Архимед күшіне слайд

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
« ТҮС ТАҢДАУ » ӘДІСІМЕН ТОПҚА БӨЛУ. 1-топ: АЛҒЫРЛАР. 2-топ: ОЙШЫЛДАР. 3-Топ: ТАПҚЫРЛАР.

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың оқу мақсаты: 7.3.1.12.Сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын түсіндіру 7.3.1.13. Есептер шығаруда Архимед заңын қолдану Оқушылардың басым бөлігі: Архимед күшінің қандай шамаларға тәуелді  екендігін  біледі, Архимед күшіне өмірден,табиғаттан мысалдар келтіре алады. Барлық оқушылар: Сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын түсінеді,формуласын есептер шығаруда қолдана алады. Кейбір оқушылар: Архимед күшінің бар екендігін тәжірибе жүзінде дәлелдеп, оның табиғаттағы пайдасы туралы түсініп айта алады. :

3 слайд

#4 слайд
-Сұйықтар мен газдардағы кері ит еруші күштің/Архимед күші/табиғатын түсіндіре алады -Архимед заңының формуласын есептер шығаруда қолдана алады. - Архимед күшінің  қандай шамаларға тәуелді екенін түсініп  біледі . Тарих, математика, әдебиет,географ ия.Бағалау критерийлері

4 слайд

#5 слайд
СУРЕТТЕР СЫРЫН АШАЙЫҚ. АРТЫНДАҒЫ СҰРАҚТАРҒА ЖАУАП БЕРЕЙІК. Барометр не үшін қолданыла ды? ҚАН ҚЫСЫМЫН ӨЛШЕЙТІН ҚҰРАЛ? Манометр нені өлшейді? Бурдон манометріме н нені өлшейді? Шприцтің әрекеті қандай заңға негізделген? Атмосфера ның негізі қабаттары Қалыпты атмосфералық қысым неге тең? Паскаль заңын тұжырымдаңдар. тәжірибе. Стакан,су,бір бет қағаз. Стаканға жартылай су құйып,бетін бір парақ қағазбен жауып,қағазд ы қолмен басып тұрып,төмен төңкеріндер.С у төгілмейді. Неге ?

5 слайд

#6 слайд
ПРОБЛЕМАЛЫҚ СҰРАҚТАР:   1.Допты қолмен суға батырғаннан кейін қолымызды жіберсек, доп қайтадан су бетіне шығады. Неліктен?  2. Неге ауыр денелерді суда көтерген жеңіл?  3. Ағаш бөрене мен шегені көлге тастасақ   қайсысы батады? Неге?

6 слайд

#7 слайд
Са бақтың тақырыбы : Кері итеруші күш. Архимед заңы. Еңбек түбі береке!

7 слайд

#8 слайд
8Архимед күші

8 слайд

#9 слайд
Архимед (б.з.б. 287-212) Ежелгі Грекияның ұлы ғалымы, математигі, механигі. Ол Сицилия аралындағы Сиракуз қаласында туып, сонда өмір сүрген. Архимед астроном Фидийдің баласы деген жорамал бар. Архимед сол замандағы ірі мәдениет орталығы - Мысырды аралап, александриялық ғалымдардан, солардың ішінде Конон мен Эратосфеннен білім алған. Оның математикалық еңбектері өз заманынан озық болған. Архимедтің көптеген математикалық еңбектерінің ішінен қисық сызықтардың ұзындықтарын, әр түрлі фигуралар мен денелердің көлемін және беттердің ауданын есептеу ерекше орын алды. Архимед рычаг заңын, суда өлшеу арқылы қорытпаның құрамын анықтау тәсілін тапқан, өз атымен аталған гидростатика заңын ашқан, жер суаратын механизмдерді, жүк көтеретін рычаг жүйелері мен блоктарды, тас ататын, қамал бұзатын соғыс қондырғыларын, т.б. ойлап шығарған. Рычагтың математикалық заңын тапқанда, Архимед “Тіреу нүктесін берсеңдер, Жерді де төңкеріп тастаймын” деп айтқан екен. 9-11 ғасырларда Архимедтің еңбектері араб тіліне, ал 13 ғасырда олар араб тілінен латын тіліне аударылып, Батыс Еуропа елдеріне тараған. АРХИМЕД кім ?...

