Ашық сабақ "Топырақтың қандай қасиеті бар?" жаратылыстану 3-сынып

#1 слайд
Тыныштық сәті.
-Балалар, дұрыс отырайық,арқаларыңызды түзу ұстайық, қолдарыңызды
партаға қоюға болады,көздеріңізді жұмайық. Сіз табиғаттың ең көркем
жерінде екенін елестеңіз. Сіз жұмсақ, жасыл шалшықта жалаң аяқ жүрсіз.
Жасыл шөп сіздің аяғынызды сипап жатқан сезімде боласыз. Күннің көзі
жер бетін қыздыруда.Сіз гүлдің, шөптің және балдың иісін сезесіз.
Өзеннің сыңғырлағанын, көңілді құстар ән салып жатқанын естисіз.
Тыныштықта тұрып, өзімізді тындайық, табиғат-анамызды тындайық.
Алақаңдарыңызды күннің көзіне жайыңыз. Көк аспаннан және көктемгі
жылы күннің сәулелерін сезіңіз.
1,2,3 көзімізді ашайық.Қолымызды жайып, бізге өмір, денсаулық, қуаныш
және жақсы көңіл күй сыйлаған Табиғат –Анаға «Рахмет» деп айтайық.
Сізге «тыныштық сәті» ұнады ма? Қандай сезімде болдыңдар?
1 слайд
Тыныштық сәті. -Балалар, дұрыс отырайық,арқаларыңызды түзу ұстайық, қолдарыңызды партаға қоюға болады,көздеріңізді жұмайық. Сіз табиғаттың ең көркем жерінде екенін елестеңіз. Сіз жұмсақ, жасыл шалшықта жалаң аяқ жүрсіз. Жасыл шөп сіздің аяғынызды сипап жатқан сезімде боласыз. Күннің көзі жер бетін қыздыруда.Сіз гүлдің, шөптің және балдың иісін сезесіз. Өзеннің сыңғырлағанын, көңілді құстар ән салып жатқанын естисіз. Тыныштықта тұрып, өзімізді тындайық, табиғат-анамызды тындайық. Алақаңдарыңызды күннің көзіне жайыңыз. Көк аспаннан және көктемгі жылы күннің сәулелерін сезіңіз. 1,2,3 көзімізді ашайық.Қолымызды жайып, бізге өмір, денсаулық, қуаныш және жақсы көңіл күй сыйлаған Табиғат –Анаға «Рахмет» деп айтайық. Сізге «тыныштық сәті» ұнады ма? Қандай сезімде болдыңдар?
#2 слайд
Үй тапсырмасы
«Конверттегі сұрақ» әдісі
Топырақтың құрамында не болуы мүмкін?
Тірі ағзалардың тіршілік етуі үшін не қажет?
Топырақтың құрамында ауа бола ма? Қалай ойлайсың?
Топырақта су бар ма? Су оған қалай келеді?
Қарашірік дегеніміз не?
Топырақ дегеніміз не?
Шұбалшынның қандай пайдасы бар?
2 слайд
Үй тапсырмасы «Конверттегі сұрақ» әдісі Топырақтың құрамында не болуы мүмкін? Тірі ағзалардың тіршілік етуі үшін не қажет? Топырақтың құрамында ауа бола ма? Қалай ойлайсың? Топырақта су бар ма? Су оған қалай келеді? Қарашірік дегеніміз не? Топырақ дегеніміз не? Шұбалшынның қандай пайдасы бар?
#3 слайд
Сабақтың тақырыбы:
Топыра қтың қандай қасиеті бар?
Оқу мақсаты:
3.3.4.3 топырақтың негізгі қасиеттерін
анықтау;
3 слайд
Сабақтың тақырыбы: Топыра қтың қандай қасиеті бар? Оқу мақсаты: 3.3.4.3 топырақтың негізгі қасиеттерін анықтау;
#4 слайд
Не ортақ?
Артық сөзді тап: қарашірік, су, құм, қант, саз, ауа.
Қалған сөздердің арасында қандай байланыс бар?
4 слайд
Не ортақ? Артық сөзді тап: қарашірік, су, құм, қант, саз, ауа. Қалған сөздердің арасында қандай байланыс бар?
