Биология сабағында критериалды бағалау түрін қолдану

#1 слайд
«Биология сабағында критериалды бағалауды қолданудың ерекшеліктері» шеберлік сыныбы Тамыз кеңесі, 2017 ж. 1

1 слайд

#2 слайд
Шеберлік сыныбының мақсаты Қалыптастырушы бағалау кезінде оқушыларға кері байланыс ұсыну Бөлім бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларына дескрипторлар құрастыру Тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу үшін спецификацияны қолдану Тоқсандық жиынтық бағалау қорытындысы бойынша модерация өткізу Бағалаудың түрлеріне және құралдарына жалпы шолу дағдыларын қалыптастыру 2

2 слайд

#3 слайд
Шеберлік сынып тыңдаушыларымен танысу 3

3 слайд

#4 слайд
МЖМББС Білім беру аясында оқушылардың дайындық деңгейлеріне қойылатын талаптар (күтілетін нәтижелер Б.Блум таксономиясына негізделген) Критериалды бағалау жүйесінің мазмұны 4 Пән бойынша оқу бағдарламалары мен оқу жоспарлары Оқу мақсаттары, бөлімдер, ортақы тақырыптар, бөлімшелер Бағалау критерийлері - білім алушының оқу жетістіктерін бағалауға негіз болатын белгі Түрлі деңгейдегі тапсырмалар Қалыптастырушы және жиынтық бағалау критерийлерге негізделген Кері байланыс Күнделікті тәжірибе Б а ғ а л а у с т а н д а р т т а р ы Б а ғ а л а у қ ұ р а л д а р ы Б а ғ а л а у ү д е р і с і Н ә т и ж е с і Ойлау дағдыларының деңгейлері: білу, түсіну, қолдану, жоғары деңгей дағдылары (талдау, жинақтау, бағалау) Балдар Әр бөлім және тоқсанды аяқтау бойынша Оқу жетістігі деңгейлері Әр бөлім және тоқсанды аяқтау бойынша Бағалау Әр тоқсан мен оқу жылын аяқтау бойынша

4 слайд

#5 слайд
5 Қалыптастырушы бағалау

5 слайд

#6 слайд
Тапсырманы орындаңыз 1-тәжірибелік жұмыс 6

6 слайд

#7 слайд
Дескриптор Білім алушы: тірі ағзалардың құрылымдық деңгейлерінің атауларын жазады; құрылымдық деңгейлерінің сипаттамасын жазады. 7

7 слайд

#8 слайд
2-тәжірибелік жұмыс Білім алушы жұмысына кері байланыс беріңіз 8

8 слайд

#9 слайд
Кері байланыстың үлгісі Жұмыста оқушы ағзалардың құрылымдық деңгейлерінің атауларын дұрыс жазған, тек популяцияны ағзалар деп көрсеткен. Сипаттамада тек көлемдік жағынан ғана сипаттап, негізгі ерекшеліктері және қасиеттері жазылмаған. Аталған тақырыпты қайталау ұсынылады. 9

9 слайд

#10 слайд
Кері байланысты кім қамтамасыз етуі мүмкін? 10 Береді Қабылдайд ы Күтілетін нәтиже Мұғалім Білім алушы Оқудағы жетістіктерін, кемшіліктерін және ілгерілеу үшін нақты ұсыныс беретін ақпарат. Білім алушы Білім алушы Қатарластарымен сөйлесу арқылы өз жетістіктері мен кемшіліктерін түсінуге мүмкіндік беретін ақпарат. Білім алушы Мұғалім Білім алушының білім алудағы кемшіліктері мен қажеттіліктерін уақытылы анықтауға мүмкіндік беретін ақпарат. Мұғалім Мұғалім Оқытуды түзетуге және мұғалімнің кәсіби дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік беретін ақпарат.

10 слайд

#11 слайд
11 Кері байланыс түрлері Графикалы қ Жазбаша Ауызша Жарайсың! Тапсырманы жақсы орындадың. Бірақ үдерістің өтетін орнын толықтыру және түзілетін органикалық затты қайта қарастыру қажет. Фотосинтез тақырыбын қайталап, одан кейн жауаптарыңды қайта қара. 1. Суреттегі үдерісті сипаттаңыз. Тапсырма жақсы орындалған. Үдерістің атауы, өтетін орны, сіңірілетін, түзілетін газ дұрыс жазылған. Түзілетін органилақ затты анықтауда қателік жіберілген және органоидтың атауы жазылмаған. Аталған тақырыпты қайталау ұсынылады.

