#1 слайд
Үй тапсырмасы: •Металдар қанша топқа бөлінеді? •Қара түсті металдарды ата? •Түсті металдарды ата? •Металдың қасиеттері? •Қара металл мен түсті металдың айырмашылығы? •Металды көркемдеп өңдеу құралдары •Металды көркемдеп өңдеу түрлері? •Зергерлік өнер дегеніміз не? •Шекімелеу өнері дегеніміз не? •Сымкәптеу өнері дегеніміз не?

1 слайд

#2 слайд

2 слайд

#3 слайд
Ағаш шеберлері оймашы балташыүйші тоқушы Қазақ халқы ағаш ұқсатумен айналысатындарды шартты түрде төртке бөлген.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
Тәрбиелігі: Еңбекқорлыққа, Ұқыптылыққа тәрбиелеу Дамытушылық: Ой-өрістерін дамыту Білімділігі: Киіз үйдің шығу тарихы мен сүйектері туралы мәлімет беру. Пәнаралық байланыс: тарих, бейнелеу өнері, биология, география.

6 слайд

#7 слайд
Ұйымдастыру сәті: •Оқушылардың сабаққа дайындықтарын тексеру (5 мин) •Үй тапсырмасын тексеру (10 мин) •Жаңа сабақ (25 мин) •Қорытындылау (5 мин)

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд

9 слайд

#10 слайд
1.қара үй (3 қанат), 2.қоңыр үй (4 қанат) 3. боз үй (5 қанат) 4. ақ үй (6 қанат) 5. ақ ала орда (8 қанат) 6.ақ орда (12 қанат) 7.ақ шаңқан (18 қанат) 8. алтын үзік (24 қанат) 9. алтын орда (30 қанат)

10 слайд

#11 слайд
1.Абылайша – керегесіз, уықтан тігілген шағын киіз үй. 2.Ақшаңқан үй – сүттен ақ, аппақ киіз үй (18 қанат). 3.Ақтағыр – екі қанатты, екі үзікпен жабылатын шағын киіз үй 4.Жаппа – керегесіз, киізбен жабылған баспана. 5.Жолым үй – уыққа киіз жауып, уақытша тігілген шошақ үй. 6.Қара құрым үй - киізінің тозығы жеткен, киіз үй. 7.Қара үй – киіз үйді кейбір жерде қара үй деп атайды. 8.Қараша үй – киізі қоңыр түсті, жыртық, ескі үй. 9.Орда – еңселі, салтанатты киіз үй. 10.Отау – ұлға енші беріп, бөлек шығарған киіз үй.

11 слайд

#12 слайд
Киіз үйдің сүйегі – қайың, мойыл, тал, терек, қарағай сияқты ағаштардан жасалады (кереге, уық, шаңырақ, маңдайша, табалдырық, жақтау немесе таяныш, сықырлауық, бақан т.б). Киіз үйдің киіздері – қойдың күзен жүнінен жасалады (туырлық, үзік, түндік, киіз есік, уық қап, дөдеге т.б) Киіз үйдің бау–шуы – қой, түйе жүнінен, жылқы жалынан есілетін, тоқылатын жіптер (арқандар, бас бау, аяқ бау, уық бау, түндік бау, құр, терме, басқұр, жел бау т.б).

12 слайд

#13 слайд

13 слайд

#14 слайд

14 слайд

#15 слайд
Шаңырақтың құрамдас бөлшектерінің атауы 1.Бақалақ 2.Күлдіреуіш 3.Қаламдық 4.Табақ 5.Тарам 6.Тоғын

15 слайд

#16 слайд
Уықтың құрамдас бөлшектерінің атауы 1.Қалам 2.Қары 3.Иін 4.Уық бау

16 слайд

#17 слайд
Керегенің құрамдас бөлшектерінің атауы 1.Балашық 2.Сағанақ 3.Ерісі 4.Желі 5.Қанат 6.Көк 7.Ыру 8.Тор көз кереге 9.Кең көз кереге

17 слайд

#18 слайд
Сықырлауықтың құрамдас бөлшектерінің атауы 1.Босаға 2.Жарма бет 3.Маңдайша 4.Табалдырық

18 слайд

#19 слайд
Киіз үйдің басты киіздері Туырлық – уықтың ортақ тұсына, керегенің үстіне жабатын киіз Үзік – уықтың үстіне жабылатын киіз Түндік – киіз үйдің шаңырағына жабатын киіз Дөдеге – сән үшін үзіктің шетін алдыра бастыратын өрнектелген киіз Жабық – туырлық пен үзіктің қабаттасып жабылған жерін айтады

19 слайд

#20 слайд
1.Төр – мұнда жүк жиналады, қонақтар орналасады.Бұл үйдің жоғары әрі қымбатты орны деп аталады. Жас келіндер бұл жерді баса бермейді. 2. Сол жақ – (кіргенде оң жақ) үй иесінің отыратын және жататын орны. Босаға жақта азық-түлік, ыдыс – аяқтар тұрады. Оны шимен жауып қояды. Киіз үйдің іші 4 бөлімге бөлінеді: 3. Оң жақ – (кіргенде сол жақ) балалары орналасады. Босаға жаққа қарай ер – тұрмандар, киімдер ілінеді. 4. От орны – қасиетті орын саналады. Мұнда от жағылады, қазан асылады

20 слайд

#21 слайд
Қорытынды нұсқау беру Әңгімелеу үшін сұрақтар •Шаңырақтың құрамдас бөліктерін ата? •Керегенің құрамдас бөліктерін ата? •Уықтың құрамдас бөліктерін ата? •Сықырлауықтың құрамдас бөліктерін ата? •Киіз үйдің сүйегін жасайтын шеберді кім дейміз?

21 слайд

#22 слайд
1.Моңғолдар керегесі бар киіз үйді түркілерден қабылдаған: А.Шамамен XII ғасырда В.Шамамен XIII ғасырда С.Шамамен XIV ғасырда Д.Шамамен XV ғасырда Е.Шамамен XVI ғасырда 2.Киіз үйдің дөңгелек қабырғасын құрайтын, бірнеше жиналмалы бөліктен тұратын зат: А.Шаңырақ В.Уық С.Кереге Д.Сықырлауық Е.Туырлық 3.Керегенің әрбір жеке бөлігі аталады: А.Сықырлауық В.Уық С.Шаңырақ Д.Қанат Е.Түндік 4.Шаңырақ пен керегенің арасына дәнекер болып тұратын иінді шыбық ағаштар: А.Түндік В.Кереге С.Шаңырақ Д.Сықырлауық Е.Уық 5.Киіз үйдің төбесі аталады: А.Шаңырақ В.Уық С.Кереге Д.Сықырлауық Е.Түндік

22 слайд

#23 слайд
6.Шаңырақтың дөңгелек иінінің ортасынан салынатын жартылай томпайып келген кергіш ағаштарды: А.Кереге В.Күлдіреуіш С.Уық Д.Сықырлауық Е.Туырлық дейді 7.Киіз үйдің ағаш есігі: А.Түндік В.Туырлық С.Сықырлауық Д.Басқұр Е.Желбау 8.Үйдің кереге бөлігін айнала жауып тұратын төрт бұрышты ұзын киіз: А.Желбау В.Үзік С.Түндік Д.Туырлық Е.Басқұр деп аталады 9.Уықтардың үстін жауып тұратын трапеция тәрізді киіз жамылғыны: А.Туырлық В.Үзік С.Түндік Д.Желбау Е.Басқұр деп атайды 10.Шаңырақты жауып тұратын төрт бұрышты шағын киізді: А.Үзік В.Туырлық С.Түндік Д.Желбау Е.Басқұр дейді

23 слайд

#24 слайд
VI. Бағалау VII. Үйге тапсырма: .§16-§17

24 слайд