Ашық сабақ. Электр тогы. Тізбек бөлігіне арналған Ом заңы. Өткізгіштерді аралас жалғау.10 - сынып
Ашық сабақ. Электр тогы. Тізбек бөлігіне арналған Ом заңы. Өткізгіштерді аралас жалғау.10 - сынып

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
Сабақтың мақсаты:
Тұрақты тоқ заңдарын білу,
білімдерін тұрмыста,
техникада, күнделікті
қажеттілікке қолдана білуге
үйрету.
2 слайд
Сабақтың мақсаты: Тұрақты тоқ заңдарын білу, білімдерін тұрмыста, техникада, күнделікті қажеттілікке қолдана білуге үйрету.
#3 слайд
Электр тогы дегеніміз зарядталған бөлшектердің
реттелген қозғалысы.
Электр тогын өлшеу және салыстыру үшін ток күші
деген арнайы шама енгізіледі.
Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қандай да
бір уақыт аралығында тасымалданатын электр
мөлшерінің сол уақыт аралығына қатынасын ток күші
деп атаймыз:
I = q/t I=U/R
Халықаралық бірліктер жүйесінде ток күші
ампермен (А) өрнектеледі.
1 мА = 10 -3
А
1 мкА = 10 -6
А
1кА = 10 3
А
3 слайд
Электр тогы дегеніміз зарядталған бөлшектердің реттелген қозғалысы. Электр тогын өлшеу және салыстыру үшін ток күші деген арнайы шама енгізіледі. Өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қандай да бір уақыт аралығында тасымалданатын электр мөлшерінің сол уақыт аралығына қатынасын ток күші деп атаймыз: I = q/t I=U/R Халықаралық бірліктер жүйесінде ток күші ампермен (А) өрнектеледі. 1 мА = 10 -3 А 1 мкА = 10 -6 А 1кА = 10 3 А
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
Жылулық ток көздерінде – ішкі
энергия электр энергиясына
түрленеді Механикалық ток көздерінде –
мех. энергия электр
энергиясына түрленеді
5 слайд
Жылулық ток көздерінде – ішкі энергия электр энергиясына түрленеді Механикалық ток көздерінде – мех. энергия электр энергиясына түрленеді
#6 слайд
I = q / t I( А) – ток күші 1А=1Кл/с
U= A / q U (1 В ) – кернеу 1В=1Дж/Кл
R= ρ ℓ / S R ( 1 Ом ) - кедергі
ρ = RS /ℓ ( 1 Ом ּм) - меншікті кедергі
6 слайд
I = q / t I( А) – ток күші 1А=1Кл/с U= A / q U (1 В ) – кернеу 1В=1Дж/Кл R= ρ ℓ / S R ( 1 Ом ) - кедергі ρ = RS /ℓ ( 1 Ом ּм) - меншікті кедергі
#7 слайд
Ток күші кернеуге тура пропорцианаль және
тізбек бөлігінің кедергігісіне кері
пропорцианаль болады.
А. Ампер А. Вольта
7 слайд
Ток күші кернеуге тура пропорцианаль және тізбек бөлігінің кедергігісіне кері пропорцианаль болады. А. Ампер А. Вольта
#8 слайд
I – өткізгіштегі ток күші (Ампер)
U – өткізгіш ұштарындағы кернеу (Вольт)
R – өткізгіштегі кедергі (Ом)
I = U/R (А)
U = I * R (В)
R = U/I (Ом)
8 слайд
I – өткізгіштегі ток күші (Ампер) U – өткізгіш ұштарындағы кернеу (Вольт) R – өткізгіштегі кедергі (Ом) I = U/R (А) U = I * R (В) R = U/I (Ом)
#9 слайд
Тізбектей қосу
Егер келесі өткізгіштің басын
алдыңғы өткізгіштің ұшымен
жалғайтын болса,онда
өткізгіштерді жалғаудың бұл
түрін тізбектей жалғау деп
аталады
Параллель қосу
Жалғау кезінде өткізгіштердің
басын бір түйінге,ұштарын
екінші түйінге жалғайды
R
1 R
2
a b c
I
1 I
2 I
U
1 U
2
I
1 = I
2 = I
U = U
1 + U
2
R = R
1 + R
2 R
1
R
2
a b
I I
1
I
2 I
U
I = I
1 + I
2 U = U
1 =U
22 1
1 1 1
R R R
9 слайд
Тізбектей қосу Егер келесі өткізгіштің басын алдыңғы өткізгіштің ұшымен жалғайтын болса,онда өткізгіштерді жалғаудың бұл түрін тізбектей жалғау деп аталады Параллель қосу Жалғау кезінде өткізгіштердің басын бір түйінге,ұштарын екінші түйінге жалғайды R 1 R 2 a b c I 1 I 2 I U 1 U 2 I 1 = I 2 = I U = U 1 + U 2 R = R 1 + R 2 R 1 R 2 a b I I 1 I 2 I U I = I 1 + I 2 U = U 1 =U 22 1 1 1 1 R R R
#10 слайд
1 топ1 топ 1. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 6 В, ал оның 1. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 6 В, ал оның
кедергісі 2 Ом, тоқ күші неге тең?кедергісі 2 Ом, тоқ күші неге тең?
