400 000+ дайын материалды
1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар және авторлық материалдар
4 990₸/ 1 жыл
🔥Арнайы баға ·10.12.2026 дейін
Одан кейін - 29 990 ₸
Бір рет төлейсіз · Автотөлем жоқ
Тақырып бойынша 31 материал табылды

Артикуляциялық гимеастика

Материал туралы қысқаша түсінік
Тіл иүкістігі бар балаларға қажетті көмек
Материалдың қысқаша нұсқасы
img_page_1
Слайдтың жеке беттері
Артикуляциялық гимнастика

#1 слайд
Артикуляциялық гимнастика

1 слайд

Артикуляциялық гимнастика

а) Астыңғы жақ сүйектерге арналған жаттығулар . Иек- ыңғайлы қалыпты жағдайда, еріндер жұмылған. Бір дегенде иек

#2 слайд
а) Астыңғы жақ сүйектерге арналған жаттығулар . Иек- ыңғайлы қалыпты жағдайда, еріндер жұмылған. Бір дегенде иек арасы екі саусақ сыятындай қашыққа төмен түсіріледі. Тіл еркін жатыр, тіл ұшы астыңғы тістер артында, еріндері дөңгеленген, тістері көрінбейді. Екі дегенде ауыз ашылады. Үш дегенде ауыз жабылады. Жаттығу алты рет қайталанады. Жаттығу орындалған кезде бас төмен түспеуін қадағалау қажет.

2 слайд

а) Астыңғы жақ сүйектерге арналған жаттығулар . Иек- ыңғайлы қалыпты жағдайда, еріндер жұмылған. Бір дегенде иек арасы екі саусақ сыятындай қашыққа төмен түсіріледі. Тіл еркін жатыр, тіл ұшы астыңғы тістер артында, еріндері дөңгеленген, тістері көрінбейді. Екі дегенде ауыз ашылады. Үш дегенде ауыз жабылады. Жаттығу алты рет қайталанады. Жаттығу орындалған кезде бас төмен түспеуін қадағалау қажет.

Б.п.- дәл сол. Бір дегенде жақ сүйегі алдыға жылжиды. Екі дегенде жақ сүйегі алғашқы қалпына келтіріледі (б.п. – бастапқы поза

#3 слайд
Б.п.- дәл сол. Бір дегенде жақ сүйегі алдыға жылжиды. Екі дегенде жақ сүйегі алғашқы қалпына келтіріледі (б.п. – бастапқы поза). Үш дегенде жақ сүйегі төмен түсіріледі; төрт дегенде жақ сүйегі алдыға қарай жылжытылады; бес дегенде жақ сүйегі алғашқы қалпына келтіріледі. Б.п.- дәл сол. Бір- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Екі- жақ сүйегі оңға жылжиды (ауыз ашық). Үш- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Төрт- жақ сүйегі солға жылжиды. Бес- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Алты- жақ сүйегі алдыға жылжиды. Жеті- жақ сүйегі қайта алғашқы қалпына келтіріледі. Қимылдар екі-үш рет жәй темппен қайталанады.

3 слайд

Б.п.- дәл сол. Бір дегенде жақ сүйегі алдыға жылжиды. Екі дегенде жақ сүйегі алғашқы қалпына келтіріледі (б.п. – бастапқы поза). Үш дегенде жақ сүйегі төмен түсіріледі; төрт дегенде жақ сүйегі алдыға қарай жылжытылады; бес дегенде жақ сүйегі алғашқы қалпына келтіріледі. Б.п.- дәл сол. Бір- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Екі- жақ сүйегі оңға жылжиды (ауыз ашық). Үш- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Төрт- жақ сүйегі солға жылжиды. Бес- жақ сүйегі төмен түсіріледі. Алты- жақ сүйегі алдыға жылжиды. Жеті- жақ сүйегі қайта алғашқы қалпына келтіріледі. Қимылдар екі-үш рет жәй темппен қайталанады.

б) Ерінге арналған жаттығулар. Ерінге арналған жаттығуларды орындаған кезде ерін бұлшықеттерін жоғары немесе төмен тонуста бол

#4 слайд
б) Ерінге арналған жаттығулар. Ерінге арналған жаттығуларды орындаған кезде ерін бұлшықеттерін жоғары немесе төмен тонуста болуын ескеру қажет. Егерде бұлшықеттерінің тонусы төмен болса, паретикалық бұлшықеттерін белсендіруге арналған тапсырмалар беріледі. Егер бұлшықеттерінің тонусы жоғары болса, керісінше оларды босаңсытуға арналған жаттығулар қолданады. Бұл жаттығуларды орындаудың алдында ерінге массаж жасау қажет: • Екі сұқ саусақтар жоғарғы ерінге қойылады. (нүктелер ауыз бұрыштарымен еріннің ортасында орналасқан) Екі саусақпен бір мезгілде еріннің ортасына қарай сипалау қозғалыстары орындалады (4-5 рет). Астыңғы ерінге де дәл осылай жасалады.

