Ашық сабақ "Буын" 5 сынып

#1 слайд
Буын
Буынның түрлері
1 слайд
Буын Буынның түрлері
#2 слайд
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік: оқушыларға буын және оның түрлері
жайында жалпы мағлұмат бере отырып, буын түрлерін
жаттығу жұмыстары мен тапсырмалар арқылы
меңгерту. Буынның өзіне тән ерекшеліктерін, жасалу
жолдарын бірнеше мысалдар арқылы дәлелдеу.
2. Дамытушылық: фонетикалық талдау жасау
дағдыларын арттыру, ойлау қабілетін, белсенділігін
ойын арқылы пәнге деген қызығушылықтарын
арттыру.
3. Тәрбиелігі: жауапкершілік пен ұқыптылыққа
тәрбиелеу.
2 слайд
Сабақтың мақсаты: 1. Білімділік: оқушыларға буын және оның түрлері жайында жалпы мағлұмат бере отырып, буын түрлерін жаттығу жұмыстары мен тапсырмалар арқылы меңгерту. Буынның өзіне тән ерекшеліктерін, жасалу жолдарын бірнеше мысалдар арқылы дәлелдеу. 2. Дамытушылық: фонетикалық талдау жасау дағдыларын арттыру, ойлау қабілетін, белсенділігін ойын арқылы пәнге деген қызығушылықтарын арттыру. 3. Тәрбиелігі: жауапкершілік пен ұқыптылыққа тәрбиелеу.
#3 слайд
Сабақтың түрі: Жаңа білімді
қалыптастыру
Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ-
жауап, жаттығу, талдау.
Сабақтың көрнекілігі: слаидтар,
таблица, тақырыпқа байланысты
кесте
Пәнаралық байланыс: қазақ
әдебиеті,тарих.
3 слайд
Сабақтың түрі: Жаңа білімді қалыптастыру Сабақтың әдісі: түсіндіру, сұрақ- жауап, жаттығу, талдау. Сабақтың көрнекілігі: слаидтар, таблица, тақырыпқа байланысты кесте Пәнаралық байланыс: қазақ әдебиеті,тарих.
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
•Ашық буын. Жалғыз дауыстыдан құралған немесе
дауыстыдан басталып, дауыстыға аяқталған буынды ашық
буын деп атаймыз: а-ға, ба-ла, қа-ла т. б. Ашық буынның
ішіндегі жалғыз дауыстыдан болған буынды жалаң буын
дейміз: а-дам, а-та.
2. Тұйық буын. Дауыстыдан басталып, дауыссызға
аяқталған буынды тұйық буын деп атаймыз: ат, аз, ақ, өрт,
ұл, ант, т. б.
Тұйық буынға жалаң буын қосатын болсаң, онда буын жігі
өзгереді: өрт+і-өр-ті, оқ+ы-о-ғы, еп+і-е-бі, ек+ін-е-гін т. б.
3. Бітеу буын. Дауыссыздан басталып, дауыссызға
аяқталған (дауысты дыбыс ортада келетін) буынды бітеу
буын дейміз: тал, төрт, бар, жаз, кел, кең, қант, т. б.
5 слайд
•Ашық буын. Жалғыз дауыстыдан құралған немесе дауыстыдан басталып, дауыстыға аяқталған буынды ашық буын деп атаймыз: а-ға, ба-ла, қа-ла т. б. Ашық буынның ішіндегі жалғыз дауыстыдан болған буынды жалаң буын дейміз: а-дам, а-та. 2. Тұйық буын. Дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталған буынды тұйық буын деп атаймыз: ат, аз, ақ, өрт, ұл, ант, т. б. Тұйық буынға жалаң буын қосатын болсаң, онда буын жігі өзгереді: өрт+і-өр-ті, оқ+ы-о-ғы, еп+і-е-бі, ек+ін-е-гін т. б. 3. Бітеу буын. Дауыссыздан басталып, дауыссызға аяқталған (дауысты дыбыс ортада келетін) буынды бітеу буын дейміз: тал, төрт, бар, жаз, кел, кең, қант, т. б.
#6 слайд
Буынға тән белгілер:
1.Дауысты дыбыссыз буын болмайды.
2.Дауысты дыбыстардың бір өзі буын
құрай алады.
3.Дауыссыз дыбыстар буын құрай
алмайды.
4.Сөздің құрамында қанша дауысты
дыбыс болса, сонша буын болады.
6 слайд
Буынға тән белгілер: 1.Дауысты дыбыссыз буын болмайды. 2.Дауысты дыбыстардың бір өзі буын құрай алады. 3.Дауыссыз дыбыстар буын құрай алмайды. 4.Сөздің құрамында қанша дауысты дыбыс болса, сонша буын болады.
#7 слайд
Буынға бөлу тәртібі:
1.Екі дауысты дыбыстың ортасында бір
дауыссыз келсе, ол дауыссыз келесі
буынға кетеді. Мысалы: а-уыл-ға, а-ға,
қа-йың.
2.Екі дауысты дыбыстың ортасында екі
дауыссыз келсе, екі дауыссыз екі жаққа
кетеді.Мысалы: дос-тық, ор-ман,күл-кі.
Сөз ішінде үш дауыссыз дыбыс қатар
келсе, алғашқы екі дауыссыз алдыңғы
буынға, үшінші дауыссыз келесі буынға
кетеді. Мысалы: құ-мырс-қа, жұ-мырт-қа.
7 слайд
Буынға бөлу тәртібі: 1.Екі дауысты дыбыстың ортасында бір дауыссыз келсе, ол дауыссыз келесі буынға кетеді. Мысалы: а-уыл-ға, а-ға, қа-йың. 2.Екі дауысты дыбыстың ортасында екі дауыссыз келсе, екі дауыссыз екі жаққа кетеді.Мысалы: дос-тық, ор-ман,күл-кі. Сөз ішінде үш дауыссыз дыбыс қатар келсе, алғашқы екі дауыссыз алдыңғы буынға, үшінші дауыссыз келесі буынға кетеді. Мысалы: құ-мырс-қа, жұ-мырт-қа.
#8 слайд
Білгенге маржан. «Жеті атасын білмеген жетімдіктің белгісі»
дегендей алма ағашын өмірмен байланыстыру. Адасқан буындарды
тауып, шыққан сөздерді мағынасына қарай рет-ретімен
орналастыру.
Ба
Ә
А
-ла
-ке
-та
Ба
-ба
Түп
-та
Тека
-та а
Ар
-ғы
а
-та
8 слайд
Білгенге маржан. «Жеті атасын білмеген жетімдіктің белгісі» дегендей алма ағашын өмірмен байланыстыру. Адасқан буындарды тауып, шыққан сөздерді мағынасына қарай рет-ретімен орналастыру. Ба Ә А -ла -ке -та Ба -ба Түп -та Тека -та а Ар -ғы а -та
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
Күллі адам баласын қор қылатын үш нәрсе
бар, содан қашпақ керек:
әуелі – надандық,
екіншісі – еріншектік,
үшіншісі –зұлымдық.
Адам неғұрлым ақылды, мейірімді болған
сайын, соғұрлым өзгенің жақсылығын
бағалағыш келеді.
11 слайд
Күллі адам баласын қор қылатын үш нәрсе бар, содан қашпақ керек: әуелі – надандық, екіншісі – еріншектік, үшіншісі –зұлымдық. Адам неғұрлым ақылды, мейірімді болған сайын, соғұрлым өзгенің жақсылығын бағалағыш келеді.
#12 слайд
Рефлекция. Доп лақтырып тұрып, бір-біріне
тақырып бойынша сұрақтар қою.
•Буынның неше түрі бар?
•Төл дыбыстар саны қанша?
•Дауысты дыбыстар саны қанша?
•Буынды қандай дыбыс құрайды?
•Адам баласын қор қылатын үш нәрсе не?
•Адам қандай болғанда өзгенің жақсылығын
байқағыш келеді?
•Дауыссыз дыбыстар буын құрай ала ма?
•Буында мағына бола ма?
•Буынның құрамы үнемі бірдей бола ма?
12 слайд
Рефлекция. Доп лақтырып тұрып, бір-біріне тақырып бойынша сұрақтар қою. •Буынның неше түрі бар? •Төл дыбыстар саны қанша? •Дауысты дыбыстар саны қанша? •Буынды қандай дыбыс құрайды? •Адам баласын қор қылатын үш нәрсе не? •Адам қандай болғанда өзгенің жақсылығын байқағыш келеді? •Дауыссыз дыбыстар буын құрай ала ма? •Буында мағына бола ма? •Буынның құрамы үнемі бірдей бола ма?
#13 слайд
«Әріп қысқарса» ойыны
Палау Қанар Жолақ Дауыс Ашық
Басу алау
лау
ау
анар
нар
ар
олақ
лақ
ақ
ауыс
уыс
ыс
шық
ық
асу
су
13 слайд
«Әріп қысқарса» ойыны Палау Қанар Жолақ Дауыс Ашық Басу алау лау ау анар нар ар олақ лақ ақ ауыс уыс ыс шық ық асу су
шағым қалдыра аласыз













