1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Ашық сабақ "Жемістер"

#1 слайд
5
Шалқар қаласы
№5 орта мектептің
биология пәнінің мұғалімі:
Шайнова Динара
Курметкалиевна
1 слайд
5 Шалқар қаласы №5 орта мектептің биология пәнінің мұғалімі: Шайнова Динара Курметкалиевна
#2 слайд
2 слайд
#3 слайд
Білімдік: Жемістердің құрылысын, олардың
бір – бірінен ерекшеліктерін ажырата білу
Дамытушылық: Жемістердің көптүрлілігін,
кездесетін жерлерін және бұрыннан
білетін білімдерін кеңейту
Тәрбиелік: Оқушыларды әсемдікке, сұлулыққа,
табиғатты қорғай білуге тәрбиелеу
3 слайд
Білімдік: Жемістердің құрылысын, олардың бір – бірінен ерекшеліктерін ажырата білу Дамытушылық: Жемістердің көптүрлілігін, кездесетін жерлерін және бұрыннан білетін білімдерін кеңейту Тәрбиелік: Оқушыларды әсемдікке, сұлулыққа, табиғатты қорғай білуге тәрбиелеу
#4 слайд
І. Ұйымдастыру бөлімі
ІІ. Оқытылған тақырып бойынша білімді
өзектеу
4 слайд
І. Ұйымдастыру бөлімі ІІ. Оқытылған тақырып бойынша білімді өзектеу
#5 слайд
I.Берілген сипаттамалардан тозаңданудың түрлерін
анықтаңдар:
1.Тозаңдары майда.
2.Бітеу гүлдің тозаңдануы.
3.Гүлі ашық реңді.
4.Аталық жіпшесі ұзын,тербеліп тұрады.
5.Шірнеліктері бар.
6.Тозаңдану бір гүлдің ішінде болады.
7.Тозаңдары ірі.
8.Аналығының аузы үлпек қауырсынды.
9.Гүлдері хош иісті.
10.Гүлдері реңсіз.
5 слайд
I.Берілген сипаттамалардан тозаңданудың түрлерін анықтаңдар: 1.Тозаңдары майда. 2.Бітеу гүлдің тозаңдануы. 3.Гүлі ашық реңді. 4.Аталық жіпшесі ұзын,тербеліп тұрады. 5.Шірнеліктері бар. 6.Тозаңдану бір гүлдің ішінде болады. 7.Тозаңдары ірі. 8.Аналығының аузы үлпек қауырсынды. 9.Гүлдері хош иісті. 10.Гүлдері реңсіз.
#6 слайд
1.Тозаңдары құрғақ, майда, жеңіл, өте көп. 2. Гүл күлтелері ашық реңді. 3. Аталық
жіпшелері ұзын, төмен қарай иіліп сәл ғана қимылға тербеліп тұрады. 4. Гүлдері
аңқыған хош иісті. 5. Гүлдері реңсіз. 6. Гүлдеріндегі шірнеліктерінен тәтті шірне
бөледі. 7. Аналық аузы ірі,түкті. 8. Гүлдерінде иіс болмайды. 9. Тозаңдарының ең
сыртқы қабығы қалың, тікенкеті, ілмешекті, бүртікті, өсінділері болатындықтан
тегіс емес. 10. Гүлдері көбінесе жай гүлсерікті. 11. Гүлдері қос гүлсерікті, пішіндері
алуан түрі. 12. Гүлінде шірнеліктері болмайды.
