#1 слайд
Білім беру ұйымдарында денсаулық қорғаушы ортаны дамыту Ж.Есіркепов жббм әлеуметтік педагогы Толыбаев Асылхан Төреханұлы

1 слайд

#2 слайд
Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде «Дені сау кедей - ауру корольден бақытты» А.Шопэнгауер Тәні сау адам - ыстыққа да, суыққа да төзеді. Жаны сау адам - қуанышты да, қайғыны да көтереді Эпиктет (ежелгі грец. философ, 50-138 жж.):   Денсаулық - зор байлық

2 слайд

#3 слайд
Жас ұрпақтың бойына адамгершілік қасиеттерін қалыптастыра отырып, денсаулықтың қадірін түсініп, оны сақтай білуге тәрбиелеу, өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауды үйрету, жат, зиянды әдеттерден аулақ болып, денсаулықты сақтаудың және нығайтудың негізі – салауатты өмір салты екенін ұғындыру. Мақсаты:

3 слайд

#4 слайд
Білім беру жүйесінде оқушының денсаулығын сақтай отырып, білім мен тәрбие беру, дені сау қабілетті тұлға қалыптастыру, олардың салауатты өмір салтын ұстануына ықпал ету. Күтілетін нәтиже:

4 слайд

#5 слайд
  Жас ұрпақтың денсаулығын сақтау мен нығайту - мемлекеттің маңызды басымдылығы   Жеке тұлғалық сапаны қалыптастырудағы денсаулық сақтаудың алатын орны Білім беру ұйымдарында денсаулық қорғауды ұйымдастырудың маңызы   Салауатты өмір салты – өскелең ұрпақ болашағының қажеттілігі     Жоспары:

5 слайд

#6 слайд
«Қазақстан-2050» Стратегиясы «Саламатты Қазақстан 2011-2015» мемлекеттік бағдарламасы Білім беруді дамытудың 2011 – 2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы Жас ұрпақтың денсаулығын сақтау мен нығайту - мемлекеттің маңызды басымдылығы  

6 слайд

#7 слайд
адам бойындағы кісілік қасиет. Парасаттылық ұғымы ақылдылық пен білімпаздық, мәдениеттілік, көрегенділік, зерделілік мағынасында қолданылады. Парасатты адамға адамгершілік, инабаттылық, салиқалылық, мейірімділік, ізгілік, әдептілік, ұстамдылық, талғампаздық қасиеттері тән. Дәстүрлі қазақ қоғамында парасаттылық адам бойында кездесетін асыл қасиеттердің біріне айналып, адамгершілік пен өнегелілік тұрғысынан жоғары бағаланған. Парасаттылық -

7 слайд

#8 слайд
ҚР Азаматтық кодексі бойынша Жеке тұлға – ҚР немесе басқа мемлекеттің азаматы, сондай-ақ азаматтығы жоқ  адам. Яғни “жеке тұлға” ұғымы “азамат” деген ұғымға тең мағынада қолданылады.Тұлғаның негізгі көрсеткіштері: белсенділік, саналылық, дербестік, жеке даралық. Тұлға - әлеуметтік индивид. Тұлғалық сапаға мақсатқа ұмтылу,табандылық,еңбек сүйгіштік,қарапайымдылық,бақылампаздық жатады. Жеке тұлғалық сапаны қалыптастырудағы денсаулық сақтаудың алатын орны

8 слайд

#9 слайд
Педагогикалық деонтология ғылымы бойынша ұстаздықтың ең негізгі мақсаттары: оқушының денсаулығын, жансаулығын сақтауды, нығайтуды көздей отырып оқушы тұлғасының табиғатына сай дамуына жағдай жасау. Кәсіби оқытушы педагогтың міндеті – оқушыны өз бетімен білім алуға бағыттау, тұлғалық қасиеттерін өз бетінше дамытуына жағдай жасап, көмек көрсету. Педагогикалық деонтология – ұстаздық парыз туралы ғылым

9 слайд

#10 слайд
Ата-ана, сынып жетекшісі, психолог, әлеуметтік педагог, учаскелік медбике, мектеп медбикесі бәрі де бір-бірімен байланыста болуы қажет. Білім беру ұйымдарында денсаулық қорғауды ұйымдастырудың маңызы