11 слайд

#12 слайд
Қалыптастырушы Сабақ үстінде қолданылады Тақырыпты меңгеру кезіндегі білімі мен дағдысын өлшейді Оқуды түзету үшін кері байланысты қажет етеді Бағаға әсер етпейді Жиынтық Оқуды аяқтаған кезде қолданылады Оқуды аяқтағаннан кейінгі материалды меңгеруін өлшейді Кері байланыс талап етілмейді Қорытынды баға қою кезінде қолданылады БАҒАҒА ӘСЕР ЕТПЕЙДІ Нәтижесі бағаға нақты әсер етпесе де, мұғалім қалыптастырушы бағалаудың сапасы білім алушылардың жиынтық бағалауды дұрыс орындауына септігін тигізетіндігін ескеруі керек КЕРІ БАЙЛАНЫС ТАЛАП ЕТІЛМЕЙДІ Кері байланыс беру міндеттелмесе де, мұғалім оны ұсынудың (мысалы, рубрика) оқытуды ілгерілетуге әсер ететіндігін түсінуі тиіс. 12

12 слайд

#13 слайд
13 ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ

13 слайд

#14 слайд
ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУ РӘСІМДЕРІ 14 БӨЛІМ/ОРТАҚ ТАҚЫРЫП БОЙЫНША ТОҚСАН БОЙЫНША   БЖБ тапсырмаларын мұғалім өз бетінше құрастырады ТЖБ тапсырмаларын мұғалім спецификацияға сәйкес құрастырады Бөлім бойынша оқу мақсаттарын қамтиды Тоқсанның барлық бөлімдері бойынша оқу мақсаттарын қамтиды 15-20 минут аралығында өткізіледі1 сабақ көлемінде өткізіледі (40 минут) Балдар дескрипторға сәйкес қойыладыБалдары балл қою кестесіне сәйкес қойылады БЖБ нәтижесі бойынша модерация өткізілмейді ТЖБ нәтижесі бойынша модерация өткізіледі (жазбаша жұмыстар үшін ғана) Тоқсандық бағаға әсер етеді (50%)Тоқсандық бағаға әсер етеді (50%) 14

14 слайд

#15 слайд
Бөлім бойынша жиынтық бағалау(БЖБ) БЖБ өткізуге қойылатын талаптар :  Бөлім бойынша жиынтық бағалау саны оқу бағдарламасына сәйкес анықталады Егер бір тоқсанда бөлімдер саны 4 және одан да көп болса, БЖБ өткізу кезінде бөлімдер біріктіріледі, бір тоқсанда БЖБ саны 3-тен артық болмауы қажет БЖБ жоспарлау уақытында 15-20 минуттан аспайтындай етіп жоспарлау қажет. 15-20 минут – бұл бағалаудың сабақтың тек бір бөлігінде өткізілетінін бейнелейтін шартты көрсеткіш. Мұғалім БЖБ өткізу формасын (практикалық немесе шығармашылық жұмыс, бақылау, жоба, ауызша, эссе және т.б.) және қай сабақта өткізілетінін өзі анықтайды. БЖБ тапсырмаларын құрастыру кезінде тек өтілген материалдарды ғана қамту керек БЖБ үшін тапсырмалар мен дескрипторларды мұғалім өз бетінше құрастырады (әдістемелік нұсқаулықта берілген тапсырмаларды қолдануға рұқсат етіледі) БЖБ-да максималды балды дескрипторларды ескере отырып, мұғалімнің өзі анықтайды Қорытындысы бойынша модерация өткізілмейді Соңғы БЖБ тоқсан аяқталуына 1 апта қалғанға дейін өткізу жоспарланады. Мұғалімге кез келген қолжетімді және қолайлы формада (электрондық күнделік арқылы ақпараттандыру қарастырылуда) БЖБ нәтижелері туралы оқушыны, ата-ананы ақпараттандыру қажет 15

15 слайд

#16 слайд
7 сынып №   Пән Бағалау процедурасы БЖБ 1 тоқсан ТЖБ 1 тоқсан БЖБ 2 тоқсан ТЖБ 2 тоқсан БЖБ 2 тоқсан ТЖБ 3 тоқсан БЖБ 3 тоқсан ТЖБ 3 тоқса н 1 Ағылшын тілі 2*   2*   2*   2*   2Биология 3 3 3 3 3 Дүниежүзі тарихы 3 3 2 3 4 География 3 2 3 3 5 Қазақ тілі 2* 2* 2* 2* 6 Орыс тілі 2* 2* 2* 2* 7 Информатика 2 1 2 1 8 Қазақстан тарихы 1 1 3 2 9 Қазақ әдебиеті 2 2 2 2 10Қазақ тілі 2* 2* 2* 2* 11Алгебра 2 2 1 1 12Геометрия 1 1 1 1 13Орыс әдебиеті 2 2 2 2 14Орыс тілі 2* 2* 2* 2* 15Физика 3 2 2 3 16Химия 2 2 3 2 Оқу жоспарына сәйкес 2017-2018 оқу жылына 7-сыныптағы бағалау рәсімдерінің саны 16

16 слайд

#17 слайд
Тапсырмаларға дескрипторлар құрастырыңыз 1.Жүре пайда болған және тұқым қуалайтын белгілерді сипаттаңыз. Кем дегенде 2 мысалдан келтіріңіз. 2.(а) Суретті зер салып қараңыз. 1, 2, 3, 4 сандарымен берілген бөліктерді анықтаңыз. (b) Ген ұғымын түсіндіріңіз. (с) Үлкен кісілерден жиі еститін «Ата бабасының қанына тартқан» деген пікір қаншалықты дұрыс. Ата-анадан баласына белгілер қалай беріледі? Жүре пайда болған белгілер Тұқым қуалайтын белгілер     3-тәжірибелік жұмыс 17

17 слайд

#18 слайд
Дескриптор Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді сипаттайды. 1 жүре пайда болған белгілерді ажыратады 1 тұқым қуалайтын белгілерді ажыратады1 жүре пайда болған белгілерге мысалдар келтіреді 1 тұқым қуалайтын белгілерге мысалдар келтіреді 1 Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін сипаттайды.   2       1,2 сандарымен берілген бөліктерді анықтайды 1 3,4 сандарымен берілген бөліктерді анықтайды 1 ген ұғымын түсіндіреді 1 белгілер қалай тұқымқуалайтынын түсіндіреді 1 18

18 слайд

#19 слайд
Рубрика үлгісі Бағалау критерийі Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орташа Жоғары Адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді сипаттайды. Адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді анықтауда қиналады Адам ағзасындағы тұқым қуалайтын / тұқым қуаламайтын белгілерді анықтауда / мысал келтіруде қателіктер жібереді Адам ағзасындағы тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді дұрыс сипаттайды     Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін түсіндіреді.   Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін түсіндіруде қиналады   Сурет бойынша хромосоманы / ДНҚ–ны / генді / нуклеин қышқылын анықтауда / ген ұғымын / белгілер қалай тұқым қуалайтынын түсіндіруде қателіктер жібереді   Белгілерді анықтаудағы гендердің рөлін түсіндіреді 19

19 слайд

#20 слайд
Тоқсандық жиынтық бағалау (ТЖБ) ТЖБ мазмұны мен өткізілуіне қойылатын талаптар:  Ұзақтығы – 40 минут  Максималды балл спецификацияда анықталады. Мысалы, биологияда балл саны – 30  Мұғалім тапсырмаларды спецификацияға сәйкес құрастырады  Көшіруді болдырмау мақсатында қажетті нұсқалар дайындалады  Қорытындысы бойынша модерация өткізіледі  Мұғалім кез келген қолжетімді және қолайлы формада (электрондық күнделік арқылы ақпараттандыру қарастырылуда) ТЖБ нәтижелері туралы оқушыны, ата-ананы ақпараттандыруы қажет 20

20 слайд

#21 слайд
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы Бөлім Тексерілетін оқу мақсаты Ойлау дағдыларыны ң деңгейі Тапсыр ма саны* Тапсы рма №* Тапсырма түрі* Орындау уақыты, мин* Балл*Бөлім бойынш а балл саны Экожүйелер 7.3.2.2 - экожүйеге жағымсыз әсер ететін адам тіршілігінің салаларына мысалдар келтіру Білу және түсіну 6 1 КТБ 1 1 13 7.3.1.3 - қоректік тізбектер және қоректік торларды құрастыру Жоғары деңгей дағдылары 6 ҚЖ 3 3 7.3.2.4 - жергілікті өңірдің Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген жануарлары мен өсімдіктеріне мысал келтіру Білу және түсіну 7 ҚЖ 2 1 7.3.1.1 - жергілікті жер экожүйесі қоршаған орта факторларының тірі ағзалардың тіршілік әрекеті мен таралуына әсерін зерттеу Жоғары деңгей дағдылары 10 ТЖ 5 4 7.3.1.4 - экологиялық сукцессия үдерісін сипаттау Қолдану 13 ТЖ 2 2 7.3.2.1 - адам мен экожүйе арасындағы қарым-қатынастарды сипаттау   Қолдану 14 ҚЖ 2 2 Тірі ағзаларды жүйелеу   7.1.1.2 - жүйелеуде тірі ағзалардың орынын анықтау Білу және түсіну 4 2 11 КТБ ТЖ 1 3 1 2 6 7.1.1.3 - омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың құрылысының ерекшеліктерін сипаттау Қолдану 3 КТБ 1 1 7.1.1.4 - жекелеген ағзаларға қарапайым дихотомиялық кілттерді қолдану Қолдану   8 ҚЖ 4 2 Жасушалық биология. Су және органикалық заттар 7.4.1.4 - минералды тыңайтқыштардағы азот, калий және фосфордың өсімдіктер үшін маңызын танып білу Қолдану 4 4 ҚЖ ТЖ 1 4 1 2 11 7.4.2.1 - «жасуша», «ұлпа», «мүше», «мүшелер жүйесі» туралы түсініктерҚолдану 5 ҚЖ 2 2 7.4.2.2 - өсімдіктер және жануарлар жасушаларын ажырату Жоғары деңгей дағдылары 9 ҚЖ 2 2 7.4.1.1 - судың қасиеті мен тірі ағзалар үшін маңызын сипаттау Жоғары деңгей дағдылары 12 ҚЖ ТЖ 2 5 1 3 БАРЛЫҒЫ:       40 30 30 Ескерту: * - өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер 21