2. Бунақденелілермен айқас тозаңданатын өсімдіктер:
1. Желмен айқас тозаңданатын өсімдіктер:
Желмен және бунақденелілермен айқас тозаңданатын өсімдіктерге тән
түсініктемелердегі белгілердің рет санын тиісті орнына жаз
6 слайд
1.Тозаңдары құрғақ, майда, жеңіл, өте көп. 2. Гүл күлтелері ашық реңді. 3. Аталық жіпшелері ұзын, төмен қарай иіліп сәл ғана қимылға тербеліп тұрады. 4. Гүлдері аңқыған хош иісті. 5. Гүлдері реңсіз. 6. Гүлдеріндегі шірнеліктерінен тәтті шірне бөледі. 7. Аналық аузы ірі,түкті. 8. Гүлдерінде иіс болмайды. 9. Тозаңдарының ең сыртқы қабығы қалың, тікенкеті, ілмешекті, бүртікті, өсінділері болатындықтан тегіс емес. 10. Гүлдері көбінесе жай гүлсерікті. 11. Гүлдері қос гүлсерікті, пішіндері алуан түрі. 12. Гүлінде шірнеліктері болмайды. 2. Бунақденелілермен айқас тозаңданатын өсімдіктер: 1. Желмен айқас тозаңданатын өсімдіктер: Желмен және бунақденелілермен айқас тозаңданатын өсімдіктерге тән түсініктемелердегі белгілердің рет санын тиісті орнына жаз
#7 слайд
Жемістер
Шырынды жемістер Құрғақ жемістер
7 слайд
Жемістер Шырынды жемістер Құрғақ жемістер
#8 слайд
Жемістер
8 слайд
Жемістер
#9 слайд
Алма
Шие
(сүйекті шырынды)
Алхоры
(сүйекті шырынды)
Жүзім
(жидек)
Қарлыған
(жидек)
9 слайд
Алма Шие (сүйекті шырынды) Алхоры (сүйекті шырынды) Жүзім (жидек) Қарлыған (жидек)
#10 слайд
Қауашақ (мақта)
Бұршаққап
(асбұршақ)
Бұршаққын
(қырыққабат)
Бидай дәнегі Тұқымша
Емен жаңғағы
Қанатша (үйеңкі)
10 слайд
Қауашақ (мақта) Бұршаққап (асбұршақ) Бұршаққын (қырыққабат) Бидай дәнегі Тұқымша Емен жаңғағы Қанатша (үйеңкі)
#11 слайд
Шырынды жемістер
Сүйекті
Жемістерінің сыртқы қабығы
жұмсақ, шырынды. Ішкі
бөлімі сүйектенген бір немесе
бірнеше тұқымы болады.
Жидек тәрізді
Жемістерінің қабығы қалың,
қатты.
Жидек
Жемістің сыртқықабығы жұқа,
Жұмсақ,шырынды, ішінде
тұқымдары болады.
Өрік, шие, алхоры,
шабдалы
Қызанақ, жүзім,
картоп, баклажан т.б
Мандарин, апельсин,
қауын, қарбыз қияр т.б
11 слайд
Шырынды жемістер Сүйекті Жемістерінің сыртқы қабығы жұмсақ, шырынды. Ішкі бөлімі сүйектенген бір немесе бірнеше тұқымы болады. Жидек тәрізді Жемістерінің қабығы қалың, қатты. Жидек Жемістің сыртқықабығы жұқа, Жұмсақ,шырынды, ішінде тұқымдары болады. Өрік, шие, алхоры, шабдалы Қызанақ, жүзім, картоп, баклажан т.б Мандарин, апельсин, қауын, қарбыз қияр т.б
#12 слайд
Жидекті жеміс
Жүзім
(жидек)
Қарлыған
(жидек)
Қызанақ
(жидек)
12 слайд
Жидекті жеміс Жүзім (жидек) Қарлыған (жидек) Қызанақ (жидек)
#13 слайд
Жидек тәрізді
апельсин лимон
мандарин
13 слайд
Жидек тәрізді апельсин лимон мандарин
#14 слайд
Сүйекті шырынды жеміс
Шие
(сүйекті шырынды)
Алхоры
(сүйекті шырынды)
14 слайд
Сүйекті шырынды жеміс Шие (сүйекті шырынды) Алхоры (сүйекті шырынды)
#15 слайд
15 слайд
#16 слайд
Апорт алма ағашы
Апорт — алманың ірі, әрі құнды түрі. Салқындау, бірақ ұзақ емес қысы бар,
ал жазы жылы немесе ыстық болатын оңтүстіктіктің орта белдеуінде (
Солтүстік Кауказ, Іле Алатауы) кең тараған. Апорттың қабығы тығыз, сары
немесе жасыл-сары қызыл-қоңыр мөрімен болады; ішкі жағы (еті)
сусымалылығымен, нәзік дәмімен ерекшеленеді. Апорт — кеш пісетін түрге
жатады, қыркүйек айларында ғана пісіп жетіледі. Кеш піскендіктен қыста
жақсы сақталады. Ең танымал апорт бақтарыАлматы сыртында
орналасқан (мысалы, Бесқайнар ауылдық
аймағы). КСРО кезінде Алматықаласының рәмізіне де айналған.
