАР ҮШІН ҚАНДАЙ ПАЙДАСЫ, МАҢЫЗЫ БОЛҒАНЫН АЙТАДЫ 2. АҚ ОРДАНЫ БАСҚАРҒАН ХАНДАРДЫҢ ІШІНДЕ ҰНАҒАН, ЕСІҢІЗДЕ САҚТАЛЫП ҚАЛҒАН ҚАЙ ХАН? БАҒА БЕРЕДІ 3. АҚ ОРДАНЫҢ ЭТНИКАЛЫҚ ҚҰРАМЫ ҚАНДАЙ БОЛҒАНЫН, ҚАЗІРГІ ҚАЗАҚСТАН ХАЛҚЫМЕН САЛЫСТЫРАДЫ - 5 БАЛЛ 2. Ақ Орданы басқарған хандардың ішінде ұнаған, есіңізде сақталып қалған қай хан? Баға беріңіз 3. Ақ Орданың этникалық құрамы қандай болды? Қазіргі Қазақстан халқымен салыстыр 1. Ақ Орданың құрылуының осы өңірдегі тайпалармен халықтар үшін қандай пайдасы, маңызы болды? 4.Талдау (3 мин) «Джигсо» әдісі
#9 слайд
5. Жинақтау (2 минут) «Бес жолды өлең»
1.не? Зат есім-1
2. қандай? Сын есім-2
3.Не істейді? Етістік-3
4.4 сөзден тұратын 1сөйлем
5.Негізгі идеясына синоним
Дескриптор:
Ақ Орда мемлекеті туралы ойларын жинақтап
айтады - 2 балл
9 слайд
5. Жинақтау (2 минут) «Бес жолды өлең» 1.не? Зат есім-1 2. қандай? Сын есім-2 3.Не істейді? Етістік-3 4.4 сөзден тұратын 1сөйлем 5.Негізгі идеясына синоним Дескриптор: Ақ Орда мемлекеті туралы ойларын жинақтап айтады - 2 балл
#10 слайд
6. Бағалау (5 минут)
7. Кері байланыс
«INSERT» (2минут)
Түсінікті
v
Менің білетініме
сай келмейді
немесе өзгеше
-
Білдім, жаңа
ақпарат
+
Мені
таңғалдырды
немесе білгім
келедi
?
Үйге тапсырма:
Ақ Орда тақырыбын оқу, 5 сұрақтық тест құрастыру
10 слайд
6. Бағалау (5 минут) 7. Кері байланыс «INSERT» (2минут) Түсінікті v Менің білетініме сай келмейді немесе өзгеше - Білдім, жаңа ақпарат + Мені таңғалдырды немесе білгім келедi ? Үйге тапсырма: Ақ Орда тақырыбын оқу, 5 сұрақтық тест құрастыру
шағым қалдыра аласыз