9 слайд

#10 слайд
Әкесі Фидий астроном әрі математик болған. Александриядағы атақты математика мектебінде оқыған Архимед Сиракуз қаласына оралғаннан кейін өзін математика мен механикаға арнайды. Оның құрастырған аппараттары мен машиналары замандастарына техника ғажайыбындай болды. Ол көтеру механизмдерінің теориясын зерттеді. Оның ашқан жаңалықтарының ішінде – Архимед бұрандасы арқылы су, құм т.с.с. материалдарды жоғары көтеруге болады. Архимед өзі зерттеген рычаг туралы «Маған белгілі бір нүкте берсеңіздер, мен барлық әлемді төңкеріп тастар едім» деген екен. 212жылы римдіктер Сиракуз қаласына шабуыл жасаған кезде, Архимед бір сарбаздың қолында қаза болды. Есептеп қарасақ, Архимедтің туғанына биыл шамамен 2300 жыл.

10 слайд

#11 слайд
Архимед туралы аңыз Аңыз бойынша, бұл заңның ашылуына себепкер болған Сиракуз патшасы Гиерон болған екен. Ол Архимедке зергер жасаған өзінің тәжінің таза алтыннан немесе алтын мен күмістің қоспасынан жасалынғанын анықтауды тапсырады.Бұл есепті шеше алмай, Архимед көп күн әуреленді.Бір күні толтыра су құйылған ваннаға түскен кезде кенеттен ойына әлгі есептің шешуі келген екен дейді.Өзінің ашқан жаңалығына шаттана қуанған ол «Эврика!» (Таптым!) деп Сиракуз көшелерінің бойымен айғайлап жүгірген екен.Сірә,жаңалық ашқан адам ерекше бір сезімге бөленетін болар.

11 слайд

#12 слайд
АРХИМЕД ЖАЙЛЫ АҢЫЗ ... Аңыз бойынша, бұл заңның ашылуына себепкер болған сиракуз патшасы Гиерон болған екен. Ол Архимедке өзінің тәжінің таза алтыннан жасалғанын біліп беруді тапсырады.

12 слайд

#13 слайд

13 слайд

#14 слайд
« СЫНАҚ АЛАҢЫ»  1 топ . Алғырлар.  1-тәжірибе: Ығыстырушы күштің дененің көлеміне тәуелді  екендігін анықта.  2 топ. : Ойшылдар.  2- тәжірибе: Ығыстырушы күштің дененің тығыздығына тәуелді емес екендігін анықта  3 топ. Тапқырлар.  3-тәжірибе: Ығыстырушы күштің сұйықтың тығыздығына тәуелді екендігін анықта

14 слайд

#15 слайд
ДӘПТЕРГЕ ЖАЗУ :  «Кері итеруші күш  дененің көлеміне және сұйықтың тығыздығына  байланысты  болады»    Мұны формула түрінде былай өрнектеп жазамыз:      F А =V дене *p сұйық *g             Бұл Архимед күші деп аталады.

15 слайд

#16 слайд
 Сұйықта орналасқан денеге әрекет ететін күштер :  ауырлық күші және архимед күші 16

16 слайд

#17 слайд

17 слайд

#18 слайд
- :Тірек сызбалар F=pS= ρ ghS; F Ы =F 2 -F 1 = gh ρ 2 S- gh ρ 1 S = gS ρ (h 2 -h 1 ) = ghS= gV; ρ ρ F Ы = ρ С gV Д немесе F А = ρ С gV Д Архимед к ү ші : F А = ρ С gV Д

18 слайд

#19 слайд
Архимед заңы Сұйыққа батырылған денеге әсер ететін кері итеруші күш, осы дене ығыстырып шығарған сұйықтың салмағына тең болады. Еңбек түбі береке!

19 слайд

#20 слайд
ЖҰПТЫҚ ЖҰМЫС :    СЫЙҚЫРЛЫ КОНВЕРТ  ТАПСЫРМАСЫ:  А :  №1 . Көлемдері бірдей темір және шыны щариктерді суға батырсақ, кері итеруші күштер бірдей әсер ете ме?  В: №2 . Суға көлемі 100 см 3   болатын дене батырылған. Осы денеге әсер ететін ығыстырушы күшті анықтаңдар. Судың тығыздығы-1000 кг/м 3  С: №3 . Ағаштың суға батып тұрған бөлігіне  18,6 Н Архимед күші әсер етеді. Осы ағаштың суға батқан бөлігінің көлемі қандай?