Бүгінгі күні апорт нарықтан жоғалған, себебі апорт өсірілген жерлер
жекешендіріліп алма ағаш орнын басқа нысаналар ауыстырған (құрылыс
т.б.), сонымен қатар ағаштар ескіріп жаңа алма-ағаш
отырғызылмайды, Алматы облысының әлсіз газдандырылғанын еске алсақ,
жергілікті тұрғындар да оны кесіп қыстан аман шығатыны сөзсіз. 70-
жылдарғы санақ бойынша, Қазақстанда 3851193 түп апорт ағашы болса,
оның 80 пайызын құрайтын 3036346 түп Алматыда өсiрiлген екен. Бұдан
кейiнгi санақтар көңiлге кiрбiң ұялатады. Мәселен, 1984 жылы Қазақстанда
1965795 түп апорт алма болып, Алматыда оның 1418988-i өсiрiлiптi. Ал
бұдан соңғы мәлiметтер тiптi майдаланып кеткен.
16 слайд
Апорт алма ағашы Апорт — алманың ірі, әрі құнды түрі. Салқындау, бірақ ұзақ емес қысы бар, ал жазы жылы немесе ыстық болатын оңтүстіктіктің орта белдеуінде ( Солтүстік Кауказ, Іле Алатауы) кең тараған. Апорттың қабығы тығыз, сары немесе жасыл-сары қызыл-қоңыр мөрімен болады; ішкі жағы (еті) сусымалылығымен, нәзік дәмімен ерекшеленеді. Апорт — кеш пісетін түрге жатады, қыркүйек айларында ғана пісіп жетіледі. Кеш піскендіктен қыста жақсы сақталады. Ең танымал апорт бақтарыАлматы сыртында орналасқан (мысалы, Бесқайнар ауылдық аймағы). КСРО кезінде Алматықаласының рәмізіне де айналған. Бүгінгі күні апорт нарықтан жоғалған, себебі апорт өсірілген жерлер жекешендіріліп алма ағаш орнын басқа нысаналар ауыстырған (құрылыс т.б.), сонымен қатар ағаштар ескіріп жаңа алма-ағаш отырғызылмайды, Алматы облысының әлсіз газдандырылғанын еске алсақ, жергілікті тұрғындар да оны кесіп қыстан аман шығатыны сөзсіз. 70- жылдарғы санақ бойынша, Қазақстанда 3851193 түп апорт ағашы болса, оның 80 пайызын құрайтын 3036346 түп Алматыда өсiрiлген екен. Бұдан кейiнгi санақтар көңiлге кiрбiң ұялатады. Мәселен, 1984 жылы Қазақстанда 1965795 түп апорт алма болып, Алматыда оның 1418988-i өсiрiлiптi. Ал бұдан соңғы мәлiметтер тiптi майдаланып кеткен.
#17 слайд
Витамин деген терминді 1912
жылы поляк ғалымы К.Фрунт
ұсынған. Ол латынның
“vita”- өмір, “amin”- қажетті
деген сөздерінен тұрады
17 слайд
Витамин деген терминді 1912 жылы поляк ғалымы К.Фрунт ұсынған. Ол латынның “vita”- өмір, “amin”- қажетті деген сөздерінен тұрады
#18 слайд
18 слайд
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
21 слайд
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
А
1. Жеміс гүлдің қай бөлігінен пайда болады?
2. Олар неше топқа бөлінеді?
3. Шырынды жемістер неше түрге бөлінеді?
Б
1. Неліктен құрғақ жемістер деп аталады?
2. Құлпынай жемісін не себепті шырынды жеміске жатқызбайды?
В
1. Бұршаққап пен бұршаққынның айырмашылығын түсіндіріңдер.
2. Жидек жеміс пен жидек тәрізді жемістерді сипаттап
мысалмен дәлелдеңдер.
23 слайд
А 1. Жеміс гүлдің қай бөлігінен пайда болады? 2. Олар неше топқа бөлінеді? 3. Шырынды жемістер неше түрге бөлінеді? Б 1. Неліктен құрғақ жемістер деп аталады? 2. Құлпынай жемісін не себепті шырынды жеміске жатқызбайды? В 1. Бұршаққап пен бұршаққынның айырмашылығын түсіндіріңдер. 2. Жидек жеміс пен жидек тәрізді жемістерді сипаттап мысалмен дәлелдеңдер.
