Бала тәрбиесіндегі ата -ана рөлі. курс

#1 слайд
Ата-аналарды психологиялық-педагогикалық ағартудың ғылыми-әдістемелік негіздері» курсы Бала тәрбиесінде ата-ананың рөлі Тренинг

1 слайд

#2 слайд
Мақсаты: қазіргі кездегі баланың дамуына, жеке тұлға болып қалыптасуына ата - ана тәрбиесінің әдіс - тәсілдерін жетілдіре отырып, қарым – қатынас орнату және ұлттық сананы бойына сіңіру. Балалармен бірге мейірімділікке, ұстамдылыққа тәрбиелеудің жолдарын көрсету. Бала тәрбиелеу сапасының аз да болса жоғарлауына ықпал ету.

2 слайд

#3 слайд
•Тренинг бағдарламасы: •І. «Танысу» жаттығуы. •ІІ. Топқа бөлу. •ІІІ. Ата-ананың бала өміріндегі рөлі •ІV. «Жанұя ойыны» сергіту жаттығуы. •V. Сауалнама. •VI. «Мұңара» жаттығуы •VII. Ситуациялық сұрақтар. •VIII. «Балама қандай жылулық беремін?» жаттығуы •IX. Қорытынды. Ой — түйін: «Сиқырлы жүрек»

3 слайд

#4 слайд
І. «Танысу» жаттығуы •Ата - аналар шеңбер бойымен тұрып, шарды бір-біріне бере отырып, әрқайсысы өзінің есіміне сын есім қосып және өз бойындағы үш қасиетін кезекпен айтып шығады.

4 слайд

#5 слайд
ІІ. Топқа бөлу І Топ ІІ Топ ІІІ Топ

5 слайд

#6 слайд
ІІІ. Ата-ананың бала өміріндегі рөлі • Қоғамның алғашқы ұйтқысы отбасында бала ұлкендермен араласады. Баланың қоғамдық әлеуметтік дамуы жанұяда өз орнын алуынан басталады. Жас шыбық иілгіш болса, жас адам да сондай, жақсыға да жаманға да бірдей бейімделгіш. Халқымызда «Әкеге қарап ұл өсер, шешеге қарап қыз өсер» немесе «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген нақыл сөздер тегін айтылмаған. Ата-ана өзінің мінезі, дағдысы, сөзі, іс - әрекеті арқылы баласына үлгі көрсетеді. «Сіздер баланы тек сөйлеген кезде ғана, оған ақыл айтқанда немесе бұйрық берген кезде ғана тәрбиелейміз деп ойламаңыздар, - деп жазады А.С. Макаренко – Сіздер оны өмірлеріңіздің әрбір минутында, тіпті өздеріңіз үйлеріңізде жоқ уақыттың өзінде тәрбиелейсіздер, сіздер қалай киінесіздер, сіздер басқалармен қалай сөйлесесіздер немесе басқа адамдар туралы қалай қуанасыздар және ренжисіздер, сіздер достарыңызбен қандай қарым-қатынаста боласыздар, сіздер қалай күлесіздер, газет-журнал оқисыздар – осылардың бәрінің бала үшін маңызы бар». Бала әрқашанда ата-анадан мейірімділікті, сүйіспеншілікті, жүрек жылуын қажет етіп, ата-ананы өмірдің тірегі деп санайды. •      Отбасында басты мәселелердің бірі – баланың тіршілік іс - әрекетін дұрыс ұйымдастыру. Ол үшін баланың күн тәртібі, жеке басына қойылған талаптар, міндеттер, үй еңбегіне араласуы, білімі, қызығушылықтары, бос уақытын дұрыс ұйымдастыруына көмектесіп ықпалын тигізу.

