Ашық сабақ. Еркін және еріксіз тербеліс

#1 слайд
Үй жұмысы https://www.umapalata.com/zexpo/game.html?LANG=RU&idGames=142569&my games=s&tk=41d11df621b856e7b747aaf0cffd37d18d7fd6e54927801cc4e3a0f342f 3b869%0A

1 слайд

#2 слайд
«Пазл» әдісі

2 слайд

#3 слайд
Сабақтың тақырыбы: Еркін және еріксіз тербелістер, резонанс . Оқу мақсаттары: 9.2.5.10 еріксіз тербеліс амплитудасының мәжбүрлеуші күштің жиілігіне тәуелділігін график бойынша сипаттау; 9.2.5.11 резонанс құбылысын сипаттау

3 слайд

#4 слайд
Тербеліс процесіне мысалдар: • Желден ағаш бұтақтарының тербелуі ; • Сағат маятнигінің тербелісі; •Біздің жүрегіміздің соғуы және т.б. Тербеліс дегеніміз не? 4

4 слайд

#5 слайд
Гитара ішектері Ұрғыш балға Транспорт Электртасымалдау сымдары Әткеншек Көпір

5 слайд

#6 слайд
•Еркін тербелістер деп дене тепе-теңдік күйінен шығарылғаннан соң сыртқы күштің әрекетінсіз болатын тербелістерді айтады. •Еркін тербелістердің жиілігін жүйенің меншікті тербеліс жиілігі деп атайды. Еркін және еріксіз тербелістер •Еріксіз тербелістер дегеніміз – сыртқы периодты күштің әрекетінен болатын тербелістер.

6 слайд

#7 слайд
Өшетін тербелістер Реал жүйелерде әрқашан энергия шығыны болады. Мысалы механикалық энергия ауа кедергі күшін жеңу үшін жасалатын жұмысқа шығындалады. Бұл жағдайда механикалық энергия ішкі энергияға айналады. Үйкеліс күшінің әсерінен тербелістің амплитудасы кемиді және біраз уақыттан кейін тербеліс тоқтайды. Амплитуданың кемуімен болатын тербелістер өшетін тербелістер деп аталады. Қозғалыстың кедергі күші неғұрлым артқан сайын тербеліс соғұрлым тезірек тоқтайды.

7 слайд

#8 слайд
https://phet.colorado.edu/sims/html/pendulum-la b/latest/pendulum-lab_all.html

8 слайд

#9 слайд
Резонанс Еріксіз тербелістің амплитудасы сыртқы күштердің тербеліс жиілігі мен тербелмелі жүйенің меншікті тербеліс арасындағы қатынасқа қандай тәуелділікте екендігін анықтайық. Тәжірибе жасайық: Маятник 2 ұзындығын өзгерте отырып, маятник 1 тербелісамплитудасы қалай өзгеретіндігін және ол кашан максимумға жететіндігін бақылаңдар

9 слайд

#10 слайд
Резонанстың әсерінен қираған көпірлер Такома көпірі 1906 ж.Петербургтағы «Египет» көпірі

10 слайд

#11 слайд
Резонанстың пайдасы және зияны Қолданылуы: Суда ұнтақ сүттің еруі, музыкалық құрылғылардың резонаторы, ағзаны магниттік- резонанстық тексеру, әткеншек тербету, резонанстық құлып пен кілт Зияны: Ғимараттардың құлауы және қирауы, сымдардың үзілуі, шелектегі судың шалпылдауы, рельс қоспаларында вагондардың тербелуі, трубалардағы вибрация, кранмен көтерілген жүктердің тербелісі

11 слайд

#12 слайд
Еркін тербелістерЕріксіз тербелістер       Топтық жұмыс 1-топ. Т кестесі Дескриптор -еркін тербелістер жайлы ақпарат береді -1 -еріксіз тербелістерге анықтама береді-1 2-топ. Венн диаграммасы Резонанстың пайдасы Резонанстың зияны Дескриптор -резонанстың пайдасын жазады-1 -резонанстың зияның табады-1

12 слайд

#13 слайд
Топтық жұмыс 3-топ. Кестені толтыр Дескриптор - Мысалдардағы сәйкестерін табады-1 -себебін түсіндіреді-1 Мысалдар Еркін тербелістер Еріксіз тербелістер Резонанс   Есіктің периодты түрде ашылып жабылуы       Тігін машинасының инесінің қозғалысы       Әткеншектің тербелісі       Үйдің жанынан жүк машинасы өткенде терезенің әйнегі дірілдеуі       Желді күнгі ағаш жапырағының тербелісі      

13 слайд

#14 слайд
Зерттеу жұмысы Жасөспірімдерде норма (16 – 17 жас) - 1 минутта 60-80 соққы Тапсырма 1.15 с-ғы қан тамырының соғу саны 2.1 мин-ғы қан тамырының соғу саны (салыстыру) 3.Жүрек бұлшық еттерінің тербеліс жиілігін анықтаңдар (Гц) 4.Жүрек бұлшық еттерінің тербеліс периодын анықтаңдар 2-тапсырма Жұптық жұмыс Дескриптор -Қан тамырының соғу саның табады-1 -екеуін салыстырады-1 -тербеліс жиілігі мен периодын анықтайды-1

14 слайд

#15 слайд
Жеке жұмыс. Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары

15 слайд

#16 слайд
Өз жауабым сыртқы периодты күштің әрекетінен болатын тербелістер Еркін тербеліс деген не? Жауап Келесі Амплитуда кемуімен

16 слайд

#17 слайд
сыртқы периодты күштің әрекетінен болатын тербелістерАмплитуда кемуімен Өз жауабым Еріксіз тербеліс дегеніміз не? Жауап Келесі

17 слайд

#18 слайд
Өз жауабым сыртқы периодты күштің әрекетінен болатын тербелістер Амплитуда кемуі Резонанс дегеніміз не? Жауап Келесі

18 слайд

#19 слайд
2134567891011121314151617181920 1234567891011121314151617181920 1234567891011121314151617181920 ТүсіндімСұрағым барТүсінбедім

19 слайд