1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ақтау - Қазақстандағы ең ерекше қала

#1 слайд
Ақтау - Қазақстандағы ең
ерекше қала
1 слайд
Ақтау - Қазақстандағы ең ерекше қала
#2 слайд
Маңғыстау облысының орталығы саналатын Ақтау
қаласының бұрынғы атауы Шевченко болатын. Қала
атауы 1991 жылы өзгерді. Каспий жағасында
орналасқан әсем қала - газ бен мұнай өндіретін
өнеркәсіп орталығы.
2 слайд
Маңғыстау облысының орталығы саналатын Ақтау қаласының бұрынғы атауы Шевченко болатын. Қала атауы 1991 жылы өзгерді. Каспий жағасында орналасқан әсем қала - газ бен мұнай өндіретін өнеркәсіп орталығы.
#3 слайд
Ақт
а́у
— Қазақстанның оңтүстік-батысында орналасқан қала, Маңғыстау
облысының (ескі аты Маңғышылақ облысы) орталығы. 1961-1964 ж.ж. аралығында
Ақтау поселкесі, Ақтау қаласы деп аталды. XIX ғасырдың ортасында Қазақстанға жер
аударылған украин ақыны Тарас Шевченконың құрметіне 1964-1991 жылдары
Шевченко қаласы деп аталды. Өнеркәсіптік қала болып табылады. Оның пайда
болуына Кеңес Одағы басшылығының жиырмасыншы ғасырдағы орта машинажасау
министрлігі қатысуымен және сол кездегі министр Славский Е.П. басқаруымен елдің
ядролық қалқанын жасау туралы шешімі әсер етті. Нәтижесінде уран кенін өндіру, оны
өңдеу және байыту сияқты амалдарды орындай алатын ерекше кешен құрылды.
3 слайд
Ақт а́у — Қазақстанның оңтүстік-батысында орналасқан қала, Маңғыстау облысының (ескі аты Маңғышылақ облысы) орталығы. 1961-1964 ж.ж. аралығында Ақтау поселкесі, Ақтау қаласы деп аталды. XIX ғасырдың ортасында Қазақстанға жер аударылған украин ақыны Тарас Шевченконың құрметіне 1964-1991 жылдары Шевченко қаласы деп аталды. Өнеркәсіптік қала болып табылады. Оның пайда болуына Кеңес Одағы басшылығының жиырмасыншы ғасырдағы орта машинажасау министрлігі қатысуымен және сол кездегі министр Славский Е.П. басқаруымен елдің ядролық қалқанын жасау туралы шешімі әсер етті. Нәтижесінде уран кенін өндіру, оны өңдеу және байыту сияқты амалдарды орындай алатын ерекше кешен құрылды.
#4 слайд
Ақтау қаласы Ленинград қаласының үлгісі бойынша қалана бастады. Ақтау қаласының
әкімшілік құрамына Өмірзақ кенті кіреді. Ақтау қаласы Қазақстанның өзге қалаларынан өз
көшелерімен ерекшеленеді. Бұл қалада көше атаулары жоқ. Ақтау көшелері ықшам
аудандармен бөлінеді. Қаланың 36 ықшам ауданы бар. Қалалық мекен-жайлар телефон
нөмірлерімен ұқсас болып келеді. Мысалы, мекен-жай атауын қысқа 15-25-33 деп атайды. Яғни,
15-аудан, 25-үй, 33-пәтер. Атау берілген екі даңғыл бар, ол қала орталығындағы Бірінші
Президент пен Тәуелсіздік даңғылдары
4 слайд
Ақтау қаласы Ленинград қаласының үлгісі бойынша қалана бастады. Ақтау қаласының әкімшілік құрамына Өмірзақ кенті кіреді. Ақтау қаласы Қазақстанның өзге қалаларынан өз көшелерімен ерекшеленеді. Бұл қалада көше атаулары жоқ. Ақтау көшелері ықшам аудандармен бөлінеді. Қаланың 36 ықшам ауданы бар. Қалалық мекен-жайлар телефон нөмірлерімен ұқсас болып келеді. Мысалы, мекен-жай атауын қысқа 15-25-33 деп атайды. Яғни, 15-аудан, 25-үй, 33-пәтер. Атау берілген екі даңғыл бар, ол қала орталығындағы Бірінші Президент пен Тәуелсіздік даңғылдары
#5 слайд
Бекет
Мырзағылұлы
(Бекет ата)
(1750, Құлсары —
1813, Оғыланды)
— қазақтың әйгілі
батыры, ағартушы,
сәулетші. Халық
әулие тұтқан.
5 слайд
Бекет Мырзағылұлы (Бекет ата) (1750, Құлсары — 1813, Оғыланды) — қазақтың әйгілі батыры, ағартушы, сәулетші. Халық әулие тұтқан.
#6 слайд
Бекет ата - ескерткіш ғимараттары
- Маңғыстау, Үстірт, Жем, бойындағы
Бекет Ата есімімен байланысты жер
асты ғимараттарының ортақ атауы.
Олар туралы халық жадында сан алуан
аңыздар сақталған. Бекет Ата
Мырзағұлұлы (1750- 1813) - әулие,
халық батыры, абыз көреген,
ағартушы, сәулетші. Туып, өскен жері
Жем өзені
бойындағы Ақмешіт Құлжан,
Маңғыстау өңірі. Бекет Атаның
білімдарлық, батырлық, әділдік,
еңбексүйгіштік, абыз көріпкелдік
қасиеттері өз дәуірінде ерекше
танылған. Халық оны айрықша
қадірлеп, әулие тұтқан. Адайлар өзінің
ұранына айналдырған. Халық Бекет
Атаның өмірін, қысылғанға жар болған
ерекше қасиетін, әулиелігін ықыласпен
әңгімелеп, ұрпақтан ұрпаққа
ұластырған.
6 слайд
Бекет ата - ескерткіш ғимараттары - Маңғыстау, Үстірт, Жем, бойындағы Бекет Ата есімімен байланысты жер асты ғимараттарының ортақ атауы. Олар туралы халық жадында сан алуан аңыздар сақталған. Бекет Ата Мырзағұлұлы (1750- 1813) - әулие, халық батыры, абыз көреген, ағартушы, сәулетші. Туып, өскен жері Жем өзені бойындағы Ақмешіт Құлжан, Маңғыстау өңірі. Бекет Атаның білімдарлық, батырлық, әділдік, еңбексүйгіштік, абыз көріпкелдік қасиеттері өз дәуірінде ерекше танылған. Халық оны айрықша қадірлеп, әулие тұтқан. Адайлар өзінің ұранына айналдырған. Халық Бекет Атаның өмірін, қысылғанға жар болған ерекше қасиетін, әулиелігін ықыласпен әңгімелеп, ұрпақтан ұрпаққа ұластырған.
#7 слайд
Бекет Ата төрт мешіті бар. Оның бірі маңғыстаудан қашық емес, Оғыландыда, екіншісі Бейнеуде,
үшіншісі Жем бойында, төртіншісі Арал жағасындағы Баялыда» дейді.
Бекет Ата бүл мешіт-медреселерде құдайға құлшылық еткен, бала оқытқан. Бекет Ата
ескерткішінің бірі - Жем өзені бойындағы Ақмешітте, Құлсары қаласына жақын жерде. Әктасты
жартасқа қоржын там етіп ойып жасалған шағын ғимарат. Оның басына кейін қос кесене
тұрғызылған. Екіншісі - Ескі Бейнеуде, ұлутасты шатқалға қашалған. Бөлмелері құлап, үгітіліп,
байырғы қалпын жоғалта бастаған. Баялыдағы ескерткіш-ғимараттың жай-күйі мәлім емес. Бекет
Атаның Оғыландыдағы жер асты ғимараты жақсы сақталған. Оңтүстік Үстірттің Маңғыстау
ойысына тірелген бір тұмсығының үзіліп қалған шоқысына қашалған. Үш-төрт қанат киіз үй
көлеміндей үш бөлме. Бекет ата мүрдесі осы бөлмелердің бірінің іргесіне қашап
орналастырылған. Немересі Мұрынньң мүрдесі де осы бөлмеге қойылған. Кіреберіс бөлмеден
жоғары шығатын есік арқылы жоғары бөлмеге баруға болады. Онда Бекет Атаның қызы
жерленген.
7 слайд
Бекет Ата төрт мешіті бар. Оның бірі маңғыстаудан қашық емес, Оғыландыда, екіншісі Бейнеуде, үшіншісі Жем бойында, төртіншісі Арал жағасындағы Баялыда» дейді. Бекет Ата бүл мешіт-медреселерде құдайға құлшылық еткен, бала оқытқан. Бекет Ата ескерткішінің бірі - Жем өзені бойындағы Ақмешітте, Құлсары қаласына жақын жерде. Әктасты жартасқа қоржын там етіп ойып жасалған шағын ғимарат. Оның басына кейін қос кесене тұрғызылған. Екіншісі - Ескі Бейнеуде, ұлутасты шатқалға қашалған. Бөлмелері құлап, үгітіліп, байырғы қалпын жоғалта бастаған. Баялыдағы ескерткіш-ғимараттың жай-күйі мәлім емес. Бекет Атаның Оғыландыдағы жер асты ғимараты жақсы сақталған. Оңтүстік Үстірттің Маңғыстау ойысына тірелген бір тұмсығының үзіліп қалған шоқысына қашалған. Үш-төрт қанат киіз үй көлеміндей үш бөлме. Бекет ата мүрдесі осы бөлмелердің бірінің іргесіне қашап орналастырылған. Немересі Мұрынньң мүрдесі де осы бөлмеге қойылған. Кіреберіс бөлмеден жоғары шығатын есік арқылы жоғары бөлмеге баруға болады. Онда Бекет Атаның қызы жерленген.
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
Бекет Ата - адасу мен күпірліктің бейнелері
9 слайд
Бекет Ата - адасу мен күпірліктің бейнелері
#10 слайд
Гегорафиялық орны
Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шетпе аулының
жанында. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай
95-100 км шамасында созылып жатыр, ені 15-20 км.
Абсолюттік биіктігі 332 м
Шерқала тауы
10 слайд
Гегорафиялық орны Маңғыстау облысы Маңғыстау ауданы Шетпе аулының жанында. Оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай 95-100 км шамасында созылып жатыр, ені 15-20 км. Абсолюттік биіктігі 332 м Шерқала тауы
#11 слайд
Шерқала Маңығыстау
облылысының төсінде
орналасқан тау түзілісі.
Сырттай қараған адам
оны әр нәрсеге ұқсатып
жүр. Кейбіреулер
төңкерулі кесеге
ұқсатса, енді біреулер
таудан кәдімгі киіз
үйдің бейнесін көреді.
Шерқала Қаратаудың орталық және батыс жоталарының ортасында
орналасқан тау түзілісі. Әйгілі жібек жолының қызып жатқан кезінде
талайларға көлеңке, пана болған деседі. Кейбір аңыздар бойынша,
бұрынырақта Шерқаланың төбесінде кішкене қалашық болған. Халық
сол жерде өмір сүріп, дұшпандардың шабуылынан қорғанған екен.
11 слайд
Шерқала Маңығыстау облылысының төсінде орналасқан тау түзілісі. Сырттай қараған адам оны әр нәрсеге ұқсатып жүр. Кейбіреулер төңкерулі кесеге ұқсатса, енді біреулер таудан кәдімгі киіз үйдің бейнесін көреді. Шерқала Қаратаудың орталық және батыс жоталарының ортасында орналасқан тау түзілісі. Әйгілі жібек жолының қызып жатқан кезінде талайларға көлеңке, пана болған деседі. Кейбір аңыздар бойынша, бұрынырақта Шерқаланың төбесінде кішкене қалашық болған. Халық сол жерде өмір сүріп, дұшпандардың шабуылынан қорғанған екен.
#12 слайд
Таудың солтүстік бөлігі үздіксіз соққан желдің әсерінен қажалып, өзгеріске
ұшыраған. Осы желдің әсерінен оның жан жағынан пайда болған жеке түзілістерді де
байқауға болады. Ал оңтүстік бөлігі мен шығыс жағы тік жарлы. Жоғарғы жағы
тегіс, адамның жүріп-тұруына ыңғайлы. Таудың етегінде төбесіне апаратын үңгір
бар. Бірақ жергілікті қариялардың айтуынша, онда адамның кіруі қауіпті. Аңыз
бойынша ол жерде өлген адамдардың жандары өмір сүреді екен.
12 слайд
Таудың солтүстік бөлігі үздіксіз соққан желдің әсерінен қажалып, өзгеріске ұшыраған. Осы желдің әсерінен оның жан жағынан пайда болған жеке түзілістерді де байқауға болады. Ал оңтүстік бөлігі мен шығыс жағы тік жарлы. Жоғарғы жағы тегіс, адамның жүріп-тұруына ыңғайлы. Таудың етегінде төбесіне апаратын үңгір бар. Бірақ жергілікті қариялардың айтуынша, онда адамның кіруі қауіпті. Аңыз бойынша ол жерде өлген адамдардың жандары өмір сүреді екен.
#13 слайд
Назарларыңызға
рахмет!
13 слайд
Назарларыңызға рахмет!

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген