Архимед заңы

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Архимед күші

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: 1. Оқушылардың өз бетімен білім алуына жағдай жасай отырып, таным белсенділігімен арттырамын, талпынысқа ынталандыру үшін олардың іс - әрекетІн тиімді ұйымдастыру арқылы тақырыптың мазмұнын ашу. 2. Оқушылардың бірін - бірі тыңдай білу, өз ойын тиянакты жеткізе білу, нақты сұрак қойып, қойылған сұраққа дәл жауап беру. 3. Олардың танымдық қызығушылығын арттыру.

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың түрі: жаңа білімді қалыптастыру. Сабақтың әдіс-тәсілдері: Әңгіме, жаттығулар орындау,жұптық жұмыс. Сабақтың көрнекіліктері: презентация,құрал- жабдықтар,суреттер,видео.

3 слайд

#4 слайд
I.Ұйымдастыру кезеңі. 1. Сәлемдесу; 2. Оқушыларды түгендеу; 3. Сынып болмесінің тазалығын тексеру; 4. Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру (жұмыс орны, отырыстары, сыртқы түрлері); 5. Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

4 слайд

#5 слайд
2.Үй тапсырмасын сұрау(«Фишбоун» әдісі арқылы үй тапсырмасын жұптасып орындайды). Балықтың бейнесі бар карточкалар таратылып беріледі. Екі-екі оқушыдан өтілген тақырып бойынша (Монометрлер. Сорғылар) түйінді ойларын балықтың ішіне жазып қорғайды.

5 слайд

#6 слайд
Сұйыққа батырылған денеге әрекет ететін ығыстырушы күштің шамасы дене мен сұйықтың қандай сипаттамаларына байланысты болатынын қарастырайық. Бұл күштің мәнін тұңғыш рет грек ғалымы Архимед есептеп шығарған. Суда кемелер, қайықтар,салдар жүзген,ығыстырушы күш мүмкіндік беретіндей дәрежеде оларға жүктер тиелген. Алайда осы күштің шамасы неге тең болатынын дәл есептеп шығарған Архимед болатын. Аңызда айтылғандай, Сиракуз патшасы Гиеронның тапсырмасы бойынша оның тәжін зергер таза алтыннан жасадыма, әлде алтын мен күмістің қоспасынан жасадыма? деген сұраққа жауап таба алмай, көп күн әуреленген ғалым бір күні толтыра су құйылған ваннаға түскен кезде ойына әлгі сұрақтың шешуі келген екен дейді. Өзінің ашқан жаңалығына шаттана қуанған ол «Эврика!»(Таптым!) деп Сиракуз көшелерінің бойымен айғайлап жүгірген екен.

6 слайд

#7 слайд
Архимедтің ашқан жаңалығының мән-мағынасын түсіну үшін қарапайым тәжірибе жасап көрейік.Динамометр ілгегіне қандай да бір дене ілейік те, оның шкаласының көрсетуі бойынша ауырлық күшінің мәнін белгілеп алайық. Осыдан кейін денені толық суға батырайық. Динамометр көрсетуі өзгергенін байқаймыз.Неліктен? Денеің массасын өзгерткеніміз жоқ. Демек, бұл жағдайда денеге ауырлық күшінен басқа оны судан ығыстыратын күш әсер етеді. Fығыст Р сұйықт. Р ауадағы

7 слайд

#8 слайд
h 1 h 2 р 1 - дененің жоғарғы қырына түсірілген қысым р 2 - дененің төменгі қырына түсірілген қысым Сұйық тарапынан дененің жоғары қырына түсірілген қысым төменгі қырына түсірілген қысымнан аз болады. Осы себептен сұйыққа батырылған денеге жоғары бағытталған күш әсер етеді. Бұл күш денені сұйықтан ығыстырады. Архимед күші деп аталады. р 1 р 2

8 слайд

#9 слайд
Архимед заңы - сұйыққа батырылған денеге оның сұйыққа батқан бөлігі көлеміндегі сұйықтың салмағына тең ығыстырушы күш әрекет етеді. Сұйыққа батырылған денені ығыстыратын күшті архимед күші деп атайды.Сонымен äcA VgF  Денені ауа немесе газ қоршаған жағдайда да ығыстырушы күш әрекет етеді. Егер біз бір денені газға батырып, тәжірибе жасаған болсақ,онда газ ішіндегі денені ығыстыратын күш сол дене ығыстырған газдың салмағына тең болатындығын көрер едік. Бұл күш денеге әрекет ететін ауырлық күшінен едәуір аз болғандықтан, оны байқау да қиын. Алайда осы ығыстырушы күш есебінен ауа шарлары,дирижабльдер жоғары көтеріледі.

9 слайд

#10 слайд
Жаңа сабақ бойынша түсінігін тексеру(«Шабадан, еттартқыш, қоқыс жәшігі» әдісі бойынша тексеремін). Оқушылар тақырып бойынша алған керекті ақпараттарды чемоданның тұсына жазса, ал әлі де оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқыштың тұсына жазады. Сонымен қатар жаңалық емес дүниені қоқыс жәшігінің тұсына жазады.

10 слайд

#11 слайд
Жаңа сабақты бекіту. 23 - жаттығудың № 1,3,4,5 есептерін шығару.

11 слайд

#12 слайд
Үй тапсырмасы: Архимед күші тақырыбын оқу. 23-жаттығудың қалған 6,7,8,9 есептерін шығару.

12 слайд