21 слайд

#22 слайд
Тапсырма үлгілері 22

22 слайд

#23 слайд
Балл қою кестесі   Абиотикалық факторлар Өсімдік түрлері Күнгей жағы Температура жоғары / Жарық мол / Ылғалдылық төмен Жарық сүйгіш (гелиофиттер) / Құрғақшылыққа төзімді Көлеңкелі жағы Температура төмен / Жарық аз / Ылғалдылық жоғары Көлеңкеге төзімді (сциогелиофиттер)/ Ылғал сүйгіш № Жауабы Балл Қосымша ақпарат 1 D 1   2 D 1   3 A 1   4 №3 Фосфордың маңызы: күрделі органикалық заттардың құрамына кіреді (ДНҚ,РНҚ)жемістің түзілуі, зат алмасу 1 2   5 №4 ұлпа, №6 мүшелер жүйесі 2   6 (a) шөп/жаңғақ/ағаш 1 Кез келген сйәйкес өсімдік атауы 6 (b) шөп-бұғы-сілеусін/пума ағаш-бұғы-сілеусін жаңғақ-құс/шымшық-сілеусін шөп- шегірке-құс 1 3 деңгейден тұратын кез келген дұрыс тізбек 6 (c) Сілеусін/құзғын/қасқыр 1 Кез келген 1 7 Өз өлкесінде мекен ететін бір өсімдік немесе жануар 1   8       2   Барлық қадам дұрыс болса 2 балл 9(а)  (b) жасуша қабығы, орталық вакуоль, пластидтер  ядро, жасуша мембранасы, цитоплазма  1  1   10       4 Кестедегі тордың әр қайсысына 1 балл беріледі 11 Жылан - бауырымен жорғалаушы/ омыртқалы жануар/ қабыршақты тері / мүшелер және мүшелер жүйесі күрделі Жауын құрты/буылтық құрт/омыртқасыз жануар / мүшелері қарапайым 1   1 12 Судың тығыздығы  Мұздың тығыздығы/төмен/жеңіл/ судың бетінде Суда тіршілік ететін жануарлар мен өсімдіктерді қатып қалудан сақтау/ суықтан сақтау / мұз болып қатып қалудан сақтау 1 1 2     13 Сукц е́ссия — бір биологиялық бірлестіктің басқа бірлестікке алмасуы/ табиғи факторлар дың әсерінен болатын экологиялық өзгеріс Алғашқы мекен етушілер қына/ мүк/ шөптесін өсімдіктер 1   1   14 Оң әсері : көгалдандыру/ тазалау /суару/қопсыту Кері әсер: ормандарды кесу/ өрт қою/ ластау/аңшылық 1 1   23

23 слайд

#24 слайд
24 бағалаудың анықтығы мен дәлдігін қамтамасыз ету үшін қойылған балдарды стандарттау мақсатында тоқсандық жиынтық бағалау бойынша білім алушылардың жұмыстарын талқылап қарастыратын үдеріс. Әрбір мұғалім үшін модерацияға қатысу тиімді болып келеді. Мүмкіндіктері: балл қою кестесінде ескерілмегендіктен дұрыс жауап қабылданбаған, жауап синоним сөздерді қолдану арқылы жазылған, балл қою кестесінде қате жіберілген, жалпы балл дұрыс есептелмеген, және т.б. жағдайларды анықтау. Әріптестердің бағалауды қалай жүргізгенін көру. Бағалаудаға өз тәжі...

24 слайд