6 слайд

#7 слайд
Ата-ананың бала тәрбиесінде қолдануға болмайтын іс-қимылдар! №Іс-қимылдаМысалдар Болмайды 1Декструктивті сөз, сөз тіркестерін жою «Сен неге аған/әпкендей бола алмайсын?» «Көп сөйлеме, басым аурып кетті!» Осындай мағынадағы сөз тіркестерді, сөздік қордан жою! 2Өзіңді және балаңды сөгу, жазалау «Сен жамансың!» «Бұрышқа тұр!» Есіңізде болсын, егер ата-ана күніне бірнеше рет баланы сөксе, жазаласа ол өзіне сенімсіз адам болып өседі. 3Айыптау «Сенің кесірінен!» «Сенің болмағанда?!» Баланы айыптау арқылы біз баланың өз өміріне деген сенімсіздігін жоямыз.

7 слайд

#8 слайд
Ата-ананың бала тәрбиесінде қолданылатын кеңестер №Кеңес Мысал 1Жақсы сөз айту 1. Мен сені жақсы көремін. 2. Қандай жағдай болмасын,мен сені жақсы көремін. 3. Сен маған ренжіген, ашуланған кезде де мен сені жақсы көремін. 2Әңгімелесу1. Балаларыңыздың дүниеге келуі,онымен байланысты қызықты оқиғаларды. 2. Ол кішкентай бүлдіршін болған кезде қалай еркелеткеніңізді. 3. Өзіңіздің балалық шағыңыз туралы. 4. Кейде қиналып, күрделі мәселелерді шешуге тура келетіні жайында. 3Тыңдау 1. Балаңызды кез-келген жерде тыңдай біліңіз. 2. Ол өзінің ойыншықтары, қызығушылықтары туралы әңгімелесе мұқият тыңдаңыз, ол балаңыз үшін қаншалықты маңызды екенін түсініңіз. 3. Шыдамыңыз жетпей бара жатса да,тыңдаңыз. 4.Балаңыздың сізге не жайында айтқысы келгенін әрдайым сезе біліңіз. 4Сұраңыз 1. Неліктен бұндай жағдай болды деп ойлайсың? 2. Қалай ойлайсың, егер…..? 3. Бұны қалай түсінеміз? 4. Сен не жайында ойланып отырсың? 5Алғыс айту1.Сенің барына рақмет!

8 слайд

#9 слайд
V «Жанұя ойыны» сергіту жаттығуы: •1. Балаңыздың туған күні? 2. Алғашқы ұстазының толық аты - жөні? 3. Балаңыз қандай өлшемді аяқ киім киеді? 4. Балаңыздың сүйікті асы қандай? 5. Балаңыз қандай түсті жақсы көреді? 6. Балаңыз спорттың қандай түрін жақсы көреді? 7. Балаңызды еркелетіп қандай сөздер айтасыз? 8. Балаңызға ашуланғанда, ең алдымен ауызыңызға қандай сөз түседі? 9. Балаңыздың ең жақын досы кім?

9 слайд

#10 слайд
V. Сауалнама "Сіз қандай ата - анасыз?" 1.Кез келген ісіңізді тастай салып баламен айналыса аласыз ба? 2.Балалардың жасына қарамай, онымен ақылдаса аласыз ба? 3.Балаңызбен қарым - қатынас барысында жасаған қателеріңізді мойындайсыз ба? 4.Өзіңіздің қателігіңіз үшін балаңыздан кешірім сұрайсыз ба? 5.Балаңыз жасаған іс ашуландырған кезде өзіңізді ұстап, ашуды жеңе аласыз ба? 6.Балаңыздың орнына өзіңізді қоя аласыз ба? 7.Бір сәтте сізге мейірімді адам деп сенуге бола ма? 8.Өзіңіздің басыңыздан өткен балалық шағыңыздан ескерілетін жағдай айтасыз ба? 9.Балаңыздың жүрегін жарақаттайтын сөздерді, сөйлем тіркестерін атамауға тырысасыз ба? 10.Балаңызға уәде беріп, жақсы мінез - құлқын ескере отырып уәдеңізді орындайсыз ба? 11.Балаға қалаған ісін жасауға, өзін ұстауға кедергі жасамай бір күн еркіндік, бересіз бе? 12.Басқа бала сіздің балаңызға дөрекілік көрсетсе, себепсіз ренжітсе, көңіл аудармайысыз ба? 13.Балаңыздың көз жасы, дөрекі еркелеуі екенін білесіз, соған қарсы тұра аласыз ба? Жауабы: 1. Әрқашан жасаймын, келісемін – 3 балл 2. Кейде ғана келісемін – 2 балл 3. Келіспеймін - 1 балл

10 слайд

#11 слайд
Сауалнама жауабы •Сауалнаманы бағалау өлшемдері: 0 - 16. Бала тәрбиесі – сіз үшін үлкен проблема. Бала тұлғасын дұрыс қалыптастыру үшін педагог немесе психолог мамандардың көмегіне сүйеніңіз. 16 - 30. Балаға қамқорлық жасау – бірінші кезектегі маңызды іс. Сіздің бойыңызға тәрбиешілік қабілет бар, бірақ тәжірибеде әрқашан бір қалыпты бір бағыттағы мақсатпен әрекет етесіз. Кейде қатал, кейде мүлдем жұмсақсыз. Сізге жауапкершілікпен ойлану керек. 30 - 39. Бала сіздің өміріңіз үшін ең құнды болғаны. Сіз балаңызды тек түсініп қана қоймай, әрі ойын тануға, сыйлы көзбен қарауға тырысасыз.

11 слайд

#12 слайд
VI. «Мұңара» жаттығуы Бұл жаттығу арқылы топ ішіндегі сенімді қарым- қатынас орнатады. Осы арқылы бір жұмысты жұмыла жасан тиімді.

12 слайд

#13 слайд
VII. Ситуациялық сұрақтар. •1. Балаңыз қандайда бір теріс іс - әрекеттер көрсетсе, сіз қандай шара қолданасыз? •2. Баламен сөйлесе білу де үлкен өнер, Мысалы: түн неге қараңғы, күн қайда кетті, ұшақ қалай ұшады,..... деген сияқты таусылмайтын сауалдар көп. Сіздің балаңыз да сондай сауалдарды көп қоятын болса, жауап беруге тырысасыз ба, әлде елеусіз қалдырасыз ба? •3. Балаңыздың өнері, қандай да бір іске қызығушылығы, бейімділігі байсыз бірақ ол іс немесе өнер сізге ұнамайды, не істер едіңіз?

13 слайд

#14 слайд
VIII. «Балама қандай жылулық беремін?» жаттығуы  Ватманның ортасына күннің суретін салып.. Сіз жылуыңызды беріп жатқан күнсіз. Сізден тарап жатқан шуақтарды қалай деп атайсыз. Ата-аналар шығып балаларына күн сияқты қандай жылулық беріп жатқандарын жазулары керек. Мысалы: «Мен баламды мейірімді, жылы сөздер айтып оятамын», «Мен балама күніне бірнеше рет жылы сөздер айтып аймалаймын», «Мен мейірімдімін» т.с.с. Енді шуақты күнімізге қарайықшы. Ол да аспандағы күн сияқты өзінің жылуын, мейірімін уақыт таңдамай, орын таңдамай сыйлап жатыр. Біз де, ата-аналар, өзіміздің балаларымызды ешқандай талап қоймай жақсы көруіміз керек. 

14 слайд

#15 слайд
IX. Қорытынды Ой — түйін: «Сиқырлы жүрек» •Нұсқау: Ал, енді мына жүрекке назар аударайықшы. Ол тірі емес, біз қазір оған жан береміз. Мына жүрекшелердің артына балаға деген ақ тілектеріңізді оқи отырып, үлкен жүрекке жапсырайық. Жүрек тірілді, ол үнемі дүрсілдеп соғып тұратын болады. •Ж.Ж. Руссо: «Бала туылғанда ақ қағаздай болып таза туады, оның үстіне шимақты қалай салсаң, қағаз бетіне солай түседі, бала тәрбиесі де солай сияқты, өзің қалай тәрбиелесең, ол солай тәрбиеленеді» — деген екен. •Ендеше, ата-аналар, қолымыздағы алтынымызды жақсылап тәрбиелейік және біздер оларға үлгі болар бейне екендігімізді ұмытпайық. Олай болса балаға әрдайым жылы сөздер айтып, дұрыс тәрбие беруге сіз болып, біз болып бірге атсалысайық.

15 слайд