2. Тоқ күшінің формуласының өлшем бірлігін жаз.2. Тоқ күшінің формуласының өлшем бірлігін жаз.
2 топ2 топ 1. Тоқ 32мКа болса, 1сек ішінде өткізгіштің 1. Тоқ 32мКа болса, 1сек ішінде өткізгіштің
көлденең қимасы арқылы қанша электрон өтеді?көлденең қимасы арқылы қанша электрон өтеді?
2. Тоқ күшін қандай құралмен өлшейді?2. Тоқ күшін қандай құралмен өлшейді?
3 топ3 топ 1. Егер 10 сек ішінде 6 Ом кедергі арқылы 3 кл 1. Егер 10 сек ішінде 6 Ом кедергі арқылы 3 кл
заряд өтетін болса кедергідегі кернеуді тап.заряд өтетін болса кедергідегі кернеуді тап.
2. Ом заңының формуласын жаз.2. Ом заңының формуласын жаз.
10 слайд
1 топ1 топ 1. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 6 В, ал оның 1. Өткізгіш ұштарындағы кернеу 6 В, ал оның кедергісі 2 Ом, тоқ күші неге тең?кедергісі 2 Ом, тоқ күші неге тең? 2. Тоқ күшінің формуласының өлшем бірлігін жаз.2. Тоқ күшінің формуласының өлшем бірлігін жаз. 2 топ2 топ 1. Тоқ 32мКа болса, 1сек ішінде өткізгіштің 1. Тоқ 32мКа болса, 1сек ішінде өткізгіштің көлденең қимасы арқылы қанша электрон өтеді?көлденең қимасы арқылы қанша электрон өтеді? 2. Тоқ күшін қандай құралмен өлшейді?2. Тоқ күшін қандай құралмен өлшейді? 3 топ3 топ 1. Егер 10 сек ішінде 6 Ом кедергі арқылы 3 кл 1. Егер 10 сек ішінде 6 Ом кедергі арқылы 3 кл заряд өтетін болса кедергідегі кернеуді тап.заряд өтетін болса кедергідегі кернеуді тап. 2. Ом заңының формуласын жаз.2. Ом заңының формуласын жаз.
#11 слайд
1. Үтік тоқтың қандай әсеріне негізделіп жасалынған?
а. Магниттік б. Механикалық с. Жылулық
2. Өткізгіштегі тоқ күшін қандай құралмен өлшейді және ол
тізбекке қалай жалғанады?
а. Амперметр, тізбектей б. Амперметр, параллель с. Вольтметр,
тізбектей
3. 6 кА болатын тоқ күшін ампермен өрнекте?
а. 0,6 А б. 600 А с. 6000 А
4. Шамнан 5 сек ішінде 45 Кл заряд өткенде тоқ күші неге тең?
а. 225 А б. 9 А с. 15 А
5. Металл өткізгіштердің температурасын арттырғанда тоқ күші
қалай өзгереді?
а. Кемиді б. Артады с. Өзгермейді
6. Ток күшінің өлшем бірлігі
а. Кулон б. Ампер с. Вольт
11 слайд
1. Үтік тоқтың қандай әсеріне негізделіп жасалынған? а. Магниттік б. Механикалық с. Жылулық 2. Өткізгіштегі тоқ күшін қандай құралмен өлшейді және ол тізбекке қалай жалғанады? а. Амперметр, тізбектей б. Амперметр, параллель с. Вольтметр, тізбектей 3. 6 кА болатын тоқ күшін ампермен өрнекте? а. 0,6 А б. 600 А с. 6000 А 4. Шамнан 5 сек ішінде 45 Кл заряд өткенде тоқ күші неге тең? а. 225 А б. 9 А с. 15 А 5. Металл өткізгіштердің температурасын арттырғанда тоқ күші қалай өзгереді? а. Кемиді б. Артады с. Өзгермейді 6. Ток күшінің өлшем бірлігі а. Кулон б. Ампер с. Вольт
#12 слайд
1. Электр тогы ұғымын физикаға енгізген ғалым?
а. Ампер б. Вольта с. Кулон
2. Тізбек бөлігіндегі кернеуді қандай құралмен өлшейді және ол
тізбекке қалай жалғанады?
а. Амперметр, тізбектей б. Вольтметр, тізбектей с.
Вольтметр, параллель
3. Өткізгіштерді қалай жалғағанда тізбектегі кернеу тұрақты болады
а. Тізбектей б. Аралас с. Параллель
4. Кедергісі 30 Ом электр қайнатқыштан 5 ампер тоқ күші өтетін
болса ол қандай кернеуге есептелген?
а. 15В б. 150В с. 6В
5. Тұрмыстық қажеттер үшін қандай кернеулер пайдаланыды?
а. 220В б. 120В с.360В
6. 20 кВ болатын кернеуді вольтпен өрнекте?
А. 200В Б. 2000В С. 20000В
12 слайд
1. Электр тогы ұғымын физикаға енгізген ғалым? а. Ампер б. Вольта с. Кулон 2. Тізбек бөлігіндегі кернеуді қандай құралмен өлшейді және ол тізбекке қалай жалғанады? а. Амперметр, тізбектей б. Вольтметр, тізбектей с. Вольтметр, параллель 3. Өткізгіштерді қалай жалғағанда тізбектегі кернеу тұрақты болады а. Тізбектей б. Аралас с. Параллель 4. Кедергісі 30 Ом электр қайнатқыштан 5 ампер тоқ күші өтетін болса ол қандай кернеуге есептелген? а. 15В б. 150В с. 6В 5. Тұрмыстық қажеттер үшін қандай кернеулер пайдаланыды? а. 220В б. 120В с.360В 6. 20 кВ болатын кернеуді вольтпен өрнекте? А. 200В Б. 2000В С. 20000В
#13 слайд
1. Металдардағы электр тоғын қандай тасымалдаушылар тудырады?
а. Оң иондар б. Протондар с. Электрондар
2. Ом заңы бойынша кедергі қалай өрнектеледі?
а. R=U/I б. R=UI C. R=I/U
3. КЕДЕРГІЛЕРІ 3 Ом және 2 Ом резисторлар тізбектей
жалғанғанда жалпы кедергі неге тең болады?
а. 6 Ом б. 5 Ом с. 1,5 Ом
4. Егер изоляциясы жоқ өткізгіштерді ортасынан бүктеп ширатып
қойса, оның кедергісі қалай өзгереді?
а. Артады б. Кемиді с. Өзгермейді
5. Өткізгіштің меншікті кедергісінің өлшем бірлігі?
а. Ом/ метр б. Ом*метр с. Ом
6. Зарядтың өлшем бірлігі
а. Ампер б. Кулон с. Ом
13 слайд
1. Металдардағы электр тоғын қандай тасымалдаушылар тудырады? а. Оң иондар б. Протондар с. Электрондар 2. Ом заңы бойынша кедергі қалай өрнектеледі? а. R=U/I б. R=UI C. R=I/U 3. КЕДЕРГІЛЕРІ 3 Ом және 2 Ом резисторлар тізбектей жалғанғанда жалпы кедергі неге тең болады? а. 6 Ом б. 5 Ом с. 1,5 Ом 4. Егер изоляциясы жоқ өткізгіштерді ортасынан бүктеп ширатып қойса, оның кедергісі қалай өзгереді? а. Артады б. Кемиді с. Өзгермейді 5. Өткізгіштің меншікті кедергісінің өлшем бірлігі? а. Ом/ метр б. Ом*метр с. Ом 6. Зарядтың өлшем бірлігі а. Ампер б. Кулон с. Ом
#14 слайд
1 топ 2 топ 3 топ
1. С А С
2. С Б С
3. С С Б
4. Б Б Б
5. Б А Б
6. Б С Б
14 слайд
1 топ 2 топ 3 топ 1. С А С 2. С Б С 3. С С Б 4. Б Б Б 5. Б А Б 6. Б С Б
#15 слайд
1. Электр тоғын рұқсатсыз қоспаңыздар
2. Электр тоғы көзінде, сондай-ақ қондырғының басқа
бөлігінде кернеудің бар-жоғын бақылау немесе
лампамен, кернеу көрсеткіш құралмен тексеру керек
3. Ток көзінің ашық бөліктеріне кернеу түсіп тұрғанда
абайламай тиіп кетуден сақ болыңыз
4. Су қолмен токты ұстама
15 слайд
1. Электр тоғын рұқсатсыз қоспаңыздар 2. Электр тоғы көзінде, сондай-ақ қондырғының басқа бөлігінде кернеудің бар-жоғын бақылау немесе лампамен, кернеу көрсеткіш құралмен тексеру керек 3. Ток көзінің ашық бөліктеріне кернеу түсіп тұрғанда абайламай тиіп кетуден сақ болыңыз 4. Су қолмен токты ұстама
#16 слайд
1. Толық тізбек үшін Ом заңы?
2. Өткізгішті қалай жалғауға болады?
3. Электр тогы дегеніміз ?
16 слайд
1. Толық тізбек үшін Ом заңы? 2. Өткізгішті қалай жалғауға болады? 3. Электр тогы дегеніміз ?
#17 слайд
Үйреніңіздер,
оқыңыздар, ақылға
салыңыздар, оның
ішінен ең қажеттісін
таңдап алыңыздар.
Н.И.Пирогов
17 слайд
Үйреніңіздер, оқыңыздар, ақылға салыңыздар, оның ішінен ең қажеттісін таңдап алыңыздар. Н.И.Пирогов
#18 слайд
Назар қойып
тыңдағандарыңызға
Рахмет!
18 слайд
Назар қойып тыңдағандарыңызға Рахмет!
#19 слайд
“ Тоқ күші”
1. Электр тогы деген не?
2. Ток күші деген не?
3. Ток күшінің өлшем бірлігі?
4. Ток күшін өлшейтін құрал?
5. Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы
19 слайд
“ Тоқ күші” 1. Электр тогы деген не? 2. Ток күші деген не? 3. Ток күшінің өлшем бірлігі? 4. Ток күшін өлшейтін құрал? 5. Тізбектің бөлігі үшін Ом заңы
#20 слайд
“ Кернеу”
1. Кернеу деген не?
2. Кернеудің өлшем бірлігі?
3. Ом заңын пайдаланып кернеуді тап?
4. Кернеуді өлшейтін құрал?
5. Э. К. Қ. Неге тең?
6. Джоуль- Ленц заңы?
20 слайд
“ Кернеу” 1. Кернеу деген не? 2. Кернеудің өлшем бірлігі? 3. Ом заңын пайдаланып кернеуді тап? 4. Кернеуді өлшейтін құрал? 5. Э. К. Қ. Неге тең? 6. Джоуль- Ленц заңы?
#21 слайд
“ Кедергі”
1. Өткізгіштің кедергісі неге байланысты болады?
2. Кедергінің өлшем бірлігі?
3. Ом заңын пайдаланып кедергіні тап?
4. Тізбектеп қосқанда жалпы кедергі неге тең?
5. Параллель қосқанда жалпы кедергі неге тең?
6. Толық тізбек үшін Ом заңы.
21 слайд
“ Кедергі” 1. Өткізгіштің кедергісі неге байланысты болады? 2. Кедергінің өлшем бірлігі? 3. Ом заңын пайдаланып кедергіні тап? 4. Тізбектеп қосқанда жалпы кедергі неге тең? 5. Параллель қосқанда жалпы кедергі неге тең? 6. Толық тізбек үшін Ом заңы.
#22 слайд
1 топ1 топ
2 топ2 топ
3 топ3 топ
22 слайд
1 топ1 топ 2 топ2 топ 3 топ3 топ
#23 слайд
Электр тогына сипаттама жазыңдар
Электр тогы
23 слайд
Электр тогына сипаттама жазыңдар Электр тогы
#24 слайд
Өткізгіш бойымен 10 А ток жүрген кезде оның
көлденең қмасы арқылы 1 с ішінде қанша
электрон өтеді?
Егер кедергісі 8 Ом өткізгіштен 4 мин ішінде 120
Кл заряд өтетін болса, оған түскен кернеу қаншаға
тең?
6 Ом кедергіге арналған мектептің сырғымалы
тиекті лабораториялық реостаты ұзындығы 6,7 м
көлденең қимасының ауданы 0,5 мм 2 сымнан
оралған. Сымның меншікті кедергісін анықтаңыз?
24 слайд
Өткізгіш бойымен 10 А ток жүрген кезде оның көлденең қмасы арқылы 1 с ішінде қанша электрон өтеді? Егер кедергісі 8 Ом өткізгіштен 4 мин ішінде 120 Кл заряд өтетін болса, оған түскен кернеу қаншаға тең? 6 Ом кедергіге арналған мектептің сырғымалы тиекті лабораториялық реостаты ұзындығы 6,7 м көлденең қимасының ауданы 0,5 мм 2 сымнан оралған. Сымның меншікті кедергісін анықтаңыз?
шағым қалдыра аласыз













