Ашық сабақ "Вирустардан қорғау"

#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
Үй тапсырмасын тексеру

2 слайд

#3 слайд
Операциялық жүйе дегеніміз не? Не үшін қажет? Ол адамның компьютерлік жүйемен әрекеттесуін қамтамасыздандыратын арнайы бағдарлама. Операциялық жүйе компьютерде орнатылған барлық жүйелер мен бағдарламалық жасақтамаларды басқару үшін қажет.

3 слайд

#4 слайд
Жүйе параметрлерін баптау үшін шақырылатын терезе? Жүйе параметрлерін баптауды орындау үшін Басқару панелі (Панель управление) шақырылады.

4 слайд

#5 слайд
Windows операциялық жүйесіндегі маңызы зор буфер? Windows операциялық жүйесінде Себет (Корзина) өте маңызды роль атқарады- бұл жойылған файлдар жиналатын буфер.

5 слайд

#6 слайд
Операциялық жүйенің түрлері? Windows 98, Windows NT, Windows 2000, Windows XP, Windows Vista, Windows7, Windows 8

6 слайд

#7 слайд
Сабақтың тақырыбы: Вирустардан қорғау

7 слайд

#8 слайд
Қарастыратын сұрақтар: • Компьютерлік вирус түсінігі • Вирустардың пайда болу белгілері • Компьютерлік вирустардың жіктелуі • Вирустардың компьютерге ену жолдары • Компьютерлік вирустардан сақтану әдістері • Вирусқа қарсы бағдарламалар

8 слайд

#9 слайд
Алғаш рет «компьютерлік вирус» термині ХХ ғасырдың 80-жылдарының орта кезінде Америка Құрама Штаттарында пайда болған. Ең алғашқы вирус Brain (ағыл «ми», кейіннен Пәкістандық вирус деп аталған), оны 1986 жылы ағайынды Амджат және Базит Алви жасап шығарған. Қазіргі таңда компьютерлік вирустардың 45 мыңға жуық түрі белгілі болып отыр. Сондықтан әрбір компьютермен жұмыс жасайтын адам компьютерлік вирус және оның түрлері туралы білгені жөн. Компьютерлік вирус – «көбеюге» және басқа бағдарламаларға «жұғуға» қабілетті, өлшемі шағын (200-ден 5000 байтқа дейін) арнайы жазылған компьютерлік бағдарлама. Ол компьютерге «зақымдалған» дискета немесе «зақымдалған» файл арқылы жұғады. Ішінде вирусы бар бағдарлама «зақымдалған» деп аталады.Компьютерлік вирус түсінігі

9 слайд

#10 слайд
Компьютерлік вирус – өздігінен көбеюге қабілетті арнайы бағдарламалар, ол компьютер жадысында сақталатын бағдарламалар мен файлдарды құртуы, жоюы және компьютерді істен шығаруы мүмкін.

10 слайд

#11 слайд
Вирустардың пайда болу белгілері:  Бағдарлама дұрыс жұмыс істемейді немесе жұмысын тоқтатады.  Экранда бөгде символдар, хабарламалар шығады.  Компьютер баяу жұмыс істейді.  Кейбір файлдардың бұзылуы.  Компьютер жұмысындағы жиі тұрып қалулар және жаңылысулар.

11 слайд

#12 слайд
Вирустарды ң ену жолдары:  Internet желісі .  Электрондық пошта.  Жергілікті желі.  «Жалпы пайдаланымдағы» компьютерлер.  Қарақшылық (пираттық) бағдарламалық қамсыздандыру.  Жөндеу қызметтері.  Вируспен зақымдалған файлы бар ақпарат тасымалдаушы.  Вирусы бар қатты диск.

12 слайд

#13 слайд
Компьютерлік вирустардан сақтану әдістері: Вирустардан сақтану үшін келесі шараларды қолдануға болады : - дискіні физикалық зақымдаудан сақтау, дұрыс жұмыс істейтін бағдарламаларды қолданбауға және жұмыс істеп отырған адам қателікті жібермеуін тырысу; - профилактикалық шараларды пайдалану, яғни вирусты жұқтыру мүмкіндігін азайту тәсілдерін қарастыру; - вирустан сақтайтын бағдарламаларды қолдану. Вирустан сақтану үшін арнайы бағдарламалар қажет және оларды тұрақты түрде қолдану керек .

13 слайд

#14 слайд
Компьютерлік вирустардың жіктелуі: 1. Мекендеу ортасына қарай; 2. Компьютерге жұғу әдісіне қарай; 3. Мүмкіндігіне қарай; 4. Мақсатына қарай.

14 слайд

#15 слайд
Вирустар Жүктейтін МакровирустарФайлдық Негізгі жүктейтін жазбаға немесе жүктейтін секторға вирус жұқтырады. Операциялық жүйе жүктелгенде жұқпалы тасушыдан вирус жұғады.Бұл қолданбалы бағдарламалардың ішіне енгізілген бағдарламалық кодалық блоктар. Вирустық кода Бағдарлама жүктелгенде жіберіледі. Word құжаттары және Excel электрондық кестесі құжаттарына вирус жұқтырады. Жұғу құжат файлын ашқанда орындалады.1. Мекендеу ортасына қарай:

15 слайд

#16 слайд
2. Компьютерге жұғу әдісіне қарай: Резиденттік - Бұл қолданбалы бағдарламалардың ішіне енгізілген программалық кодалық блоктар. Вирустық кода бағдарлама жүктелгенде жіберіледі. Резиденттік емес - Негізгі жүктейтін жазбаға немесе жүктейтін секторға вирус жұқтырады. Операциялық жүйе жүктелгенде жұқпалы тасушыдан вирус жұғады.

16 слайд

#17 слайд
Компьютерлік вирустар Компьютердің жұмысына еш әсер етпейді (тек дискте бос орын мөлшері азаяды) Қауіпсіз Қауіпті Компьютер қызметінде, желілерде, жүйелерде түрлі ақаулар әкелетін вирустар Аса қауіпті Ақпараттарды жоятын, бағдарламалар мен жүйелердің қызмет ету қабілетін жоғалтатын компьютерлік вирустар 3. Мүмкіндігіне қарай: Зиянсыз Өздерін графикалық немесе дыбыстық құбылыстар секілді зиянды емес әрекеттерімен көрсететін компьютерлік вирустар

17 слайд

#18 слайд
4. Мақсатына қарай: ВирустарБейсауыт - онша қатты зиянын тигізбейтін вирустар Шантаж жасаушы - белгілі төлемақы берсе, вирус әсері жоғалатынын анонимді түрде хабарлайтын «баяу әсер ететін» бомбалар Насихатшы - «өзін көрсету» мақсатында жасалған вирустар Мағынасыз - атынан – ақ түсінікті

18 слайд

#19 слайд
Антивирустық бағдарламалар вирустарды табуға және жоюға арналған.Осы вирустардан қорғауға арналған арнайы бағытты бағдарламаларға вирусқа қарсы (антивирустық) бағдарламалар жатады.барлық материялық әлемдегі сияқты компьютер әлемінде де диалектика заңы қатар жүреді. Әрбір құбылыс өзіне қарама – қарсы құбылыс туғызады. Мысалы, қылыш – қалқан, оқ – брон, әуе шабуылы – зениттік ракеталық комплекс.

19 слайд

#20 слайд
Вирусқа қарсы бағдарламалардың түрлері детекторлар ревизорлар сүзгілерполифагтар докторларАнтивирустық бағдарламалар

20 слайд

#21 слайд
Детектор- Бағдарламалар- тек бұрыннан белгілі вирус түрлерінен ғана қорғай алады, жаңа вирусқа олар дәрменсіз болып келеді.

21 слайд

#22 слайд
Доктор- Бағдарламалар- немесе “фагтар” вирус жұққан бағдарламалармен дискілерді “вирус” әсерін алып тастау, яғни “жұлып алу” арқылы емдеп – оларды бастапқы қалпына келтіреді.

22 слайд

#23 слайд
Ревизор- Бағдарламалар- да алдымен бағдарламалар мен дискінің жүйелік аймағы туралы мәліметтерді есіне сақтап, содан соң оны кейінгісімен салыстыра отырып сәйкессіздікті анықтаса, оны дереу бағдарлама иесіне хабарлайды.

23 слайд

#24 слайд
Доктор- Ревизорлар- доктор-бағдарлама мен ревизорлар арасынан шыққан гибрид. Бұлар тек файлдағы өзгерістерді анықтап қана қоймай, оларды автоматты түрде “емдеп” бастапқы қалыпты жағдайға түзеп келтіреді.

24 слайд

#25 слайд
Сүзгі- Бағдарламалар- компьютердің оперативтік (жедел) жадында тұрақты (резиденттік) орналасады да, вирустардың зиянды әрекетіне әкелетін операцияны ұстап алып, бұл туралы жұмыс істеп отырған адамға дер кезінде хабарлап отырады. Одан әрі шешім қабылдау әркімнің өзіне байланысты болады.

25 слайд

#26 слайд
Ревизорлар – Олардың міндеті бағдарламалардың, каталогтардың компьютер вирус жұқтырмай тұрғандағы алғашқы күйін есте сақтау, содан кейін әлсін-әлсін оның ағымдағы күйін алғашқымен салыстырып отыру. Д.Мостов дайындаған прогамма-ревизор ADif жақсы танымал.

26 слайд

#27 слайд
Полифагтар. Олардың қызметі-вирустарды табу ғана емес, оның кодасын жұқпалы (ауру жұққан) бағдарламадан жою. Өте қу а тты полиграф-сканер И.Данилов құрған Dr. Web (Doctor Web) болып табылады. Ол вирустарды жақсы айырып таниды, бірақ оның базасында вирусқа қарсы күресетін құралдар басқа вирусқа қарсы бағдарламаларға қарағанда анағұрлым аз. Жалпыға әйгілі полифаг Е.Касперский зертханасы құрған Kaspersky Anti- Virus бағдарламасы вирусқа қарсы бірден-бір сенімді бағдарлама ретінде бүкіл әлемге әйгілі.

27 слайд

#28 слайд
1 - тапсырма Вирус топтары мен олардың әрекеттерінің сәйкестігін көрсетіңдер. Жүктейтін Microsoft Office, яғни Word құжаттары және Excel электрондық кестесі құжаттары ашылғанда жұғатын вирустар Файлдық Операциялық жүйе жүктелгенде негізгі жүктейтін жазбаға немесе жүктейтін секторға жұғатын вирустар Макровирустар Бұл қолданбалы программалардың ішіне енгізілген, бағдарламалар жүктелгенде жіберілетін вирустар

28 слайд

#29 слайд
1 - тапсырма Вирус топтары мен олардың әрекеттерінің сәйкестігін көрсетіңдер. Жүктейтін Microsoft Office, яғни Word құжаттары және Excel электрондық кестесі құжаттары ашылғанда жұғатын вирустар Файлдық Операциялық жүйе жүктелгенде негізгі жүктейтін жазбаға немесе жүктейтін секторға жұғатын вирустар Макровирустар Бұл қолданбалы программалардың ішіне енгізілген, бағдарламалар жүктелгенде жіберілетін вирустар

29 слайд

#30 слайд
2 – тапсырма (бос орынды толықтыр) : Компьютерлік вирус - өздігінен ___ ____ _____ қабілетті арнайы ______________, ол компьютер _____________сақталатын бағдарламалар мен файлдарды __________, _________және компьютерді _______________ мүмкін. Компьютерлік вирустармен күресу үшін ____________________________ бағдарламаларды тұрақты _____________тұру қажет.

30 слайд

#31 слайд
2 – тапсырма (бос орынды толықтыр) : Компьютерлік вирус - өздігінен к өбеюге қабілетті арнайы бағдарламалар , ол компьютер жадысында сақталатын бағдарламалар мен файлдарды құртуы , жоюы және компьютерді істен шығаруы мүмкін. Компьютерлік вирустармен күресу үшін вирусқа қарсы бағдарламаларды тұрақты жаңалап тұру қажет.

31 слайд

#32 слайд
А Н Т И В И Р У С д е т е к т о р   Д а н и л о в1. Вирустардан қорғайтын бағдарлама. 2. Вирустарды тауып қана қоймай, оның кодасын жұқпалы бағдарламадан жоятын бағдарлама? 3. Бағдарламаларды зақымдайтын шағын бағдарлама. 4. Мақсатына қарай онша қатты зиянын тигізбейтін вирустар 5. Компьютердің жедел жадында орналасқан, вирусқа қарсы бағдарлама? 1 а н т и в и р у с 2 4 п о л и ф а г 3 в и р у с б е й с а у а т 5 с ү з г і3 – тапсырма. Кроссворд шешу

32 слайд

#33 слайд
Ақпаратты тасымалдаушы құрылғыны (флешканы) вирусқа тексеру және вирусқа қарсы бағдарлама арқылы оларды өшіру Тапсырма : 1. Жүйелік қораптың USB портына флешканы орнату. 2. Avast вирусқа қарсы бағдарламасын ашу. 3. Ақпаратты тасымалдаушы құрылғыны вирусқа тексеруді орындау Мақсаты: Ақпаратты тасымалдаушы құрылғыдан вирусты анықтай білу және жоя білу 4 – тапсырма. Компьютермен жұмыс

33 слайд

#34 слайд
5 – тапсырма. Электронды оқулық бойынша тест жұмысы. 4 модуль Бағалау критерийі: 1-49% - “2” 50-75% – “3” 76-90% – “4” 91-100% – “5”

34 слайд

#35 слайд
Үйге тапсырма: 4 модуль §4.6 44-46 бет

35 слайд

#36 слайд
Осымен “Вирустардан қорғау” тақырыбындағы сабағымыз аяқталды.

36 слайд

#37 слайд

37 слайд