#1 слайд
“Ш.Уәлиханов атындағы №2 жалпы білім беретін мектеп” коммуналдық мемлекеттік мекемесі

1 слайд

#2 слайд
Суреттерде не көріп тұрсыздар? Сабақтың тақырыбы қандай деп ойлайсыздар?

2 слайд

#3 слайд
Ұйқы — организмің мезгіл-мезгіл қайталанып отыратын тіршіліктік мәні зор функционалдық күйі. Сабақтың тақырыбы: Адам ағзасы үшін ұйқының маңызы. Ұйқының кезеңдері: баяу және тез ұйқы. Биологиялық ритмдер.

3 слайд

#4 слайд
Симпатикалық жүйке жүйесі Ия Жоқ Қан ағысының жылдамдығын күшейтеді Тыныс алуды бәсендетеді Зат алмасу белсенді болады Сілекей бөлінуі күшейеді Өттің бөлінуін күшейтеді Қан қысымы төмендейді

4 слайд

#5 слайд
Парасимпатикалық жүйке жүйесі Сілекей бөлінуі азаяды Қан қысымы жоғарылайды Орталығы ортаңғы мида және жұлынның сегізкөз сегментінен басталады Зат алмасу төмендейді Тыныс алу жоғарылайды Өт бөлінуі күшейеді

5 слайд

#6 слайд
Ойлан, тап! “Қоянды жұтқан жылан оны қорытып жатыр. Жыланның көз қарашығы тарылған ,жүрек соғуы мен тыныс алуы баяулаған.” Бірақ оның ............белсенді жұмыс жасайды,.........бөлінеді,...... және....... бұлшық еті жиырылады”. Жүйке жүйесінің қандай бөлімі берілген? Дәлелде

6 слайд

#7 слайд
Ұйқы — организмің мезгіл- мезгіл қайталанып отыратын тіршіліктік мәні зор функционалдық күйі.

7 слайд

#8 слайд
Сабақтың мақсаты 7.1.7.8 – ағзаның тіршілік әрекетінің қалпына келуіне және тынығуына ұйқының маңызын түсіндіру

8 слайд

#9 слайд
Ұйқы мен сергектіктің алмасуы – тарихи қалыптасқан ырғақ. Мұнда адамның ұйқысы түнгі кезеңмен және қараңғылықпен, ал сергектік – күндізгі кезеңмен және жарықпен сәйкес келіп отырады.

9 слайд

#10 слайд
Адам өз өмірінің үштен бір бөлігін ұйқымен өткізеді. Ұйқы арқылы ағза тынығады, өзін ширақ сезінеді, еңбекке құштарлығы артады. Ұйқы қанбаса бас ауырып, мең – зең болады, шаршайды. Есте сақтау қабілеті төмендейді.

10 слайд

#11 слайд
Ұйқы екі фазадан тұрады: 1) баяу ұйқы 2) тез ұйқы Әуелі баяу ұйқы, 1-1,5 сағаттан соң тез ұйқы басталады. Ұйқының фазалары:

11 слайд

#12 слайд
Ұйқының маңызы  Ұйқы жастықты сақтап қалудың тиімді әдісі. Адам ұйықтап жатқан кезде жасушалары жаңаланып, терінің қалыпқа келуі қарқынды түрде жүреді. Ұйықтаған кезде өсу гормоны белоктың жаңа клеткалар құруына және күні бойы пайда болған бұзылыстардың түзетілуіне түрткі болады. Ұйқы сондай-ақ сұлулықтың қалпына келуіне де мүмкіндік туғызады. Ұйқы алдындағы соңғы тамақ жеңіл қорытылатын өнімдер болуы тиіс, олар бізге триптофанды жеткізеді.  Триптофан – бұл амин қышқылы, ол серотонин мен мелатониннің, тыныш ұйқы үшін маңызды гормондардың деңгейін ұлғайтады.

12 слайд

#13 слайд
Ұйқы қалыпты болуы үшін қанша ұйықтау керек? Организмнің толық дамуына қажетті бір тәуліктегі ұйқының мөлшері Баланың жасы. Ұйқының уақыты, сағат. Баланың жасы. Ұйықтау уақыты, сағат. Жаңа туған сәби. 1-3 ай. 6 ай-1 жас. 2-3 жас. 4-5 жас. 21-22 18-20 14-16 13-14 11-12 5-6 8-10 13-14 16-17 Ересек адам. 10-11 9-10 8-9 7-8 6-8

13 слайд

#14 слайд
Ұйқысыздық Ұйқы бұзылуының көп таралған түрі – ұйқысыздық. Ол жүйкенің жұқаруы, ауыр ақыл –ой еңбегі, мазасыздық, шуылы көп ойын, ішімдік ішу, темекі, ұйықтар алдында кітап оқудан пайда болады. Тыныш ұйықтау үшін: 1. Белгілі бір уақытта ұйықтауға дағдылану. 2. Соңғы тамақты ұйқының алдында 2-3 сағат бұрын ішу. 3. Ұйықтар алдында тойып тамақ, сусын ішпеу. 4. Ауыр ой еңбегімен шұғылданбау.Ұйықтардан 1,5-2 сағат бұрын ой еңбегін тоқтату. 5. Таза ауада серуендеу, бөлмені желдету. 6. Айналаңда тыныштық орнату (жарықты, теледидарды өшіру, кітап оқуды доғару).

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд
Почтаға келген хат

16 слайд

#17 слайд
Ой түйін А. Шопенгауэр: «Өмір сүру мен түс көру – бір кітаптың беттері»

17 слайд

#18 слайд
Ұсыныс Түнде жұмыс істейтін адамдарға төмендегі ұсынысты беремін:

18 слайд

#19 слайд

19 слайд

#20 слайд

20 слайд

#21 слайд

21 слайд

#22 слайд
Дәптермен жұмыс: (жеке жұмыс) Биологиялық диктант  1. Ұйқының маңызын жазыңыз  ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ....................................  ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ......................................................................................................................... ....................................  2. Сөйлемдерді мағынасы бойынша тиісті сөздермен толықтырыңыз.  ...................................................................тамыр соғысының, тыныс алу жиілігінің баяулауымен, дене температурасының төмендеуімен, электроэнцефалограммада баяу, үлкен амплитудалы толқындардың пайда болуымен сипатталады.      ................................................................. тамыр соғысының жиілеуімен, көз алмасының жедел қозғалысымен, электроэнцефалограммадағы қысқа амплитудалы толқындармен сипатталады.

22 слайд

#23 слайд
Жедел жәрдем

23 слайд

#24 слайд
Рефлексия: .Мен өзімді....... бағалаймын .Менің түсінбей қалғаным ............. .Мен келесі сабақта......білгім келеді

24 слайд

#25 слайд
Үйге тапсырма: “Жоғары сатыдағы жануарлардың тіршілігі үшін ұйқының маңызы”. Эссе жазу

25 слайд