#24 слайд
24 слайд
#25 слайд
Қабығы қатты, іші тәтті,
Алайық таңдап, ол не?
Жер анадан нәр алған
Тала елге таралған
Ет –сүйектен жаралған
Жейді оны таба алған.
25 слайд
Қабығы қатты, іші тәтті, Алайық таңдап, ол не? Жер анадан нәр алған Тала елге таралған Ет –сүйектен жаралған Жейді оны таба алған.
#26 слайд
Жеміс- жидек
жинайық
Ж
и
д е к
ж
е м
і с к
е
м
ы
с а л
к
е л
т і р
С
у
р
е т
т
г і ж
е м
і с к
е
с и
п
а
т
т
а
м
а
б
е р
Б
іздің өклем
ізде
қандай ж
ем
іс
ж
идек өседі
Ж
ем
іст ер н
еш
е
т о п
қ
а б ө л
ін
ед і?
Қ
ұ р
ғ а қ
ж
ем
іст ер
г е
м
ы
са л
д а р
к
ел
т ір
26 слайд
Жеміс- жидек жинайық Ж и д е к ж е м і с к е м ы с а л к е л т і р С у р е т т г і ж е м і с к е с и п а т т а м а б е р Б іздің өклем ізде қандай ж ем іс ж идек өседі Ж ем іст ер н еш е т о п қ а б ө л ін ед і? Қ ұ р ғ а қ ж ем іст ер г е м ы са л д а р к ел т ір
#27 слайд
Түске бидай, арпа кіретін болса, онда азық-түлікке
арзаншылық болады деген сөз.
Егер кісі түсінде жүзім жесе, онда оның өмірде бағы
жанады.
Егер кісі түсінде қауын немесе қарбыз жесе, онда оның
досы байиды.
Егер кісі түсінде алма жесе, онда ол өңінде тілегіне
жетеді.
Егер кісі түсінде шабдалы жеп жүрсе, онда ол екі дүниеде
бірдей шат-шадман ғұмыр кешеді. Бұл түс өңге айналу
үшін аз дегенде бір күн ораза ұстау керек.
Егер кісі түсінде грек жаңғағын жесе, онда өңінде оның
ішім-жем қоры мол болады.
Егер кісі түсінде анар жесе, онда ол өңінде байиды.
Егер кісі түсінде бидай көрсе, онда ол өңінде тілеген
тілегіне жетеді.
Егер кісі түсінде тары көрсе, онда ол өңінде бақытты
болады.
27 слайд
Түске бидай, арпа кіретін болса, онда азық-түлікке арзаншылық болады деген сөз. Егер кісі түсінде жүзім жесе, онда оның өмірде бағы жанады. Егер кісі түсінде қауын немесе қарбыз жесе, онда оның досы байиды. Егер кісі түсінде алма жесе, онда ол өңінде тілегіне жетеді. Егер кісі түсінде шабдалы жеп жүрсе, онда ол екі дүниеде бірдей шат-шадман ғұмыр кешеді. Бұл түс өңге айналу үшін аз дегенде бір күн ораза ұстау керек. Егер кісі түсінде грек жаңғағын жесе, онда өңінде оның ішім-жем қоры мол болады. Егер кісі түсінде анар жесе, онда ол өңінде байиды. Егер кісі түсінде бидай көрсе, онда ол өңінде тілеген тілегіне жетеді. Егер кісі түсінде тары көрсе, онда ол өңінде бақытты болады.
#28 слайд
§26
Жемістер туралы мақал-мәтелдер
28 слайд
§26 Жемістер туралы мақал-мәтелдер
#29 слайд
Бүгінгісабағымызосыментәмәм. Сауболыңыздар!
№ Оқушының
аты
Біліміңді
тексер
Жемістерді
ажырату
Деңгейлік
тапсырма
Жеміс
жидекті
жинайық
Глоссарии Қоры
тәртіп тынды
орнат
1АманбаеваЖ
2ДосановЕ
3БекжановаД
Бағалаупарағы
29 слайд
Бүгінгісабағымызосыментәмәм. Сауболыңыздар! № Оқушының аты Біліміңді тексер Жемістерді ажырату Деңгейлік тапсырма Жеміс жидекті жинайық Глоссарии Қоры тәртіп тынды орнат 1АманбаеваЖ 2ДосановЕ 3БекжановаД Бағалаупарағы
#30 слайд
30 слайд

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген