Асқар Тоқмағанбетов

#1 слайд
АСҚАР ТОҚМАҒАМБЕТОВ – СЫРБАЗ СЫНШЫЛ, ӘДЕБИЕТ МАЙТАЛМАНЫ

1 слайд

#2 слайд
МАЗМҰНЫ   КІРІСПЕ............................................................................................3   А.Тоқмағамбетов шығармалары Тоқмағамбетовтың мәтіндерінің тақырыптық және идеологиялық ерекшеліктері..................................................................................5   2.1   А.Тоқмағамбетов – сатиралық ақын.............................10   2.2  «Пуребред ұл» романының ерекшелігі.........................12     ҚОРЫТЫНДЫ.................................................................................16     ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР............................................17

2 слайд

#3 слайд
Жоба барысында Асқар Тоқмағамбетовтың шығармашылық жолы, әрбір жазған шығармасының өзіндік ерекшелігі мен идеясы айқын жазылған. Ақын өмірі жазыла отырып, сатиралық шығармашылығынан қышқаша жазыла кеткен. Ақынның өнер жолын зерттеушылердің қайсысы болсада оның ең алдымен замана жыршысы екендігін атап көрсетеді. Күнделікті өмірде туындап отырған кедергі келтіретін кесапат пен кемшіліктерден ақын қаламынан қағыс қалмай елдің көңіліндегі ойды көркем сөз кестесіне түсіріп, дер кезінде көтеріп отырғандығының халық арасында кең танымал болды. В ходе проекта четко прописан творческий путь Аскара Токмагамбетова, оригинальность и идея каждого сочинения. Жизнь поэта была написана из сатирического творчества. Его путь в искусство, в духе, что, прежде всего, указывает, что из зерттеушылердің поэта певец. Многие произведения Токмагамбетова по художественной мощи, идеальному замыслу того времени прочно вошли в драгоценный фонд казахской поэзии. Это не только эпические размышления, лирические чувства, поэт-защитник, но и сатирическая поэзия считается одним из немногих педагогов. Сатира-это большая высотная вершина в поэзии Аскара Аты. In the course of the project clearly defined the career of Askar tokmagambetov, originality and the idea of it. The life of the poet was written from satirical creativity. His journey in art, in spirit, that, first of all, indicates that of berteussen poet singer. Many of tokmagambetov's works of artistic power, the ideal idea of that time, were firmly included in the precious Fund of Kazakh poetry. It is not only epic reflections, lyrical feelings, the poet-defender, but also satirical poetry is considered one of the few teachers. Satire is a great high-altitude peak in the poetry of Askar ATA.

3 слайд

#4 слайд
Тақырыбы: «Асқар Тоқмағамбетов - сырбаз сыншыл, әдебиет майталманы Өзектілігі: Бүгін Асқар Тоқмағамбетов қазақ даласында социализм идеясын айтады. Ақынның өмірінің басты тақырыбы - идеялардың жаңа ұрпағының көрнекті ақыны, тең құқықты шаруалар, бай, әйелдердің теңдігі, халықты тәрбиелеу және кедейлердің нәзік экономикаға интеграциялануы болды. Поэзиялық өлеңдердің нақты босатылуын ескере отырып, ол өзінің жеке басын және талантын зерттеуді талап етеді. Нысаны: А. Тоқмағамбетовтың «Ұстаз және бала» романының өлеңдер жинағы, сатиралық шығармалары жинағы болды. Мақсаты: А.Тоқмағамбетовтің поэзиясының тақырыбын қазақ әдебиетінде ашу, жалпы қазақ поэзиясындағы поэзияның теориялық ерекшелігі, сатиралық жұмыстардың тілі, «Y және B» роман тақырыбы Қолданылатын әдістер: талдау, синтездеу, жүйелеу, салыстыру және т.б. 

4 слайд

#5 слайд
Кіріспе Сырдың көрнекті ақыны Асқар Тоқмағамбетов 1905 жылы Қызылорда облысы, Тереңөзек ауданы, қазіргі өз атымен аталатын ауылда дүниеге келген. Білімі – аяқталмаған жоғары, 1931 жылы КПСС мүшесі болған, 1934 жылы Жазушылар Одағының мүшесі болған. Ақынның өнер жолын зерттеушылердің қайсысы болсада оның ең алдымен замана жыршысы екендігін атап көрсетеді. Күнделікті өмірде туындап отырған кедергі келтіретін кесапат пен кемшіліктерден ақын қаламынан қағыс қалмай елдің көңіліндегі ойды көркем сөз кестесіне түсіріп, дер кезінде көтеріп отырғандығының халық арасында кең танымал болды. А.Тоқмағамбетовтың көптеген шығармаларды көркемдік қуаты, сол кездің идеал саралығы жағынан қазақ поэзиясының қымбат қорынан берік орын алған. Бұл эпикалық ттолғаулар, лирикалық сезімдер, қорғағыш ақын болуымен қатар, сөз поэзиясына сатиралық жоғарыдан да аз ғана ұстаздардың бірінен саналады. Оның прозадағы драматургиядағы еңбектерінің өзі бір төбе.1927 -1957ж арасында облыстық және республикалық газет-журналдардың әдеби қызметкері болған. Ол 1956 ж. бастап 1977 ж дейін Қазқстан жазушылар одағының облыс аралық бөлімінің алдымен жауапты хатшысы кейін кеңесшісі қызметін атқарған. Ең алғашқы «Лениннің портретіне» деген өлеңі 1925 ж.

5 слайд

#6 слайд
І. Халықаралық қор ұйымы Қордан алған мәліметтер тізімі: 1. Баспадан шыққан шығармаларының тізімі 2.Газет бетінде жарияланған өлеңдерінің бір тобы 3. Газет, журналдарда басылған өлең, әңгімелер тізімі 4.Ілияс Омаровтың жолдаған хатының көшірмесі 5.Сурет құжаттары 6. Асқар ТОқмағамбетов туралы Қазақстан әдебиеті қайраткерлерінің ойлары арнау өлең-хаттары 7. Ақынның 100 жылдық мерей тойына байланысты жинақталған материалдар 8. Ақынның жанұясы жайлы қысқаша мәліметтер

6 слайд

#7 слайд
Ә.Тәжібаев атындығы облыстық кітапхана 1.Асқар Тоқмағамбетовтың шығармалар жинағы 2.Газет беттеріне жариялынған өлең шумақтарын

7 слайд

#8 слайд
А.Тоқмағамбетов атындағы қалалық мәдениет үйі

8 слайд

#9 слайд
2.1. Тоқмағамбетов А. - сатиралық ақын Асқар Тоқмағамбетовтың жұмысының негізгі бөлігі сатира. Сатира - Асқардың поэзиясының ең биік шыңы. 1928 жылы автор өз шығармашылығында «Спарк Кітап» деген тақырыптан бүгінгі күнге дейін өз тақырыптарын жасады. Ұлы Отан соғысы кезінде ақынның халыққа деген көзқарасын «Дон шошқа», «Көпірдің шетінде», «Шалбар шабуылы», «Лев Лион» және «Леди комедиясы» және неміс басқыншыларының қатыгездігі туралы саяси памфлеттер жариялау арқылы көрсетті.  Аскардың фельетондары адамды жігерлендірерлік қасиеті бар. Ақынның айтуынша, неміс офицерлерін біздің Отанымызға жақындату арқылы өлтіру адамгершілікке жатпайтын, қадiр-қасиетiн қорлайтын деп сипатталады:Біз бір жерге шығамыз.Бізде қару бар қылыш бар.Бізге сол жақты құрту керек.Теріңізді салқындатпаңыз, суық және суық болмаңыз.Біз сондай-ақ ет жеп, аздап жей аламыз.Біз не істейміз және шыдамдылық.Мұнда ақынның ізі, неміс фашистерінің идеологиясы айқын суреттеледі. Асқар Тоқмағамбетов қазақ әдебиетіндегі брошюралық жанрдың дамуында ерекше орынға ие болды.

9 слайд

#10 слайд
А.Тоқмағамбетов шығармалары Аскар тақырыбы жанрлық ерекшеліктер артикуляция стилі бойынша әртүрлі. Қолы соңында Асқардың жұмысы, оның ерекшеліктері, ерекшеліктері мен идеялары туралы көптеген сыни мақалалар бар. Ақын туралы сыни мақалаларды қарастырған кезде, оның өмірінде жазылған жеке жазбаларында жазылған. Ол талантты жазушы Саттар Ерубаев болды, ол поэзиясына ерекше назар аударып, оның поэзиясына талдау жасады және түсіндірді, сондай-ақ әдебиет дамуына байланысты Асқардың жұмысы туралы оның көзқарастары мен сын-пікірлерін айтты. І.Жансүгов, К.Беккожин, Т.Нитазин, Е.Исмаилов, С.Тілешев, Е.Тожибаев, Т.Алмалков, С.Кирабаев, Г.Мирепов, С.М. Қанов, Р.Бердібаев және М.Бидждулдаев, ақын ақын және жазушылар ақын Аскардың жұмысына түсініктеме берді. Сәкен Арубаевтың сынына байланысты Асқардың жұмысы туралы алғашқы эссесінің мәні бойынша С. Ерубаевтің поэзиясын, жарқын өмір салтымен тығыз байланысты поэзиясын жоғары бағалайтындығы туралы айта аламыз.«Асқар пролетариатқа қалай келді? Коммунистік партия Асқар социалистік пролетариат ұйымына қалай қатысады? Асқар пролетариат ақыны? «Және оларды бөлек жауап. «Қазан төңкерісі кезінде фабрика, селекционерлер мен жұмысшылар қақтығыстарға, аштыққа, өлімге, апатқа ұшырады. Ресейлік пролетариат басқа ұлт ағайындарымен бірге босатылды. Бұл нашар дамып келе жатқан ферма дәуірінде Асқар Қазақстандағы пролетариат жазушыларының екінші ұрпағы болды, Аскар екі жаста еді. Әдеби фронт комсомол майданында дүниеге келді.

10 слайд

#11 слайд
2.1. Токмағамбетов А. - сатиралық ақын Асқар Тоқмағамбетовтың жұмысының негізгі бөлігі сатира. Сатира - Асқардың поэзиясының ең биік шыңы. 1928 жылы автор өз шығармашылығында «Спарк Кітап» деген тақырыптан бүгінгі күнге дейін өз тақырыптарын жасады.            Ұлы Отан соғысы кезінде ақынның халыққа деген көзқарасын «Дон шошқа», «Көпірдің шетінде», «Шалбар шабуылы», «Лев Лион» және «Леди комедиясы» және неміс басқыншыларының қатыгездігі туралы саяси памфлеттер жариялау арқылы көрсетті.              Аскардың фельетондары адамды жігерлендірерлік қасиеті бар. Ақынның айтуынша, неміс офицерлерін біздің Отанымызға жақындату арқылы өлтіру адамгершілікке жатпайтын, қадiр-қасиетiн қорлайтын деп сипатталады

11 слайд

#12 слайд
“Пурерброд ұл” романы “АЛТЫН САҒАТ ПЕН ШОЙЫН САҒАТ” МЫСАЛЫ “Қазға еліктеген қарға” мысалы

12 слайд

#13 слайд
Қортынды Танымал ақыны А. Тоқмағамбетов романның ұлы жазушысы.               Асқардың жұмысы туралы әртүрлі мақалалар болғанымен, ақынның поэзиялық жұмыстарын егжей-тегжейлі зерделеу болмады. Аскарға жазылған кез-келген мақалада ақынның поэзиясы тарихи кезеңге тәуелді емес. Мысалы, Азаров 1928 романдары мен олардың шынайы шығармалары олар сияқты үлкен жұмыс емес бірақта олар поэтикалық талантқа толы.               Аскардың өлеңдері туралы жазғандар поэзияға толы. Аскар - бұл тағдыр жазған поэма. Бірақ бұл кемшіліктер Аскарда бір ғана кішігірім ақау болды ма? Бүгінгі өмір тақырыбына арналған «Жарық», «Жаңа туған», «Ұжымдық ескерткіш» ақынның ең танымал романы, ұлы жазушы І.Жансүговтың «Қуша» тарихи тақырыбына өлеңдер жазды, біз осындай өлеңдер жазған жоқпыз ба? Демек, алпысыншы жылдардағы поэзияның жетіспеушілігі - бұл жалпы кемшіліктер.               Ә.Тоқмағамбетованың лирикасы ерекшелігі сатирикалық. Поэтикалық әндердің тақырыптары әртүрлі. Асқардың поэзиясының мәні көп қырлы өмір салтының талаптарына жауап беретіні болып табылады. Оның жұмысында жұмысшы майданында танымал қозғалыстар кеңінен таралған. Ол саяси поэзияның күнделікті қажеттіліктеріне тез жауап беретін ақын. 

13 слайд

#14 слайд
Пайдаланылған әдебиеттер   1.Егемен Қазақстан // 8.10.  2005, 3 б 2.Исмаилова Е.   Асқар Тоқмағамбетов.  - Алматы, 1995 3.Кекишев Т.   Қазақ әдебиетінің тарихы.  - Алматы, 3 т, 1967, 325 б 4.Қаратаев М.   Қазақ әдебиеті.  - Алматы, 1971 5.Қирабаев С.   Қазан және қазақ әдебиеті.  - Алматы, 1968, 420 б. ; 6.Қирабаев С.   Халық таланты.  - Алматы, 1970, 250 б. 7.Қирабаев С.   Қазақ кеңес әдебиеті.  - Алматы, 1973, 325 б. ; 8.А. Токмагамбетова   Жазғы жапырақ.  - Алматы, 1958, стр. 260). 9.А. Токмагамбетова   композиция.  - Алматы, 1-2 том , 1962 10.Ленин жолы // 18.03.  1962, p 11E. Серіков  Қазақ әдебиетінің байырғы және қазіргі мәселелері.  - Алматы, 1973, 300 б

14 слайд