Ашық сабақ "Судың кермектілігі" 9 сынып

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Судың кермектігі 20.02.2017ж

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: Білімділік: оқушыларға кальцийдің периодтық жүйедегі орны, атом құрылысы, физикалық және химиялық қасиеттері туралы толық мәлімет беру. Оның қосылыстарының кластары туралы білімді тереңдетіп бекіту. Судың түрлері мен кермектілігіне тоқталу. Кермектілікті жоюдың жолдарын қарастыру. Дамытушылық: Химиялық заттармен жұмыс істей білу дағдысын қалыптастыру, дамыту, өмірден көрген деректі пайдалана білуге және шығармашылықпен жұмыс істеуге дағдыландыру. Тәрбиелік: химия пәні талап ететін ұқыптылыққа, төзімділікке, ұйымшылдыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.

2 слайд

#3 слайд
Жұмбақ Бірі жанып, бірі қолдап жануды, Екі элемент бізге бұрын табылды. Өрт болып еді, сөндіруге көп адам, Қосылысын алып, соған ағылды.

3 слайд

#4 слайд
Сабақтың барысы: Үйге берілген тапсырманы сұрау: 1. Сілтілік жер металдарды ата: 2. Кальцийге периодтық жүйе бойынша сипаттама бер: 3. Кальцийді ашқан кім: 4. Кальцийдің физикалық қасиеттерін ата? 5. Кальцийдің химиялық қасиеттерін жаз: Ca+CІ 2= Ca+S= Ca+O 2= Ca+HІ= Ca+H 2O= 6. Адам ағзасында қанша кальций бар? 7. Кальций қандай тағамдарда бар? Кальцийді 1808 жылы ағылшын ғалымы Г.Дэви ашқан. Адам ағза – 1 кг.Тәулігіне – 0, 5 г Кальций сүтте,сүзбе,сыр,жұмыртқада Be. Mg. Ca. Sr. Ba. Ra. Кальций IV период, II топтың негізгі топшаның элементі. Атомдық нөмері 20, Ar=40 Кальций ақ түсті, жеңіл, керосиннің астында сақталады. р= 1,55г/cм 3

4 слайд

#5 слайд
1.Ауыз су қалай тазаланады? 2.Судың ластануының қандай түрлері бар? 3.Дистилденген суды қалай алады? 4.Мұз неліктен суға батпайды? 5.Су неліктен жанбайды?

5 слайд

#6 слайд
Табиғатта ең көп тараған зат? Судың формуласы? Судың салыстырмалы молекулалық массасы? Судың құрылымдық формуласы? Су Н2О Mr(H2O)= 18 Н-О-Н

6 слайд

#7 слайд
22 – наурыз Дүниежүзілік су ресурстарының күні, су күні.

7 слайд

#8 слайд
“ Айналуларды жүзеге асырыңдар” 1. Са – СаО – Са(ОН) 2 – СаСl 2 – СаSO 4 2. СаО – СаСl 2 – СаСО 3 – СаО – Са(ОН) 2

8 слайд

#9 слайд
Оксид Негіз Қышқыл Тұз Na 2 O, H 2 SO 4 , CaCl 2 , FeCl 3 , Ca(OH) 2 , CO 2 , Mn 2 O 7 , NaOH, NaHCO 3 , H 3 PO 4 , K 2 SO 4 , Cu(OH) 2 , HBr, NaNO 3, CaSO 4, Al 2 O 3. Төмендегі қосылыстарды жіктеңдер.

9 слайд

#10 слайд
Табиғи сулардың құрамы. Теңіз суы Өзен суы Катиондар Аниондар Катиондар Аниондар Na + 1,08Cl  1,94Ca 2+ 0,0013HCO 3  0,0059 Mg 2+ 0,13SO 4 2 0,27Na + 0,0005SO 4 2 0,0012 Ca 2+ 0,04SO 4 2 0,27Mg 2+ 0,0003Cl  0,0006 K + 0,04HCO 3  0,01K + 0,0002S 2 0,0004

10 слайд

#11 слайд
Табиғи су Кермек су Жұмсақ су

11 слайд

#12 слайд
Судың кермектігі Суда кальций және магний тұздарының болуы судың кермектігін тудырада. Уақытша Тұрақты Mg(HCO 3 ) 2 CaSO 4 Ca(HCO 3 ) 2 MgSO 4 т.б гидрокарбанаттары болса сульфаттар, хлоридтер және басқа тұздар болса

12 слайд

#13 слайд
Кермектікті жою әдістері •Уақытша кермектікті суды қайнатса кетеді; Ca(HCO 3) 2=CaCO 3↓+CO 2+H 2O •Техникада көп суды қайнату қиын, сондықтан әк сүті пайдаланылады: Ca(HCO 3) 2+Ca(OH) 2=2CaCO 3+2H 2O (әк сүті) •Тұрақты кермектікті химиялық жолмен кетіреді: CaSO 4+Na 2CO 3=CaCO 3+Na 2SO 4 (сода)

13 слайд

#14 слайд
Кермектікті жою әдістері •Ион алмастырғыш сүзгілермен кальций мен магний иондарын натрий мен калий иондарына алмастыруға болады; •Тұрмыстағы сүзгілермен кермектікті біршама төмендетуге болады; •Суды айдау, дистельдеу арқылы тазартуға болады;

14 слайд

#15 слайд
Логикалық тапсырма •Үстіне жүк артқан екі есек келе жатты. Біреуінің үстінде тұз, екіншісінде мақта. Олар терең өзеннен өту керек болды. Үстіне тұз артқаны судан шыға салып, бүлкілдеп жорыта жөнелді. Ал мақта салынғаны аяғын әрең басып, қабырғасы қайысып кетті. Неге? Себебі: Тұз суда еріп жеңілдеп қалды. Мақта су болып ауырлап қалды.

15 слайд

#16 слайд
Жұмбақ шешу 1. Ақ көрпесін тұйықтап, Қыстай жатыр ұйықтап. 2. Тілі былдыр, Үні сылдыр 3. Отқа жанбас, Суға батпас 4. Дәмі де жоқ, түсі де жоқ, Пайдаланбас кісі де жоқ (қар) (жаңбыр) (мұз) (су)

16 слайд

#17 слайд
Тәжірибелер: 1: Суға қант салып араластырындар.Не байқалды? Қандай құбылыс пайда болды? 2: Суға бір қасық тұз салып араластырындар.Не байқалды? Қандай құбылыс пайда болды? 3: Стакандағы суға құм салып араластырындар.Не байқалды? Қандай құбылыс пайда болды? Қант еріп кетті. Су мөлдір күйінде қалды. Судың дәмі тәтті болды. Қант суда жақсы ериді. Тұз суда еріп кетеді. Су мөлдір күйінде қалды. Судың дәмі ащы болады. Тұз суда жақсы ериді. Құм қиыршықтары сол қалпында стакан түбінде шөгеді. Құм суда ерімейді

17 слайд

#18 слайд
№1 Зертханалық тәжірибе Молекулалық қозғалысты бақылауға қажетті құрал жабдықтар: суы бар ыдыс, бояу(KMnO4). Орындау: стақандағы суға бояу салып, бақылау жүргіземіз. Бояу бірінші төмен түседі, біраздан соң біркелкі тарайды. Неге? Жауабы: Заттарды құрап тұрған молекула мен атомдар үнемі қозғалыста болады. Олай болса су молекулалары да қозғалып, бояу бөлшектерін итермелейді. Еріген бояу су молекуланың арасында біркелкі таралады.Бұл құбылысты диффузия деп атайды.

18 слайд

#19 слайд
№2 Зертханалық тәжірибе Денесіне су тисе бұрқырап, ашуланар Әркім оны өз үйінде пайдаланар. СаО+ Н2О =Са(ОН)2

19 слайд

#20 слайд
Есептер 1.14,7г мыс (ІІ) гидроксиді ыдырау кезінде түзілетін мыс оксидінің массасын есептеңдер. 2. 13 г цинк тұз қышқылымен әрекеттескенде түзілетін тұздың массасын есептеңдер.

20 слайд

#21 слайд
Берілгені: m(Cu(OH) 2 )=14,7 г m(CuO) – ? M(Cu(OH) 2 ) = 64+(16+1)·2 = 98г/моль M(CuO) = 64 +16 = 80г/моль Шешуі: 0,15 моль x моль Cu(OH) 2 = CuO + H 2O 1 моль 1 моль m(Cu(OH) 2) n(Cu(OH) 2) = M(Cu(OH) 2) 14.7 г n(Cu(OH) 2)= = 0,15 моль 98 г/моль x = n(CuO) = n(Cu(OH) 2) = 0, 15 моль m(CuO) = n(CuO)·M(CuO) = 0,15 моль·80 г/моль = 12 г Жауабы: m(CuO) = 12 г 14,7г мыс (ІІ) гидроксиді ыдырау кезінде түзілетін мыс оксидінің массасын есептеңдер. ПЖА

21 слайд

#22 слайд
Берілгені: m(Zn)=13 г m(ZnCl 2 ) – ? M(Zn) = 65 г/моль M(ZnCl 2 =65 +35,5·2 = 136 г/моль Шешуі: 0,2 моль x моль Zn + 2HCl = ZnCl 2 + H 2 ↑ 1 моль 1 моль m(Zn) n(Zn) = M(Zn) 13 г n(Zn)= = 0,2 моль 65 г/моль x = n(ZnCl 2 ) = n(Zn) = 0,2 моль m(ZnCl 2 ) = n(ZnCl 2 )·M(ZnCl 2 ) = 0,2 моль·136 г/моль = 27,2 г Жауабы: m(ZnCl 2 ) = 27,2 г 13 г цинк тұз қышқылымен әрекеттескенде түзілетін тұздың массасын есептеңдер. ПЖ А

22 слайд

#23 слайд
Үйге тапсырма: §34 Судың кермектігі. № 3, 4, 5, 6 тапсырмаларды орындау. ( 154 бет)

23 слайд