4 слайд

б) Ерінге арналған жаттығулар. Ерінге арналған жаттығуларды орындаған кезде ерін бұлшықеттерін жоғары немесе төмен тонуста болуын ескеру қажет. Егерде бұлшықеттерінің тонусы төмен болса, паретикалық бұлшықеттерін белсендіруге арналған тапсырмалар беріледі. Егер бұлшықеттерінің тонусы жоғары болса, керісінше оларды босаңсытуға арналған жаттығулар қолданады. Бұл жаттығуларды орындаудың алдында ерінге массаж жасау қажет: • Екі сұқ саусақтар жоғарғы ерінге қойылады. (нүктелер ауыз бұрыштарымен еріннің ортасында орналасқан) Екі саусақпен бір мезгілде еріннің ортасына қарай сипалау қозғалыстары орындалады (4-5 рет). Астыңғы ерінге де дәл осылай жасалады.

• Б.п.-дәл сол. Сипалауды тістерді көрсетіп жоғары қарай 4-5 рет жасайды. Астыңғы ерінге де дәл осылай жасалады (төменгі бағыт

#5 слайд
• Б.п.-дәл сол. Сипалауды тістерді көрсетіп жоғары қарай 4-5 рет жасайды. Астыңғы ерінге де дәл осылай жасалады (төменгі бағытта). • Сұқ саусақтарды ауыз бұрыштарына қоямыз. Еріндері екі жаққа керіліп («жымию»), содан кейін оларды бірге жиямыз («хоботок»). • Еріндер босаңсытқан қалыпта . Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай алдымен жоғарғы, содан кейін төменгі ерінді жеңіл шымшылайды. • Б.п.-дәл сол. Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен төменгі және жоғарғы еріндерді жеңіл ұрғылау (еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай).

5 слайд

• Б.п.-дәл сол. Сипалауды тістерді көрсетіп жоғары қарай 4-5 рет жасайды. Астыңғы ерінге де дәл осылай жасалады (төменгі бағытта). • Сұқ саусақтарды ауыз бұрыштарына қоямыз. Еріндері екі жаққа керіліп («жымию»), содан кейін оларды бірге жиямыз («хоботок»). • Еріндер босаңсытқан қалыпта . Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай алдымен жоғарғы, содан кейін төменгі ерінді жеңіл шымшылайды. • Б.п.-дәл сол. Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен төменгі және жоғарғы еріндерді жеңіл ұрғылау (еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай).

• Б.п.- дәл сол. Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен төменгі және жоғарғы еріндерді жеңіл сипалау (еріннің ортасынан ауы

#6 слайд
• Б.п.- дәл сол. Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен төменгі және жоғарғы еріндерді жеңіл сипалау (еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай). Массаж жасап болғаннан кейін жаттығуларды статикалық «жымию», «түтікше», «хоботок» позасын 3-10 секунд ұстаудан бастап орындауына көшуге болады (қимылдар 4-5 рет қайталанады). Еріндерімен салфетканы қысып ұстау. Оларды ауыздан жұлып алғанда кедергі келтіруге тырысу керек.

6 слайд

• Б.п.- дәл сол. Екі қолдың сұқ және ортаңғы саусақтарымен төменгі және жоғарғы еріндерді жеңіл сипалау (еріннің ортасынан ауыз бұрыштарына қарай). Массаж жасап болғаннан кейін жаттығуларды статикалық «жымию», «түтікше», «хоботок» позасын 3-10 секунд ұстаудан бастап орындауына көшуге болады (қимылдар 4-5 рет қайталанады). Еріндерімен салфетканы қысып ұстау. Оларды ауыздан жұлып алғанда кедергі келтіруге тырысу керек.

• Б.п- дәл сол – ауыз жабық, тістер жақындатылған, еріндер күнделікті қалыпта. “Бір”,”Екі” дегенде жоғарғы ерінді көтеріп төме

#7 слайд
• Б.п- дәл сол – ауыз жабық, тістер жақындатылған, еріндер күнделікті қалыпта. “Бір”,”Екі” дегенде жоғарғы ерінді көтеріп төмен түсіру. Төменгі ерінмен дәл сол қимылдар орындалады. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде бір мезгілде жоғарғы ерінді көтеріп, ал астынғы ерінді төмен түсіру.”Екі” дегенде жоғарғы ерінді төмен түсіріп, астынғы ерінді көтеру. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде астынғы тістер көрінетіндей ерін төмен түсіріледі, жоғарғы ерін қозғалыссыз.”Екі” дегенде төменгі ерін бұрынғы қалпына келтіреді.

7 слайд

• Б.п- дәл сол – ауыз жабық, тістер жақындатылған, еріндер күнделікті қалыпта. “Бір”,”Екі” дегенде жоғарғы ерінді көтеріп төмен түсіру. Төменгі ерінмен дәл сол қимылдар орындалады. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде бір мезгілде жоғарғы ерінді көтеріп, ал астынғы ерінді төмен түсіру.”Екі” дегенде жоғарғы ерінді төмен түсіріп, астынғы ерінді көтеру. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде астынғы тістер көрінетіндей ерін төмен түсіріледі, жоғарғы ерін қозғалыссыз.”Екі” дегенде төменгі ерін бұрынғы қалпына келтіреді.

• Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде астынғы тістер жоғарғы ерінге тиіп тұрады да оларды ақырын “сипалайды”, содан ке

#8 слайд
• Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде астынғы тістер жоғарғы ерінге тиіп тұрады да оларды ақырын “сипалайды”, содан кейін жоғарғы тістермен астыңғы ерінге дәл сол қимылдарды орындайды. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде еріндерді бірге қосып, алдыға созу. “Екі” дегенде ерін осы қалпымен оңға жылжиды.”Үш” дегенде алдыға, ал ”Төрт”дегенде солға жылжиды.

8 слайд

• Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде астынғы тістер жоғарғы ерінге тиіп тұрады да оларды ақырын “сипалайды”, содан кейін жоғарғы тістермен астыңғы ерінге дәл сол қимылдарды орындайды. • Б.п – дәл сол. “Бір” дегенде еріндерді бірге қосып, алдыға созу. “Екі” дегенде ерін осы қалпымен оңға жылжиды.”Үш” дегенде алдыға, ал ”Төрт”дегенде солға жылжиды.

• Б.п – дәл сол. Еріндер жиырылған, сағат тілінің бағытымен еріндер шеңбер ”жазады”. Содан кейін керісенше бағытта

#9 слайд
• Б.п – дәл сол. Еріндер жиырылған, сағат тілінің бағытымен еріндер шеңбер ”жазады”. Содан кейін керісенше бағытта орындау. • Б.п – дәл сол. Еріндер қатты жұмылған, астыңғы жақ сүйектер сәл төмен түсірілген. Дем шығару кезінде қатты шыққан ауа ағымының күшінен еріндер ажырайды және ауыз қатты ашылады.

9 слайд

• Б.п – дәл сол. Еріндер жиырылған, сағат тілінің бағытымен еріндер шеңбер ”жазады”. Содан кейін керісенше бағытта орындау. • Б.п – дәл сол. Еріндер қатты жұмылған, астыңғы жақ сүйектер сәл төмен түсірілген. Дем шығару кезінде қатты шыққан ауа ағымының күшінен еріндер ажырайды және ауыз қатты ашылады.

в) тілге арналған жаттығулар • Тілге арналған жаттығуларды орындаған кезде тіл бұлшықеттерінің тонустарының жоғарлығына

#10 слайд
в) тілге арналған жаттығулар • Тілге арналған жаттығуларды орындаған кезде тіл бұлшықеттерінің тонустарының жоғарлығына және төмендігіне назар аудару қажет. • Егер бұлшықет тонусы төмен болса, оларды белсендіруге, паретикалық бұлшықеттерін нығайтуға арналған жаттығулар, ал тонусы жоғары болса бұлшықеттерін босансытуға арналған жаттығулар орындалады. • Статикалық жаттығуларды орындаудан бастаймыз: “тіл тістер артында, ауызы ашық” ”күрекше” ”кесе”, т.б. содан кейін динамикалық артикуляцияны дамытуға арналған жаттығуларды жасатуға көшеміз. Жаттығулар 4-5 орындылады.

10 слайд

в) тілге арналған жаттығулар • Тілге арналған жаттығуларды орындаған кезде тіл бұлшықеттерінің тонустарының жоғарлығына және төмендігіне назар аудару қажет. • Егер бұлшықет тонусы төмен болса, оларды белсендіруге, паретикалық бұлшықеттерін нығайтуға арналған жаттығулар, ал тонусы жоғары болса бұлшықеттерін босансытуға арналған жаттығулар орындалады. • Статикалық жаттығуларды орындаудан бастаймыз: “тіл тістер артында, ауызы ашық” ”күрекше” ”кесе”, т.б. содан кейін динамикалық артикуляцияны дамытуға арналған жаттығуларды жасатуға көшеміз. Жаттығулар 4-5 орындылады.

• Б.п – ауыз ашық, тіл ұшы астыңғы тістер артында. “Бір” дегенде тілдің жіңішке ұшымен ұрттың ішкі сол жағына

#11 слайд
• Б.п – ауыз ашық, тіл ұшы астыңғы тістер артында. “Бір” дегенде тілдің жіңішке ұшымен ұрттың ішкі сол жағына тигізу, ”Екі” дегенде- оң жағына бұрылады. Жаттығуды орындаған кезде төменгі жақ сүйектері қимылсыз болуы тиіс. • Б.п – ауыз ашық, тіл ұшы астыңғы тістерге іш жағынан қабысқан. Тіл түбінен алдыға қарай жылжығанда оның ортасы жоғарғы қызыл иекпен қабысу керек. Ал тілдің үшы алғашқы қалпын сақтау керек. Сол кезде шертпе пайда болады.

11 слайд

• Б.п – ауыз ашық, тіл ұшы астыңғы тістер артында. “Бір” дегенде тілдің жіңішке ұшымен ұрттың ішкі сол жағына тигізу, ”Екі” дегенде- оң жағына бұрылады. Жаттығуды орындаған кезде төменгі жақ сүйектері қимылсыз болуы тиіс. • Б.п – ауыз ашық, тіл ұшы астыңғы тістерге іш жағынан қабысқан. Тіл түбінен алдыға қарай жылжығанда оның ортасы жоғарғы қызыл иекпен қабысу керек. Ал тілдің үшы алғашқы қалпын сақтау керек. Сол кезде шертпе пайда болады.

Дизарттияның көмескі түрі бар балаларға артикуляциялық позалар әр түрлі дене бөлшектерінің қимылдарымен үйлескені өте

#12 слайд
Дизарттияның көмескі түрі бар балаларға артикуляциялық позалар әр түрлі дене бөлшектерінің қимылдарымен үйлескені өте пайдалы: • ауызды ашу және қолдарын жан-жаққа созу; • еріндерді дөңгелету және обручты бейнелеп, қолдарымен ауада шеңбер сызу; • еріндерімен “түтікше” жасап, қолдарын алдыға қарай созып алдыға ұмтылу; • еріндерімен жымию және аяқтың үшына тұрып, қолдарын екі жақтан әкеліп жоғары көтеру.

12 слайд

Дизарттияның көмескі түрі бар балаларға артикуляциялық позалар әр түрлі дене бөлшектерінің қимылдарымен үйлескені өте пайдалы: • ауызды ашу және қолдарын жан-жаққа созу; • еріндерді дөңгелету және обручты бейнелеп, қолдарымен ауада шеңбер сызу; • еріндерімен “түтікше” жасап, қолдарын алдыға қарай созып алдыға ұмтылу; • еріндерімен жымию және аяқтың үшына тұрып, қолдарын екі жақтан әкеліп жоғары көтеру.

Орындайтын жаттығуларға қызығушылық тудыру үшін ертегілерді қолдануға болады, белсенділік принциптерге негізделгендікт

#13 слайд
Орындайтын жаттығуларға қызығушылық тудыру үшін ертегілерді қолдануға болады, белсенділік принциптерге негізделгендіктен қимыл-қозғалыстар, әдеттегідей, есте сақталып қалады. Г) бұзылған дыбыстарды қоюға арналған жаттығулар Дизарттрияның көмескі түрінде қолданылатын артикуляциялық гимнастиканың бастапқы кешені қолданылады. Жоғарғы да аталып кеткен жаттығулармен қатар барлық бұзылған дыбыстарды түщетуге арналған жаттығу сериялары орындалады. Әр логопед өзінің тәжірбиесінде жиі қолданатың жаттығулары бар. Соларды көбірек беруге ұсынамыз. Келесі кезеңдерде бұл жаттығуларды балалар уйде орындайтың болады.

13 слайд

Орындайтын жаттығуларға қызығушылық тудыру үшін ертегілерді қолдануға болады, белсенділік принциптерге негізделгендіктен қимыл-қозғалыстар, әдеттегідей, есте сақталып қалады. Г) бұзылған дыбыстарды қоюға арналған жаттығулар Дизарттрияның көмескі түрінде қолданылатын артикуляциялық гимнастиканың бастапқы кешені қолданылады. Жоғарғы да аталып кеткен жаттығулармен қатар барлық бұзылған дыбыстарды түщетуге арналған жаттығу сериялары орындалады. Әр логопед өзінің тәжірбиесінде жиі қолданатың жаттығулары бар. Соларды көбірек беруге ұсынамыз. Келесі кезеңдерде бұл жаттығуларды балалар уйде орындайтың болады.

Материалды PowerPoint форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
11 ұстаз жүктеп алған
28 ақпан
701
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі