бүйрекке әсер еттін факторлар
бүйрекке әсер еттін факторлар

#1 слайд
БҮЙРЕК
ҚЫЗМЕТІНЕ
ӘСЕР ЕТЕТІН
ФАКТОРЛАР
Педагогикалық мақсат: Бүйректің жұмысына әсер ететін факторларды
сипаттау және олардың организм үшін маңызын түсіндіру.
1 слайд
БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІНЕ ӘСЕР ЕТЕТІН ФАКТОРЛАР Педагогикалық мақсат: Бүйректің жұмысына әсер ететін факторларды сипаттау және олардың организм үшін маңызын түсіндіру.
#2 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТТАРЫ МЕН ҚҰНДЫЛЫҚТАРЫ
Оқу мақсаты
Сабақтың міндеттері
Концентрлі және сұйылтылған зәрдің арасындағы
айырмашылықты анықтау.
Бүйректің несеп концентрациясын реттеу механизмін
(АДГ гормоны арқылы) түсіну.
Бүйрек қызметіне ықпал ететін негізгі факторларды жүйелеу.
Тәрбиелік құндылықтар
Әділдік
Жауапкершілік
Моральдық норма
Істі аяқтау
9.1.5.3 - бүйректің жұмысына әсер ететін
факторларды сипаттау
2 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТТАРЫ МЕН ҚҰНДЫЛЫҚТАРЫ Оқу мақсаты Сабақтың міндеттері Концентрлі және сұйылтылған зәрдің арасындағы айырмашылықты анықтау. Бүйректің несеп концентрациясын реттеу механизмін (АДГ гормоны арқылы) түсіну. Бүйрек қызметіне ықпал ететін негізгі факторларды жүйелеу. Тәрбиелік құндылықтар Әділдік Жауапкершілік Моральдық норма Істі аяқтау 9.1.5.3 - бүйректің жұмысына әсер ететін факторларды сипаттау
#3 слайд
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АХУАЛ ОРНАТУ
«Тілек» жи әдісі бойынша жағымды
психологиялық ахуал орнату
«Көгершін» жи арқылы оқушылар
топтарға бірігеді
3 слайд
ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ АХУАЛ ОРНАТУ «Тілек» жи әдісі бойынша жағымды психологиялық ахуал орнату «Көгершін» жи арқылы оқушылар топтарға бірігеді
#4 слайд
Сыныптағы күліп
жүретін досты
құшақта
Сыныптағы
барлық
оқушының
көңілін табатын
досты құшақта
Сыныптағы зерек
досты құшақта
Бүгінгі күнге тілек
Сыныптағы
белсенді досты
құшақта
Сыныптағы
сүйкімді жанды
құшақта
Сыныптың
бұзығын құшақта
Достықты
бағалатын жанға
тілек
Психологиялық ахуал
4 слайд
Сыныптағы күліп жүретін досты құшақта Сыныптағы барлық оқушының көңілін табатын досты құшақта Сыныптағы зерек досты құшақта Бүгінгі күнге тілек Сыныптағы белсенді досты құшақта Сыныптағы сүйкімді жанды құшақта Сыныптың бұзығын құшақта Достықты бағалатын жанға тілек Психологиялық ахуал
#5 слайд
Сыныптағы
бір жанның
жақсы
жағын айту
Ең
оқымысты
оқушыны
құшақтау
Ең адал
досты
құшақтау
Көңілді
жанды
құшақтау
Әзілкеш
жанды
құшақтау
Спортты
жақсы
көретін
жанды
құшақта
Құшақтау
кез келген
жанды
Тез
ренжитін
жанды
құшақта
5 слайд
Сыныптағы бір жанның жақсы жағын айту Ең оқымысты оқушыны құшақтау Ең адал досты құшақтау Көңілді жанды құшақтау Әзілкеш жанды құшақтау Спортты жақсы көретін жанды құшақта Құшақтау кез келген жанды Тез ренжитін жанды құшақта
#6 слайд
1-топ
2-топ
6 слайд
1-топ 2-топ
#7 слайд
Үй тапсырмасы
«Ұяшық» әдісі
7 слайд
Үй тапсырмасы «Ұяшық» әдісі
#8 слайд
«Кинометафора» әдісі
https://youtu.be/NIW2SyIUqeI?si=3g5GUUHM6x-P3nJC
8 слайд
«Кинометафора» әдісі https://youtu.be/NIW2SyIUqeI?si=3g5GUUHM6x-P3nJC
#9 слайд
Топтық жұмыс
БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІНЕ ӘСЕР ЕТЕТІН НЕГІЗГІ ФАКТОРЛАР
1-топ:«Дұрыс тамақтану
әсері »
2-топ: Дәрілік
препараттар әсері
3-топ: Аурулардың әсері
.
Топтық жұмыс барысында суреттер, кестелер және бүйрек моделін пайдалана отырып, тұжырымдамалық карта
түрінде қорғау ұсынылады.
Бағалау: «Домбыра» әдісі арқылы өзара бағалау жүргізіледі.
9 слайд
Топтық жұмыс БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІНЕ ӘСЕР ЕТЕТІН НЕГІЗГІ ФАКТОРЛАР 1-топ:«Дұрыс тамақтану әсері » 2-топ: Дәрілік препараттар әсері 3-топ: Аурулардың әсері . Топтық жұмыс барысында суреттер, кестелер және бүйрек моделін пайдалана отырып, тұжырымдамалық карта түрінде қорғау ұсынылады. Бағалау: «Домбыра» әдісі арқылы өзара бағалау жүргізіледі.
#10 слайд
Тапсырма №1 Жеке жұмыс
Бүйрек жұмысына әсер ететін факторларды атаңыздар
Дескриптор :
бүйрек жұмысына әсер ететін факторларды атайды;
Жалпы балл-2
10 слайд
Тапсырма №1 Жеке жұмыс Бүйрек жұмысына әсер ететін факторларды атаңыздар Дескриптор : бүйрек жұмысына әсер ететін факторларды атайды; Жалпы балл-2
#11 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС
• .
Мәтін:
Бүйрек – ағзаның ең маңызды мүшелерінің бірі. Оның негізгі қызметі –
қандағы зиянды заттарды сүзу, артық суды шығару және қан қысымын
реттеу.Алайда бүйрек жұмысына әсер ететін түрлі факторлар бар. Мысалы,
тұзды және майлы тағамды көп жеу, аз су ішу, дәрілерді бақылаусыз
қабылдау, суық тию, сондай-ақ жұқпалы және созылмалы аурулар бүйрекке
кері әсер етеді.Бүйрек дұрыс жұмыс істемегенде адамда ісіну, әлсіздік, бас
ауруы, қан қысымының көтерілуі сияқты белгілер пайда болады.
Бүйрек саулығын сақтау үшін адам таза суды жеткілікті мөлшерде ішуі,
тұзды азайтуы, дәріні тек дәрігер кеңесімен қабылдауы және суықтан
сақтануы керек.
Тапсырмалар:
1. Мәтін бойынша бүйрекке әсер ететін 3 теріс факторды жазыңыз.
..............................................................................................................
2. Бүйрек дұрыс жұмыс істемеген кезде қандай белгілер байқалады?
..............................................................................................................
3. Бүйректің саулығын сақтау үшін адам не істеуі керек?
..............................................................................................................
4. Мәтіндегі ақпаратқа сүйене отырып, өз өмір салтыңызды бағалаңыз:
– Сіз суды жеткілікті мөлшерде ішесіз бе?
– Тұзды тағамдарды жиі қолданасыз ба?
– Суық тиюден қалай қорғанасыз?
(Қысқаша өз ойыңызды жазыңыз.)
..............................................................................................................
11 слайд
ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС • . Мәтін: Бүйрек – ағзаның ең маңызды мүшелерінің бірі. Оның негізгі қызметі – қандағы зиянды заттарды сүзу, артық суды шығару және қан қысымын реттеу.Алайда бүйрек жұмысына әсер ететін түрлі факторлар бар. Мысалы, тұзды және майлы тағамды көп жеу, аз су ішу, дәрілерді бақылаусыз қабылдау, суық тию, сондай-ақ жұқпалы және созылмалы аурулар бүйрекке кері әсер етеді.Бүйрек дұрыс жұмыс істемегенде адамда ісіну, әлсіздік, бас ауруы, қан қысымының көтерілуі сияқты белгілер пайда болады. Бүйрек саулығын сақтау үшін адам таза суды жеткілікті мөлшерде ішуі, тұзды азайтуы, дәріні тек дәрігер кеңесімен қабылдауы және суықтан сақтануы керек. Тапсырмалар: 1. Мәтін бойынша бүйрекке әсер ететін 3 теріс факторды жазыңыз. .............................................................................................................. 2. Бүйрек дұрыс жұмыс істемеген кезде қандай белгілер байқалады? .............................................................................................................. 3. Бүйректің саулығын сақтау үшін адам не істеуі керек? .............................................................................................................. 4. Мәтіндегі ақпаратқа сүйене отырып, өз өмір салтыңызды бағалаңыз: – Сіз суды жеткілікті мөлшерде ішесіз бе? – Тұзды тағамдарды жиі қолданасыз ба? – Суық тиюден қалай қорғанасыз? (Қысқаша өз ойыңызды жазыңыз.) ..............................................................................................................
#12 слайд
SWOT ТАЛДАУ: БҮЙРЕК САУЛЫҒЫН ЖҮЙЕЛЕУ
Бүйрек қызметіне әсер ететін факторларды тереңірек талдау үшін SWOT әдісін қолданамыз. Әр
бөлімді логикалық және шынайы мысалдармен толтырыңыз.
S – Strengths (Күшті жақтар)
Бүйректің табиғи қабілеті, өзін-өзі реттеу (гомеостаз) және
қорғаныс қызметтері.
W – Weaknesses (Әлсіз жақтар)
Сыртқы әсерлерге сезімталдығы, ұзақ мерзімді қате әдеттердің
жиналуы (мысалы, тұзды көп тұтыну).
O – Opportunities (Мүмкіндіктер)
Салауатты өмір салты, жеткілікті су ішу, медициналық
тексерулер арқылы аурудың алдын алу.
T – Threats (Қатерлер)
Дәрі-дәрмектер, инфекциялар, созылмалы аурулар (гипертония,
диабет).
Дескриптор: SWOT талдаудың құрылымын дұрыс пайдаланып, күшті/әлсіз жақтарды, мүмкіндіктер мен қатерлерді
нақты және логикалық сипаттайды (Жалпы балл - 2).
12 слайд
SWOT ТАЛДАУ: БҮЙРЕК САУЛЫҒЫН ЖҮЙЕЛЕУ Бүйрек қызметіне әсер ететін факторларды тереңірек талдау үшін SWOT әдісін қолданамыз. Әр бөлімді логикалық және шынайы мысалдармен толтырыңыз. S – Strengths (Күшті жақтар) Бүйректің табиғи қабілеті, өзін-өзі реттеу (гомеостаз) және қорғаныс қызметтері. W – Weaknesses (Әлсіз жақтар) Сыртқы әсерлерге сезімталдығы, ұзақ мерзімді қате әдеттердің жиналуы (мысалы, тұзды көп тұтыну). O – Opportunities (Мүмкіндіктер) Салауатты өмір салты, жеткілікті су ішу, медициналық тексерулер арқылы аурудың алдын алу. T – Threats (Қатерлер) Дәрі-дәрмектер, инфекциялар, созылмалы аурулар (гипертония, диабет). Дескриптор: SWOT талдаудың құрылымын дұрыс пайдаланып, күшті/әлсіз жақтарды, мүмкіндіктер мен қатерлерді нақты және логикалық сипаттайды (Жалпы балл - 2).
#13 слайд
INTERAKTIVTIK TAPSYRMALAR: WORDWALL ПЛАТФОРМАСЫ
1
1-жұптың тапсырмасы
Бүйрек қызметіне қатысты викторина
2
2-жұптың тапсырмасы
Зәр түзілу кезеңдері
3
3-жұптың тапсырмасы
Бүйрек аурулары және белгілері
Дескриптор: Оқушылар Wordwall платформасындағы тапсырмаларды белсенді орындап, нәтиже көрсетеді (Жалпы балл - 2).
https://wordwall.net/resource/53076098https://wordwall.net/resource/64258584https://wordwall.net/resource/38343162
13 слайд
INTERAKTIVTIK TAPSYRMALAR: WORDWALL ПЛАТФОРМАСЫ 1 1-жұптың тапсырмасы Бүйрек қызметіне қатысты викторина 2 2-жұптың тапсырмасы Зәр түзілу кезеңдері 3 3-жұптың тапсырмасы Бүйрек аурулары және белгілері Дескриптор: Оқушылар Wordwall платформасындағы тапсырмаларды белсенді орындап, нәтиже көрсетеді (Жалпы балл - 2). https://wordwall.net/resource/53076098https://wordwall.net/resource/64258584https://wordwall.net/resource/38343162
#14 слайд
PISA ТАПСЫРМАСЫ: БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ
Бүйрек қызметі
Сіз мектептің биология кабинетіндегі зерттеу жобасында жұмыс істейсіз.
Жобаның тақырыбы: «Бүйрек қызметіне әсер ететін факторлар».
Сізге келесі ақпарат берілген:
Бүйрек – ағзаның негізгі мүшесі, қандағы зиянды заттарды сүзеді, артық суды
шығарады, қан қысымын реттейді.
Бүйрекке әсер ететін факторлар: тұзды және майлы тағамдарды көп пайдалану, аз
су ішу, дәрілерді бақылаусыз қабылдау, суық тию, созылмалы және жұқпалы
аурулар.Бүйрек дұрыс жұмыс істемесе, адамда ісіну, әлсіздік, бас ауруы, қан
қысымының көтерілуі байқалады.
14 слайд
PISA ТАПСЫРМАСЫ: БҮЙРЕК ҚЫЗМЕТІН ТАЛДАУ Бүйрек қызметі Сіз мектептің биология кабинетіндегі зерттеу жобасында жұмыс істейсіз. Жобаның тақырыбы: «Бүйрек қызметіне әсер ететін факторлар». Сізге келесі ақпарат берілген: Бүйрек – ағзаның негізгі мүшесі, қандағы зиянды заттарды сүзеді, артық суды шығарады, қан қысымын реттейді. Бүйрекке әсер ететін факторлар: тұзды және майлы тағамдарды көп пайдалану, аз су ішу, дәрілерді бақылаусыз қабылдау, суық тию, созылмалы және жұқпалы аурулар.Бүйрек дұрыс жұмыс істемесе, адамда ісіну, әлсіздік, бас ауруы, қан қысымының көтерілуі байқалады.
#15 слайд
Дескриптор: Бүйрекке кері әсер ететін факторларды дұрыс атайды; Денсаулықты сақтау шараларын
сипаттайды; Өз ойын өмірлік мысалдармен байланыстырады.
Сұрақ 1.
Сізге 5 әртүрлі күнделікті әрекет ұсынылған:
Күнделікті 2 литр су ішу;
Тұзды тағамдарды көп пайдалану;
Суықта ұзақ уақыт тұру;
Дәрігер кеңесінсіз антибиотик қабылдау;
Жеміс-жидек пен көкөністерге бай тамақтану.
Оларды «Бүйрек қызметін қолдайтын» және «Бүйрек қызметіне кері әсер ететін» әрекеттерге бөліңіз.
Сұрақ 2.
Жұқпалы ауру (мысалы, тұмау) кезінде бүйрекке қандай әсер болуы мүмкін екенін түсіндіріңіз.
Сұрақ 3.
Сізге берілген ақпаратқа сүйене отырып, бүйректің сау болуын сақтау үшін күнделікті өмірде қандай 3 кеңес
берер едіңіз?
Сұрақ 4 (логикалық тапсырма).
Сіз зерттеу деректерін жинап, график жасап отырсыз. Графикте бір топ адам су аз ішкенде, ал екінші топ
жеткілікті су ішкенде бүйрек қызметінің тиімділігі салыстырылған.
Қай топтың бүйрегі сау болады?
Неліктен су ішу бүйрек қызметіне маңызды?
15 слайд
Дескриптор: Бүйрекке кері әсер ететін факторларды дұрыс атайды; Денсаулықты сақтау шараларын сипаттайды; Өз ойын өмірлік мысалдармен байланыстырады. Сұрақ 1. Сізге 5 әртүрлі күнделікті әрекет ұсынылған: Күнделікті 2 литр су ішу; Тұзды тағамдарды көп пайдалану; Суықта ұзақ уақыт тұру; Дәрігер кеңесінсіз антибиотик қабылдау; Жеміс-жидек пен көкөністерге бай тамақтану. Оларды «Бүйрек қызметін қолдайтын» және «Бүйрек қызметіне кері әсер ететін» әрекеттерге бөліңіз. Сұрақ 2. Жұқпалы ауру (мысалы, тұмау) кезінде бүйрекке қандай әсер болуы мүмкін екенін түсіндіріңіз. Сұрақ 3. Сізге берілген ақпаратқа сүйене отырып, бүйректің сау болуын сақтау үшін күнделікті өмірде қандай 3 кеңес берер едіңіз? Сұрақ 4 (логикалық тапсырма). Сіз зерттеу деректерін жинап, график жасап отырсыз. Графикте бір топ адам су аз ішкенде, ал екінші топ жеткілікті су ішкенде бүйрек қызметінің тиімділігі салыстырылған. Қай топтың бүйрегі сау болады? Неліктен су ішу бүйрек қызметіне маңызды?
#16 слайд
ЛОГИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ҚОЛДАНБАЛЫ СҰРАҚТАР
Ақпаратты синтездеу және өмірлік жағдайларға қолдану қабілетін тексеру.
Сұрақ 1: Әрекеттерді бөлу
Бүйрек қызметін қолдайтын және оған кері әсер
ететін күнделікті әрекеттерді екі топқа бөліңіз.
Сұрақ 2: Жұқпалы аурулар әсері
Тұмау сияқты жұқпалы аурулар кезінде бүйрекке
қандай әсер болуы мүмкін екенін түсіндіріңіз.
Сұрақ 3: 3 Қарапайым кеңес
Бүйректің сау болуын сақтау үшін күнделікті
өмірдегі 3 маңызды кеңесті ұсыныңыз.
Сұрақ 4: Логикалық тапсырма
Суды жеткілікті ішкен және аз ішкен топтардың
бүйрек тиімділігін салыстырыңыз. Неліктен су
маңызды?
Дескриптор: Бүйрекке әсер ететін факторларды анықтайды, әрекеттерді дұрыс бөледі және биологиялық тұрғыдан
негізделген түсініктеме береді (Жалпы балл - 2).
16 слайд
ЛОГИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ҚОЛДАНБАЛЫ СҰРАҚТАР Ақпаратты синтездеу және өмірлік жағдайларға қолдану қабілетін тексеру. Сұрақ 1: Әрекеттерді бөлу Бүйрек қызметін қолдайтын және оған кері әсер ететін күнделікті әрекеттерді екі топқа бөліңіз. Сұрақ 2: Жұқпалы аурулар әсері Тұмау сияқты жұқпалы аурулар кезінде бүйрекке қандай әсер болуы мүмкін екенін түсіндіріңіз. Сұрақ 3: 3 Қарапайым кеңес Бүйректің сау болуын сақтау үшін күнделікті өмірдегі 3 маңызды кеңесті ұсыныңыз. Сұрақ 4: Логикалық тапсырма Суды жеткілікті ішкен және аз ішкен топтардың бүйрек тиімділігін салыстырыңыз. Неліктен су маңызды? Дескриптор: Бүйрекке әсер ететін факторларды анықтайды, әрекеттерді дұрыс бөледі және биологиялық тұрғыдан негізделген түсініктеме береді (Жалпы балл - 2).
#17 слайд
САБАҚТЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ ЖӘНЕ КЕРІ БАЙЛАНЫС
Білімді салыстыру
Оқушы алған білімін саралай білуге
дағдыланады.
Пікір анықтау
Сабаққа деген көзқарасын білдіріп,
кері байланыс береді.
Деректерді жинау
Жинақталған деректердің құнды
болуын қадағалайды.
Кері байланыс әдісі: «Комекс» әдісі арқылы сабаққа қорытынды жасау.
Үй тапсырмасы: Бүйрек қызметіне әсер ететін факторлар туралы қосымша ақпарат жинақтау .
17 слайд
САБАҚТЫ ҚОРЫТЫНДЫЛАУ ЖӘНЕ КЕРІ БАЙЛАНЫС Білімді салыстыру Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады. Пікір анықтау Сабаққа деген көзқарасын білдіріп, кері байланыс береді. Деректерді жинау Жинақталған деректердің құнды болуын қадағалайды. Кері байланыс әдісі: «Комекс» әдісі арқылы сабаққа қорытынды жасау. Үй тапсырмасы: Бүйрек қызметіне әсер ететін факторлар туралы қосымша ақпарат жинақтау .
#18 слайд
Барлығы
керемет
!
Сұрақтары
м бар!
Ештеңе
түсінбедік!
12345678910
12345678910
12345678910
11121314151617181920
18 слайд
Барлығы керемет ! Сұрақтары м бар! Ештеңе түсінбедік! 12345678910 12345678910 12345678910 11121314151617181920
шағым қалдыра аласыз













