#1 слайд
Қазақ тілі 9-сынып Бөлім: Биотехнология және гендік инженерия келешегі. Синтаксис Сабақ тақырыбы: Атақты биотехнологтар

1 слайд

#2 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ: О 9.2.4.1 әртүрлі стильдегі мәтіндердің тақырыбын, қызметін, құрылымын, тілдік ерекшелігін салыстыра талдау; ӘТН 9.4.4.3 сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырата білу, түрлендіріп қолдану. (мезгіл, шартты, қарсылықты бағыныңқылы сабақтас)

2 слайд

#3 слайд
БАҒАЛАУ КРИТЕРИЙЛЕРІ: -мәтіндердің стильдік, құрылымдық ерекшеліктерін салыстыра алу; -сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажырату және түрлендіріп қолдана білу

3 слайд

#4 слайд
«Жадыны жаңғырту» тапсырмасы арқылы сабақтас құрмалас сөйлемдерді жасалу жолына қарай ажыратып, сәйкестендірейік: Бағыныңқы сыңары басыңқы сыңарда айтылған іс-әрекеттің болу уақытын көрсетеді, қашан?қашаннан бері?қай кезде? қашанға шейін сұрақтарына жауап береді қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас Алғашқы сыңар басыңқыдағы іс-әрекеттің орындалу-орындалмау шартын көрсетеді.Бағыныңқы сөйлем қайтсе?не етсе?қайтпейінше?қайткенде? сияқты сұрақтарға жауап береді. Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас Бағыныңқы сыңарлары қарсы мағынада айтылып, басыңқыдан бағыныңқыға қайтсе де?қайткенмен? не етсе де? сұрақтары қойылады Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас

4 слайд

#5 слайд
Жауабын тексер: Бағыныңқы сыңары басыңқы сыңарда айтылған іс-әрекеттің болу уақытын көрсетеді, қашан?қашаннан бері?қай кезде?қашанға шейін сұрақтарына жауап береді Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем Алғашқы сыңар басыңқыдағы іс-әрекеттің орындалу-орындалмау шартын көрсетеді.Бағыныңқы сөйлем қайтсе?не етсе? қайтпейінше?қайткенде? сияқты сұрақтарға жауап береді. Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем Бағыныңқы сыңарлары қарсы мағынада айтылып, басыңқыдан бағыныңқыға қайтсе де?қайткенмен? не етсе де? сұрақтары қойылады Қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем

5 слайд

#6 слайд
2-тапсырма:сабақтас құрмалас сөйлемдерді түрлендіріп қолданыңыз Дескриптор:  сөйлемдерді түрлендіріп қолданады А) Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді қарсылықты сабақтас құрмалас сөйлемге айналдырыңыз: -Сыртқы пішіні әдемі және үлкен алмалар сатып алсам, құрамында ГМО(гендік модификацияланған организмдер) бар деп анам аса ұнатпайды. Ә) Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемге айналдырыңыз Құрамында гендік модификацияланған организмдер бар азық тұтынғанда, адам аллергиялық ауруға ұшырап қалуы мүмкін. Б) Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді мезгіл бағыныңқы құрмалас сабақтас сөйлемге айналдырыңыз: Жануарлар организмінде лизин жетіспесе, оның денесінің өсуі тоқтайды.

6 слайд

#7 слайд
Өзіңді тексер: А.Сыртқы пішіні әдемі және үлкен алмалар сатып алсам да, құрамында ГМО бар деп анам аса ұнатпайды. Ә.Құрамында гендік модификацияланған организмдер бар азық тұтынса, адам аллергиялық ауруға ұшырап қалуы мүмкін. Б.Жануарлар организмінде лизин жетіспегенде, оның денесінің өсуі тоқтайды.

7 слайд

#8 слайд
3-ТАПСЫРМА ЕКІ ТҮРЛІ СТИЛЬДЕ БЕРІЛГЕН МӘТІНДЕРДІҢ ТАҚЫРЫБЫН, ҚЫЗМЕТІН, ҚҰРЫЛЫМЫН, ТІЛДІК ЕРЕКШЕЛІГІН САЛЫСТЫРА ТАЛДАҢЫЗ: 1-мәтін 2- мәтін Соңғы жылдар молекулалық биология мен генетика ғылымдарының жетістіктеріне байланысты гендік инжерения ғылымы пайда болды. Гендік инженерия организмдердің жаксы қасиеттерін сақтап қалумен қатар , оған сапалы қасиет бере алады. "Инженерия" термині құрастыру деген мағынаны білдіреді. Гендік инженерияның мақсаты - алдын ала белгіленген үлгіге сәйкес генотипі жағынан жақсарған организмдер алу.   Ұлттық биотехнология орталығын белгілі биолог-ғалым Ерлан МірхайдарұлыРаманқұлов басқарады.Ғалымның айтуынша, биотехнология - кез келген технологиялық өндірісте сапалы әрі таза өнім алу үшін тірі ағзаны қолданатын үдеріс. Орталықтың биотехнологтары медицина саласында қолдануға діңгекті жасушалар алу әдісін ойлап тапты.Әсіресе, күйіктер мен жараларды емдеу үшін адам терісінен алынған жасушалардың жаңа түрлерін әзірлеуі- Қазақстан ғылымы үшін үлкен жетістік.

8 слайд

#9 слайд
ЕКІ МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫНА СӘЙКЕС КЕЛЕТІН АҚПАРТТАРДЫ АНЫҚТАҢЫЗ:   1.Гендік инженерияны адамға пайдалы генотипі жағынан жақсарған организмдерді алуда пайдаланады. 2.Сот медицинасында гендік инженерияда қылмысты анықтауда пайдаланады. 3.Сапалы әрі таза өнім алу үшін тірі ағзаларды пайдаланады. 4.Күріш геніне А дәруменін өндіретін генді қосуға болады.

9 слайд

#10 слайд
ЖАУАБЫҢДЫ ТЕКСЕР : 1.Гендік инженерияны адамға пайдалы генотипі жағынан жақсарған организмдерді алуда пайдаланады. 2.Сапалы әрі таза өнім алу үшін тірі ағзаларды пайдаланады.  

10 слайд

#11 слайд
1-ші және 2-ші мәтінге тән тілдік ерекшеліктерді дұрыс орналастырыңыз: 1-мәтін 2-мәтін Мәтін ғылыми стильде жазылған Мәтін публицистикалық стильде жазылған Ғылыми терминдер қолданылған Коғам үшін маңызды мәселелер талқыланған зат не құбылыс ғылыми негізде сипатталған Тыңдаушының көңілін аударатын қыстырма сөздер қолданылған

11 слайд

#12 слайд
ЖАУАБЫҢДЫ ТЕКСЕР 1-мәтін 2-мәтін Мәтін ғылыми стильде жазылған Мәтін публицистикалық стильде жазылған Ғылыми терминдер қолданылған Коғам үшін маңызды мәселелер талқыланған зат не құбылыс ғылыми негізде сипатталған Тыңдаушының көңілін аударатын қыстырма сөздер қолданылған

12 слайд

#13 слайд
БҮГІН САБАҚТА СІЗ -әртүрлі стильдегі мәтіндерді салыстыра талдадыңыз; - сабақтас құрмалас сөйлемдердің мағыналық түрлерін ажыратып, түрлендіріп қолдандыңыз  

13 слайд