20 слайд

#21 слайд
· Сұйыққа (газға) батырылған денелерге АРХИМЕД КҮШІ әсер етеді. · Архимед күші ЖОҒАРЫ бағытталған. · Архимед күші дененің ауадағы және сұйықтағы САЛМАҚТАРЫНЫҢ айырмасына тең. · Архимед күші дененің ығыстырып шығарған СҰЙЫҚТЫҢ салмағына тең. · Архимед заңы мына түрде жазылады: F А = ρ c *g*V д · Архимед заңы арқылы суда кемелер ЖҮЗЕДІ .Жеке жұмыс .

21 слайд

#22 слайд
Сапалық және эксперименттік есептер . № 1 . Ауада әрең көтеретін тасты су астында неге оп-оңай көтереміз? Мысалы: құдықтағы шелек су астында жеңіл де, ал көтере бастаған сайын ауырлай түседі. Неліктен? № 2. Екі ыдыс алып біреуіне тұщы су және тұзды су құйып, жұмыртқа салайық, сол кездегі құбылысты түсіндір. № 3. Бірдей бес ыдыс бар. Олардың біріншісі сумен, екіншісі спиртпен, үшіншісі керосинмен, төртіншісі сынаппен, бесіншісі бензинмен толтырылған. Осы сұйықтардың қайсысы ыдыс түбіне ең көп, ең аз, бірдей қысым түсіреді?

22 слайд

#23 слайд
1..Себебі , шелектегі суға 2 күш әсер етеді.Олар ауырлық күші төмен қарай және су астынан кері итеруші күш. 2..Себебі , егер сұйық тығыздығы қатты дененің тығыздығынан артық болса, дене батады,тығыздығы сұйықтың тығыздығына тең болса, онда тепе-теңдік қалыпта болады, егер сұйық тығыздығы кем болса, онда қалқып жүреді. 3..Жауабы: Сұйықтың ыдыс түбіне түсіретін қысымы оның тығыздығына тәуелді. Тығыздығы көп сұйық ыдыс түбіне көп қысым түсіреді.Ыдыс түбіне сынап ең көп қысым,ал бензин ең аз қысым түсіреді.Керосин мен спирт ыдыс түбіне бірдей қысым түсіреді. 1..Себебі , шелектегі суға 2 күш әсер етеді.Олар ауырлық күші төмен қарай және су астынан кері итеруші күш. 2..Себебі , егер сұйық тығыздығы қатты дененің тығыздығынан артық болса, дене батады,тығыздығы сұйықтың тығыздығына тең болса, онда тепе-теңдік қалыпта болады, егер сұйық тығыздығы кем болса, онда қалқып жүреді. 3..Жауабы: Сұйықтың ыдыс түбіне түсіретін қысымы оның тығыздығына тәуелді. Тығыздығы көп сұйық ыдыс түбіне көп қысым түсіреді.Ыдыс түбіне сынап ең көп қысым,ал бензин ең аз қысым түсіреді.Керосин мен спирт ыдыс түбіне№ 1..Себебі , шелектегі суға 2 күш әсер етеді.Олар ауырлық күші төмен қарай және су астынан кері итеруші күш. № 2..Себебі , тұщы суға салынған жұмыртқаға қарағанда тұзды судағы жұмыртқаға Архимед күші көбірек әрекет етеді,себебі Архимед күші сұйықтың тығыздығына байланысты болады. . № 3..Жауабы: Сұйықтың ыдыс түбіне түсіретін қысымы оның тығыздығына тәуелді. Тығыздығы көп сұйық ыдыс түбіне көп қысым түсіреді.Ыдыс түбіне сынап ең көп қысым,ал бензин ең аз қысым түсіреді.Керосин мен спирт ыдыс түбіне бірдей қысым түсіреді. Жауаптары.

23 слайд

#24 слайд
Рефлексия: «Ашық терезе» әдісі Бүгін мен білдім.   Мен үйрендім. Қолымнан келеді.   Қиындық тудырды.

24 слайд

#25 слайд
ҮЙГЕ ТАПСЫРМА Күнделікті енді ашайық Үй тапсырмасын жазайық. Архимед күшінен алған білімді, Ұмытпай есте сақтайық. Архимед к үші .

25 слайд

#26 слайд
Ғылымның сырын ұғына Шығамыз білім шыңына. Үқыптылық пен зеректік Жеткізсің біздей ұл-қызды Физиканың сырына

26 слайд

#27 слайд
Зейін қойып тыңдағандар ыңызға рахмет!!!

27 слайд