10 слайд

#11 слайд
Білім беру ұйымдарында балалардың денсаулығын қорғаудағы өзекті мәселелер: Жаңа салынып жатқан балабақша, мектеп ғимараттарының белгілі стандарттарға сай болмауы; Мектептердегі қоғамға пайдалы еңбектің (общественно полезный труд) дұрыс ұйымдастырылмауы; Дұрыс тамақтану туралы ақпараттың жеткіліксіздігі

11 слайд

#12 слайд
Қоршаған ортаның (ауаның, жердің, судың) хим. заттармен ластануы; Үйде және мектепте күйзеліс (стресс) тудыратын жағдайлардың болуы; Оқыту мен тәрбиелеудегі баланың тұлғалық және жас ерекшеліктерінің қажетті деңгейде есепке алынбаушылығы; Салауатты өмір сүрудің негізін құрайтын санитарлық-гигиена туралы мәліметтерді жете білмеуі кері әсерін тигізеді.

12 слайд

#13 слайд
Адам денсаулығы оның өмір бойы қалыпты және белсенді қызмет етуі үшін маңызды және аса қажет

13 слайд

#14 слайд
Көру органдарының аурулары; Тірек-қимыл аурулары; Орталық жүйке жүйесінің аурулары . Оқушылардың арасында жиі кездесетін 3 түрлі патология:

14 слайд

#15 слайд
Жарықты жақсы түсіретін шамдар пайдаланбау; Оқу және жазуды үстел басында отырып, жақсы жарықта орындамау;  Жарықтың сол жақтан түсу керектігіне мән бермеу; Теледидар, компьютер алдында шамадан тыс көп отыру; Компьютермен жұмыс істеу кезінде көзден экранға дейінгі қашықтықтың кемінде 50 см болу қажеттігін білмеу. Көру органдарының аурулары (соның ішінде миопия) :

15 слайд

#16 слайд
Оқу жиһазының баланың жасы мен бойына сәйкес келмеуі; Баланың партада дұрыс отырмауы; Ережеге сәйкес келмейтіндей, баланың жасына лайықсыз ауыр мөлшерде жүк тасу. Тірек-қимыл аурулары (сколиоз):

16 слайд

#17 слайд
Қолданыстағы санитариялық ережелерге сәйкес мектептердегі оқу кабинеттері белгіленген мөлшердегі үстелдер мен орындықтармен жабдықталады, мектеп жасындағы балаларға арналған жиһаздың 5 мөлшері қарастырылған. «Дені сау адам — табиғаттың ең бағалы туындысы» Т.Корлейль

17 слайд

#18 слайд
1.А тобы: бойы 130 см-ге дейінгі балалар үшін (сары түсті таңба), 2. Б тобы: бойы 130-145 см оқушылар үшін ( қызыл түсті таңба), 3. В тобы: бойы 145-160 см (көкшіл түсті таңба), 4. Г тобы: бойы 160-175 см (жасыл), 5. Д тобы: бойы 175 –190 см (ақ түсті). Жиһаздың әр мөлшері балалардың жасы мен бой ерекшеліктеріне сәйкес келуі және түсі бойынша таңбалануы қажет:

18 слайд

#19 слайд
Дұрыс дене мүсінінің қалыптасуына бимен, спортпен (жүзу, атқа салт мініп жүру) шұғылдану жағымды әсерін тигізеді.        Дене мүсінінің бұзылуының алдын алу үшін сыныпта әр тоқсан сайын 1 және 3 қатар оқушыларын орындарымен ауыстыру қажет. Оқушыларға бір оқу күніне арналған оқулықтардың салмағы нормаланады. Ережеге сәйкес баланың жасына лайықты мөлшерде ғана жүк тасуға болады. 5-8 жаста — 4 кг, 9-10 жаста — 6 кг, 10- 12 жаста — 10 кг, 13-15 жаста — 14 кг, 16-17 жаста — 24 кг жүкті көтеруге болады.   

19 слайд

#20 слайд
Күнделікті күн режимін дұрыс құрмау; Демалыс уақытын дұрыс пайдаланбау; Таза ауамен демалмай күндіз-түні компьютерде отыру, компьютер ойындары мен агент * Ой және дене еңбегінен кейін ағзаны дұрыс дем алдырмау; Оқу жүктемесінің шектен тыс көбеюі; Стресс жағдайынан шыға алмау (соңғы кезде оқушылар арасында суицидтің жиіленуі). Орталық жүйке жүйесінің аурулары:

20 слайд

#21 слайд

21 слайд

#22 слайд
ішімдік ішу, шылым шегу, анаша пайдалану жоғарғы сынып оқушылары арасында кеңірек таралып бара жатқанын көрсетеді. Әсіресе, маскүнемдік бірінші орынға шығады екен. Маскүнемдікке бейім келетін ең қиын кезең - жасөспірім кезеңі. Тіршілік түйткілдері мазасыздандырып, күткен жетістіктеріне жете алмаған жасөспірімдер алкогольдік топтарға «ауысу арқылы қалыптасқан нормалар мен құндылықтарға өзінің қарсылығын көрсетеді. Эпидемиологиялық тексерулер нәтижесінде:

22 слайд

#23 слайд
10 жас- бала өмірді оңай қабылдайды 11 жас- бала импульсті,көңіл-күйі жиі өзгереді, ата-аналарымен, құрбыларымен қақтығысы мол. 12 жас- мұндай қатынас басылады, әлемге қатынасы оңалады,отбасынан алыстайды,сол уақытта құрбылармен жақын болады. Ерекшеліктері- ақылдылық,әзілқойлық, шыдамдылық,сырт келбетіне көңіл бөлушілік және өзіне қарсы жынысқа қызығушылық. 13 жаста балалар өз-өздеріне сынды және сынға төзімді,өз-өздеріне еніп кетеді, психологиямен қызыға бастайды, достықта таңдаулы болады.Көңіл-күйіндегі өзгерістер жоғары болады. 14 жаста интроверсия экстроверсияға ауысады, жасөспірім экспонсивті, көпшіл, жылдам, өз-өзіне сенімді бола бастайды. Экспонсивтілік көпшілік болуымен, адамдарға әдейі неше түрлі сұрақтар қоюымен көрінеді. 15 жастағы балаларды бір формада бөліп көрсетуге болмайды, себебі тұлғалық ерекшеліктері мол. Бұл жастағы ерекшелік жасөспірімнің мектептен,ата-анадан тәуелсіз болуға ұмтылуымен белгілі. Бұл оның кері әсерлерге бейім болу қаупін жоғарылатады.Топқа қосылу қажеттілігі туындайды. 16 жаста қайтадан тепе-теңдік туындайды, өмірге деген құштарлық өседі, адамдармен қарым-қатынасы жоғарылай бастайды, келешекке ұмтылыс болады. Жасөспірім жастың А.Гезелл бойынша классификациясы мен периодтылығы

23 слайд

#24 слайд
 Жүйкеге әсер ететін кикілжіңді жағдайлардың алдын алу, өзін-өзі тануға арналған сабақтар, аутотренинг, жаттығу жасау, ата-ана, мұғалім және оқушыларды біріктіріп дөңгелек стол ұйымдастыру, кеңес беру жұмыстарын оқушылардың жас деңгейлеріне сәйкестендіріп жүргізу. Мектепте қоршаған ортамен ,адамдармен қарым-қатынас, жағымсыз эмоциялардың денсаулыкқа әсері, күйзеліске ұшырау себептері жөнінде тоқсан сайын жалпы тест жұмыстары жүргізілсе, бұл жұмыстың қорытындысы оқушылармен жеке жұмыс жасауға көмектеседі. Окушылармен жеке әңгімелесу арқылы аурудың алдын алуға болады. Оқушылардың денсаулық диагностикасын, жас ерекшеліктерін біле отырып алдын алу, сауықтыру жұмыстары жүргізіле бастайды:

24 слайд

#25 слайд
Ұстаз оқушының денсаулығын сақтай отырып білім беруде ең алдымен оқушының диагнозын, әлеуметтік жағдайын жақсы білу керек. Ол үшін мектеп дәрігерімен, мектеп мамандарымен, сынып жетекшісі және тәрбиешісімен қарым-қатынас өте тығыз болуы тиіс. Олармен кеңесе отырып және әр оқушыны жеке зерттей отырып білім беру жоспарын құру қажет.

25 слайд

#26 слайд
 Денсаулықты сақтап оқыту;  Дененің дамуын арттыру; Санитарлық- гигиеналық ережелер мен нормаларды сақтау;  Салауатты өмір салтын насихаттау және т.б Денсаулық сақтай отырып білім беру принципі – оқушының дене және психологиялық денсаулығын дамытып, нығайтуға жағдай жасайды. Сабақтарда денсаулық сақтау әдістерін қолдану – оқушылардың денсаулығын сақтау мен нығайту шараларының жүйесі болып табылады.Оны келесі құралдар арқылы жүзеге асыруға болады:

26 слайд

#27 слайд
Сабақты денсаулық сақтау принципіне сүйене отырып құру; Сабақта денсаулық сақтау технологияларын қолдану; Қозғалыс қоңырауларын ұйымдастыру. Денсаулық сақтау технологиялары – оқушылардың денсаулығын сақтау мәселесін үстiрт емес, сезiніп, оқушылардың өзіндік жеке даму  ерекшелiктерiн есепке алып шешу. Денсаулық сақтау технологиясына негіздеп оқу– тәрбие үрдісін ұйымдастыруды төмендегідей қарастыруға болады:

27 слайд

#28 слайд
Сабақты дұрыс ұйымдастыру; Қабылдау іс-әрекетін қолдану; Оқушының жұмыс қабілетінің кеңістігін анықтау; Баланың ақыл-ойының жеделдігіне көңіл аудару; Сабақ құрылымының денсаулық сақтауға бағытталған 4 тәртібін анықтауға болады:

28 слайд

#29 слайд
Апта ішіндегі оқушының жұмыс қабілеті 50 60 70 80 90 100 Дүйсенбі Сейсенбі Сәрсенбі Бейсенбі Ж ұма Сенбі

29 слайд

#30 слайд
Баланың күнделікті сабақ оқуға жұмыс қабілетін төмендегідей сипаттауға болады: 1 сабақта - қалыптасады; 2,3 сабақта - ынтасы жоғары болады;  4,5 сабақта - баланың ынтасы төмендейді.

30 слайд

#31 слайд
1-4 сынып оқушыларының оқу күніндегі жұмыс қабілеті   50 60 70 80 90 100 1 сабақ 2 сабақ 3 сабақ 4 сабақ 5 сабақ 6 сабақ

31 слайд

#32 слайд
Баланың сабақ барысындағы білім меңгеруінің жеделдігі төмендегідей:  5-25мин - 80%;  25-30мин - 60-40%;  35-40мин - 10%.

32 слайд

#33 слайд
Тұлғаға бағытталған оқыту ( сыныптағы әрбір оқушының ерекшеліктерін, қажеттіліктерін ескере отырып, оның оқу процесінде жан- жақты дамуын жүзеге асырады, тұлғаны оқытудың соңғы нәтижесі мәдениетаралық қарым-қатынасқа жету) ; Даралап оқыту (оқушылардың білімді өздігінен саналы түрде меңгеруіне ерекше мән беріледі, танымдық әрекетін арттырады және ойлау қабілетін, елестету мен есте сақтауын, белсенділігін, білім сапасының дамуын қамтамасыз етеді); Проблемалық оқыту (оқушылардың логикалық ойлау қабілетін арттырады; оқуға қызығушылығын арттырады;оларды өздігінен саналы жұмыс істеуге үйретеді; оқытудың жоғары нәтижесіне жеткізеді); Күштемей, ерікті оқыту (дамыта оқытудың ерекшелігі, оқушыға өз деңгейін таңдауға ерік беру); Диалогты оқыту (оқушылар диалог әдісін қолдана отырып, білім алады). Баланың денсаулығын сақтай отырып, білімді меңгертуде оқытудың күнделікті сабақта қолданылатын технологиялары:

33 слайд

#34 слайд
оқу, жазу, тындау, әңгімелеу, сұрақтар, сұрақтарға жауап, көрнекі құралдарды қарау, есептер шығару және т/б). Оқыту түрлерінің саны: ауызша, көрнекілік, аудиовизуалды және т.б. Сабақта оқушының әрекет түрлерінің ауысуы

34 слайд

#35 слайд
7 жастағы оқушы үшін үздіксіз жазудың ең ұзақ уақыты анықталды, сабақтың бастапқы кезеңінде 2 минут 40 секунд, ал соңында 1 минут 45 секунд уақыт болу керек. 14-15 жастағы оқушылардың үздіксіз жазу ұзақтығы (диктант жазу) 20 минут, осы уақыттан артық жазумен айналысу, жұмыс істеу оқушының шаршауына себеп болады.  Жаттығулардың көлемі

35 слайд

#36 слайд
Баланың шаршауын болдырмай, көңіл күйін көтеріп сергітуде, ағзасының қажетті бұлшық еттерінің дамуына сабақ үстінде орындалатын сергіту сәттері,тренингтер үлкен роль аткарады.

36 слайд

#37 слайд
Р/с Жұмыс формасы Өткізу уақыты Жауаптылар Нәтиже 1.Сабақ алдын...

37 слайд