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
1-тәжірибе
Осы тәжірибенің негізінде қандай қорытынды шығардың? Қандай топырақтың
құрамында ауа көбірек болады? Топыраққа ауа не үшін қажет?
2-тәжірибе
Топырақтың құрамындағы ауаны анықтау.
Стақанға су құйып, оған бір кесек топырақ саламыз.
6 слайд
1-тәжірибе Осы тәжірибенің негізінде қандай қорытынды шығардың? Қандай топырақтың құрамында ауа көбірек болады? Топыраққа ауа не үшін қажет? 2-тәжірибе Топырақтың құрамындағы ауаны анықтау. Стақанға су құйып, оған бір кесек топырақ саламыз.
#7 слайд
Түбір және қосымша дегеніміз не? Есімізге
түсірейік.
Мына сөздің түбірін табайық:
«ҚҰНАРЛЫЛЫҚ»
-Ол қандай мағына береді?
7 слайд
Түбір және қосымша дегеніміз не? Есімізге түсірейік. Мына сөздің түбірін табайық: «ҚҰНАРЛЫЛЫҚ» -Ол қандай мағына береді?
#8 слайд
Оқулықпен жұмыс
Дескриптор:
топырақтың негізгі қасиеттерін анықтауды үйренеді.
топырақтың негізгі қасиеттерін анықтау үшін тәжірибе жасайды.
топырақтың басы қасиетіне мысал келтіре алады.
8 слайд
Оқулықпен жұмыс Дескриптор: топырақтың негізгі қасиеттерін анықтауды үйренеді. топырақтың негізгі қасиеттерін анықтау үшін тәжірибе жасайды. топырақтың басы қасиетіне мысал келтіре алады.
#9 слайд
3 - тәжірибе
Зертте. Әр топқа қажетті ресурстар дайындаңыз: су құйылған
стақандар, жұмсақ топырақ, ұсақ тастар, құм.
Зерттеу жүргізуге арналған нұсқаулық:
• Сұрақтар:«Қалай ойлайсыңдар,топырақтағы су қай бағытқа қарай
қозғалады?» (жоғарыдан төменге қарай). Ал төменнен жоғарыға ше?
(жоқ, ол мүмкін емес). Болжамдарды тексеру үшін не істеу керек?
Әр топқа эксперимент жүргізудің жоспарын құруды тапсыру.
• Топырақ пен тастар салынған стақандарға аздап су қую.
• Біраз уақыттан кейін стақандардың түбіне қарау. Су көріне ме? (тастар
салынған стақанда – көрінеді, ал топырақ салынған стақанда көрінбейді).
• Қорытынды жасау.
9 слайд
3 - тәжірибе Зертте. Әр топқа қажетті ресурстар дайындаңыз: су құйылған стақандар, жұмсақ топырақ, ұсақ тастар, құм. Зерттеу жүргізуге арналған нұсқаулық: • Сұрақтар:«Қалай ойлайсыңдар,топырақтағы су қай бағытқа қарай қозғалады?» (жоғарыдан төменге қарай). Ал төменнен жоғарыға ше? (жоқ, ол мүмкін емес). Болжамдарды тексеру үшін не істеу керек? Әр топқа эксперимент жүргізудің жоспарын құруды тапсыру. • Топырақ пен тастар салынған стақандарға аздап су қую. • Біраз уақыттан кейін стақандардың түбіне қарау. Су көріне ме? (тастар салынған стақанда – көрінеді, ал топырақ салынған стақанда көрінбейді). • Қорытынды жасау.
#10 слайд
РЕГОЛИТ ТҮСІ
Реголит - бұл ай топырақ. Ол көптеген жылдар бойы зерттелген. Дүние жүзінен келген ғалымдар жауап беруге тырысатын негізгі сұрақ - мұндай топырақта ештеңе өсіру мүмкін бе?
Айдың топырақтың қандай түсі? Зерттеушілердің пікірінше, Айдың топырағы шамамен қара - қара-қоңыр түсті. Айдың үстіңгі қабаты - реголит. Айдың топырағы жаңадан қалыптасқан ескі кратерлерді толтыру нәтижесінде пайда болады деп саналады. Топырақтың қалыңдығы теңіз деп аталатын тереңдікті және оның еркін ағынды бөлігін салыстыру арқылы есептеледі. Кратердегі тастардың болуы оның ішіндегі рок құрылыстарының құрамымен байланысты.
10 слайд
РЕГОЛИТ ТҮСІ Реголит - бұл ай топырақ. Ол көптеген жылдар бойы зерттелген. Дүние жүзінен келген ғалымдар жауап беруге тырысатын негізгі сұрақ - мұндай топырақта ештеңе өсіру мүмкін бе? Айдың топырақтың қандай түсі? Зерттеушілердің пікірінше, Айдың топырағы шамамен қара - қара-қоңыр түсті. Айдың үстіңгі қабаты - реголит. Айдың топырағы жаңадан қалыптасқан ескі кратерлерді толтыру нәтижесінде пайда болады деп саналады. Топырақтың қалыңдығы теңіз деп аталатын тереңдікті және оның еркін ағынды бөлігін салыстыру арқылы есептеледі. Кратердегі тастардың болуы оның ішіндегі рок құрылыстарының құрамымен байланысты.
#11 слайд
Біз тіршілік ететін Күн жүйесінде 9 планета бар екен. Оған
қоса, сол планеталардың айналысында қалқып жүрген
серіктері және бар. Жердің жалғыз серігі – Ай болса, алып
планета Юпитердің 14 серігі бар екен. Бұл – біз өмір сүріп
отырған кішкентай бір жұлдыз жүйесі ғана. Ал, Күн
дегеніміздің өзі бізге ең жақын жұлдыз. Мұндай жұлдыздар
біз ғұмыр кешіп жатқан Құс жолы деп аталатын галактикада 3
миллиардтан асып жығылады екен. Ал, біздің галактикадан
бөлек, басқа жұлдыз шоғырлары да сансыз көп. Міне, сондай
сансыз көп аспан денелерінің бірінде болмаса, бірінде
жердегідей тіршіліктің дамуы мүмкін ғой? Аспан денелерінің
шет-шегін қазіргі ғарыш жылдамдығымен дамып жатқан
ғылым білмейді.
11 слайд
Біз тіршілік ететін Күн жүйесінде 9 планета бар екен. Оған қоса, сол планеталардың айналысында қалқып жүрген серіктері және бар. Жердің жалғыз серігі – Ай болса, алып планета Юпитердің 14 серігі бар екен. Бұл – біз өмір сүріп отырған кішкентай бір жұлдыз жүйесі ғана. Ал, Күн дегеніміздің өзі бізге ең жақын жұлдыз. Мұндай жұлдыздар біз ғұмыр кешіп жатқан Құс жолы деп аталатын галактикада 3 миллиардтан асып жығылады екен. Ал, біздің галактикадан бөлек, басқа жұлдыз шоғырлары да сансыз көп. Міне, сондай сансыз көп аспан денелерінің бірінде болмаса, бірінде жердегідей тіршіліктің дамуы мүмкін ғой? Аспан денелерінің шет-шегін қазіргі ғарыш жылдамдығымен дамып жатқан ғылым білмейді.
#12 слайд
№ Пікірлер «Иә» «Жоқ»
1 Топырақтың құрамында су мен құм болмайды. +
2 Топырақтың құрамында қарашірік көп болса құнарлы болады. +
3 Топырақ -жердің беткі борпылдақ қабаты. +
4 Топырақта ауа неғұрлым көп болса, соғұрлым қатты болады. +
5 Қарашірік-өсімдіктер мен жануарлардың шіріген қалдықтары. +
6 Топырақтың құрамы өзгермейді. +
12 слайд
№ Пікірлер «Иә» «Жоқ» 1 Топырақтың құрамында су мен құм болмайды. + 2 Топырақтың құрамында қарашірік көп болса құнарлы болады. + 3 Топырақ -жердің беткі борпылдақ қабаты. + 4 Топырақта ауа неғұрлым көп болса, соғұрлым қатты болады. + 5 Қарашірік-өсімдіктер мен жануарлардың шіріген қалдықтары. + 6 Топырақтың құрамы өзгермейді. +
#13 слайд
Кері байланыс
13 слайд
Кері байланыс
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген