Атомның негізгі бөлшектері және орналасуы
Атомның негізгі бөлшектері және орналасуы

#1 слайд
Үй тапсырмасын тексеру
Цифрлық платформа арқылы ұсынылады
• https://wordwall.net/resource/101194777
Дескриптор балл
Барлығы 1
1 слайд
Үй тапсырмасын тексеру Цифрлық платформа арқылы ұсынылады • https://wordwall.net/resource/101194777 Дескриптор балл Барлығы 1
#2 слайд
«Кинометафора» тәсілі
https://www.youtube.com/watch?v=46m-SJp6w5k
Атом деген не?
Бейнеролик
https://youtu.be/46m-SJp6w5k?si=sNKSq-VYkax3omFK
2 слайд
«Кинометафора» тәсілі https://www.youtube.com/watch?v=46m-SJp6w5k Атом деген не? Бейнеролик https://youtu.be/46m-SJp6w5k?si=sNKSq-VYkax3omFK
#3 слайд
Миға шабуыл
•Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабағымыз не туралы?
"Барлық заттар кішкентай бөлшектерден
тұрады десек, сол бөлшектер қандай
және олар қалай орналасқан?"
3 слайд
Миға шабуыл •Қалай ойлайсыңдар, бүгінгі сабағымыз не туралы? "Барлық заттар кішкентай бөлшектерден тұрады десек, сол бөлшектер қандай және олар қалай орналасқан?"
#4 слайд
Сабақ тақырыбы:
Атомның негізгі бөлшектері және
олардың орналасуы
Оқу мақсаты:
•6.3.1.2 атомның негізгі бөлшектерін және олардың орналасуын сипаттау
Сабақ мақсаты:
•атом қандай бөлшектерден тұратынын біледі;
•бөлшектер атомда қалай орналастынын сипаттайды;
•молекула мен атом құрылысының сызбасын түсіндіреді;
4 слайд
Сабақ тақырыбы: Атомның негізгі бөлшектері және олардың орналасуы Оқу мақсаты: •6.3.1.2 атомның негізгі бөлшектерін және олардың орналасуын сипаттау Сабақ мақсаты: •атом қандай бөлшектерден тұратынын біледі; •бөлшектер атомда қалай орналастынын сипаттайды; •молекула мен атом құрылысының сызбасын түсіндіреді;
#5 слайд
Демокриттің монологы
https://character.ai/share/v/1fb79a40-9d70-4b8c-
ab40-052ee9054606
5 слайд
Демокриттің монологы https://character.ai/share/v/1fb79a40-9d70-4b8c- ab40-052ee9054606
#6 слайд
•Қазіргі уақытта ғалымдар атомның ортасында атом
ядросы болатынын, ал ядроның айналасында
электрондар деп аталатын бөлшектер қозғалып
жүретіндігін дәлелдеді.
• Электрондар үнемі қозғалыста болады. Олар белгілі
бір орбита бойынша қозғалады. Атом ядросы екі түрлі
бөлшектерден – протондар мен нейтрондардан тұрады.
Протондар оң зарядты, нейтрондардың заряды
болмайды. Бұл бөлшектер ядрода қозғалмайды.
Атомның мұндай құрылымы планетарлық модель деп
аталады.
6 слайд
•Қазіргі уақытта ғалымдар атомның ортасында атом ядросы болатынын, ал ядроның айналасында электрондар деп аталатын бөлшектер қозғалып жүретіндігін дәлелдеді. • Электрондар үнемі қозғалыста болады. Олар белгілі бір орбита бойынша қозғалады. Атом ядросы екі түрлі бөлшектерден – протондар мен нейтрондардан тұрады. Протондар оң зарядты, нейтрондардың заряды болмайды. Бұл бөлшектер ядрода қозғалмайды. Атомның мұндай құрылымы планетарлық модель деп аталады.
#7 слайд
Атом құрылысы
7 слайд
Атом құрылысы
#8 слайд
Атомның фундаменталды бөлшектері
Бөлшек Масса (кг)
Салыстырмалы
масса
Салыстырмалы заряд Символ
Электрон
9,109 × 10−31 5,45 × 10
−4
−1 e
Протон
1,673 × 10
-27
1 +1 p
Нейтрон
1,675 × 10−27 1 0 n
8 слайд
Атомның фундаменталды бөлшектері Бөлшек Масса (кг) Салыстырмалы масса Салыстырмалы заряд Символ Электрон 9,109 × 10−31 5,45 × 10 −4 −1 e Протон 1,673 × 10 -27 1 +1 p Нейтрон 1,675 × 10−27 1 0 n
#9 слайд
Атомның планетарлық моделі
Не үшін «планетарлық»?
Атомның құрылымы Күн жүйесіне
ұқсас. Күн айналасында планеталар
қалай айналса, атомның ядросы
айналасында электрондар да сондай
айналады.
Бұл керемет ұқсастықты ағылшын
физигі Эрнест Резерфорд 1911
жылы ашқан болатын. Ол атомның
орталығында кішкентай, бірақ өте
ауыр ядро бар екенін дәлелдеді.
9 слайд
Атомның планетарлық моделі Не үшін «планетарлық»? Атомның құрылымы Күн жүйесіне ұқсас. Күн айналасында планеталар қалай айналса, атомның ядросы айналасында электрондар да сондай айналады. Бұл керемет ұқсастықты ағылшын физигі Эрнест Резерфорд 1911 жылы ашқан болатын. Ол атомның орталығында кішкентай, бірақ өте ауыр ядро бар екенін дәлелдеді.
#10 слайд
Атомның негізгі бөлшектері
Протон
Оң зарядты бөлшек
•Ядрода орналасқан
•Қозғалмайды
•Атомның зарядын анықтайды
Нейтрон
Зарядсыз бөлшек
•Ядрода орналасқан
•Протонмен бірге болады
•Атомның массасын арттырады
Электрон
Теріс зарядты бөлшек
•Ядро айналасында қозғалады
•Өте жеңіл және жылдам
•Химиялық қасиеттерді анықтайды
10 слайд
Атомның негізгі бөлшектері Протон Оң зарядты бөлшек •Ядрода орналасқан •Қозғалмайды •Атомның зарядын анықтайды Нейтрон Зарядсыз бөлшек •Ядрода орналасқан •Протонмен бірге болады •Атомның массасын арттырады Электрон Теріс зарядты бөлшек •Ядро айналасында қозғалады •Өте жеңіл және жылдам •Химиялық қасиеттерді анықтайды
#11 слайд
Атом ядросының құрылымы
Атомның орталығында – ядро орналасқан. Ядро атомның барлық
оң зарядын және массасының 99,9%-дан астамын өзінде
жинақтаған .
Ядродағы протондар
Протондар оң зарядты бөлшектер болып
табылады. Олардың саны химиялық
элементтің реттік номерін анықтайды.
Мысалы, көміртегі атомында 6 протон бар.
Ядродағы нейтрондар
Нейтрондардың заряды жоқ, бірақ олар
протондармен бірге ядроны тұрақты ұстайды.
Нейтрондардың саны әр түрлі болуы мүмкін –
сондықтан изотоптар пайда болады.
11 слайд
Атом ядросының құрылымы Атомның орталығында – ядро орналасқан. Ядро атомның барлық оң зарядын және массасының 99,9%-дан астамын өзінде жинақтаған . Ядродағы протондар Протондар оң зарядты бөлшектер болып табылады. Олардың саны химиялық элементтің реттік номерін анықтайды. Мысалы, көміртегі атомында 6 протон бар. Ядродағы нейтрондар Нейтрондардың заряды жоқ, бірақ олар протондармен бірге ядроны тұрақты ұстайды. Нейтрондардың саны әр түрлі болуы мүмкін – сондықтан изотоптар пайда болады.
#12 слайд
Ғалымдардың үлесі
1
1897 жыл
Джозеф Томсон электронды ашты
2
1911 жыл
Эрнест Резерфорд атом ядросын ашты
3
1913 жыл
Нильс Бор атомның планетарлық
моделін жасады
4
1932 жыл
Джеймс Чедвик нейтронды ашты
12 слайд
Ғалымдардың үлесі 1 1897 жыл Джозеф Томсон электронды ашты 2 1911 жыл Эрнест Резерфорд атом ядросын ашты 3 1913 жыл Нильс Бор атомның планетарлық моделін жасады 4 1932 жыл Джеймс Чедвик нейтронды ашты
#13 слайд
1-тапсырма (жеке жұмыс)
Суреттен атомның құрамына кіретін бөлшектерді анықтап, көп нүктенің орнына
жазыңыз.
Дескриптор балл
атомның құрамына кіретін бөлшектерді атайды; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектерді сипаттайды 1
Барлығы 2
13 слайд
1-тапсырма (жеке жұмыс) Суреттен атомның құрамына кіретін бөлшектерді анықтап, көп нүктенің орнына жазыңыз. Дескриптор балл атомның құрамына кіретін бөлшектерді атайды; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектерді сипаттайды 1 Барлығы 2
#14 слайд
1-тапсырма (жеке жұмыс)
дұрыс жауабы
Дескриптор балл
атомның құрамына кіретін бөлшектерді атайды; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектерді сипаттайды 1
Барлығы 2
14 слайд
1-тапсырма (жеке жұмыс) дұрыс жауабы Дескриптор балл атомның құрамына кіретін бөлшектерді атайды; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектерді сипаттайды 1 Барлығы 2
#15 слайд
2-тапсырма (жұптық жұмыс)
Төменде берілген кестеге субатомды бөлшектерге сипаттама бере отырып, кестені
толтырыңыз.
Субатомды бөлшек Белгіленуі Заряды Атомда орналасуы
протон
электрон
нейтрон
Дескриптор балл
ядро құрамына кіретін бөлшектердің белгісін көрсетеді; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектердің зарядын көрсетеді; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектердің атомда орналасуын сипаттайды. 1
Барлығы 3
15 слайд
2-тапсырма (жұптық жұмыс) Төменде берілген кестеге субатомды бөлшектерге сипаттама бере отырып, кестені толтырыңыз. Субатомды бөлшек Белгіленуі Заряды Атомда орналасуы протон электрон нейтрон Дескриптор балл ядро құрамына кіретін бөлшектердің белгісін көрсетеді; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектердің зарядын көрсетеді; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектердің атомда орналасуын сипаттайды. 1 Барлығы 3
#16 слайд
2-тапсырма (жұптық жұмыс)
Дұрыс жауабы
Субатомды бөлшек Белгіленуі Заряды Атомда орналасуы
протон p + ядрода
электрон e - сыртқы қабатында
нейтрон n 0 ядрода
Дескриптор балл
ядро құрамына кіретін бөлшектердің белгісін көрсетеді; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектердің зарядын көрсетеді; 1
ядро құрамына кіретін бөлшектердің атомда орналасуын сипаттайды. 1
Барлығы 3
16 слайд
2-тапсырма (жұптық жұмыс) Дұрыс жауабы Субатомды бөлшек Белгіленуі Заряды Атомда орналасуы протон p + ядрода электрон e - сыртқы қабатында нейтрон n 0 ядрода Дескриптор балл ядро құрамына кіретін бөлшектердің белгісін көрсетеді; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектердің зарядын көрсетеді; 1 ядро құрамына кіретін бөлшектердің атомда орналасуын сипаттайды. 1 Барлығы 3
#17 слайд
3-тапсырма (топтық жұмыс)
Литий атомының моделін ермексаздан жаса. Онда 3 протон, 3
электрон және 4 нейтрон бар
Белгіле:
көк түспен – электрондарды;
қызыл түспен – протондарды;
жасыл түспен – нейтрондарды
Дескриптор балл
литий атомының моделін дұрыс құрастырады; 3
модельді дұрыс қорғайды 1
Барлығы 4
17 слайд
3-тапсырма (топтық жұмыс) Литий атомының моделін ермексаздан жаса. Онда 3 протон, 3 электрон және 4 нейтрон бар Белгіле: көк түспен – электрондарды; қызыл түспен – протондарды; жасыл түспен – нейтрондарды Дескриптор балл литий атомының моделін дұрыс құрастырады; 3 модельді дұрыс қорғайды 1 Барлығы 4
#18 слайд
Сабақты қорытындылау
Сабақ мақсаты:
•атом қандай бөлшектерден тұрады?
•бөлшектер атомда қалай орналасады?
•молекула мен атом құрылысының сызбасын
түсіндіріңіз?
18 слайд
Сабақты қорытындылау Сабақ мақсаты: •атом қандай бөлшектерден тұрады? •бөлшектер атомда қалай орналасады? •молекула мен атом құрылысының сызбасын түсіндіріңіз?
#19 слайд
Сабақты
түсіндім
Әлі де іздену
керек
Сұрақтарым
бар
Кері байланыс
19 слайд
Сабақты түсіндім Әлі де іздену керек Сұрақтарым бар Кері байланыс
#20 слайд
1) Бағалау.
2) Ү/т беру.
§ 20 оку
20 слайд
1) Бағалау. 2) Ү/т беру. § 20 оку
шағым қалдыра аласыз













