1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Бунақденелілер класы. Бунақденелілердің дамуы және пайда-зияны.

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы:
Бунақденелілер класы.
Бунақденелілердің дамуы және пайда-зияны.
Төңкеріс негізгі мектебінің
биология пәні мұғалімі
Булекбаева Анар Зейнолдақызы
1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Бунақденелілер класы. Бунақденелілердің дамуы және пайда-зияны. Төңкеріс негізгі мектебінің биология пәні мұғалімі Булекбаева Анар Зейнолдақызы
#2 слайд
Сабақтың мақсаты:
•Бунақденелілер класына жататын
жәндіктердің негізгі ерекшеліктерін айқындау.
Бунақденелілер туралы білімдерін тереңдету
және кеңейту.
•Оқушылардың интеллектуалдық,
шығармашылық қабілеттерін дамыту.
•Тірі ағзаларға деген қамқорлық қарым-
қатынасқа тәрбиелеу.
2 слайд
Сабақтың мақсаты: •Бунақденелілер класына жататын жәндіктердің негізгі ерекшеліктерін айқындау. Бунақденелілер туралы білімдерін тереңдету және кеңейту. •Оқушылардың интеллектуалдық, шығармашылық қабілеттерін дамыту. •Тірі ағзаларға деген қамқорлық қарым- қатынасқа тәрбиелеу.
#3 слайд
ІІ Үй тапсырмасын тексеру :
Шаянтәріздестер
Өрмекшітәріз-
дестер
1.Зәршығару жүйесі –жасыл бездер
2.Ұзын және қысқа мұртшасы
болады
3.Жүретін 8 аяғы бар
4.Зәршығару жүйесі -сатанбез және
мальпигий тамырлары
5.Тыныс алу мүшесі-желбезек
6.Тыныс алу мүшесі- өкпе қапшығы
және демтүтік
7.Астың ішектен тыс қорытылуы
тән
8.Хитинде нәруыз көбірек болады
9.Хитинге әктенген заттар көбірек
сіңеді
10.Көздері қарапайым құрылысты
11.Циклоп,дафния,таңқышаян
12.Кене, құршаян,бүйі
3 слайд
ІІ Үй тапсырмасын тексеру : Шаянтәріздестер Өрмекшітәріз- дестер 1.Зәршығару жүйесі –жасыл бездер 2.Ұзын және қысқа мұртшасы болады 3.Жүретін 8 аяғы бар 4.Зәршығару жүйесі -сатанбез және мальпигий тамырлары 5.Тыныс алу мүшесі-желбезек 6.Тыныс алу мүшесі- өкпе қапшығы және демтүтік 7.Астың ішектен тыс қорытылуы тән 8.Хитинде нәруыз көбірек болады 9.Хитинге әктенген заттар көбірек сіңеді 10.Көздері қарапайым құрылысты 11.Циклоп,дафния,таңқышаян 12.Кене, құршаян,бүйі
#4 слайд
Сәйкестігін
тап:
Мамықкене Мөлшері 0,2-1,0 мм ,өрмек бездері болады
Қышыма кене Түрлі өсімдіктердің шырынын сорады
Алма кенесі Мал шаруашылығына зиян келтіреді
Тайгалық кене Азық-түлік қорын бүлдіреді
Қамба кенесі 7-9 рет ұрпақ береді;алма,алхорыны
зақымдайды
Нәзікбас кене әкаяқ ауруын туғызады
Берішкене адамда қышыма ауруын туғызады
Өрмеккене энцефалит ауруын жұқтырады
4 слайд
Сәйкестігін тап: Мамықкене Мөлшері 0,2-1,0 мм ,өрмек бездері болады Қышыма кене Түрлі өсімдіктердің шырынын сорады Алма кенесі Мал шаруашылығына зиян келтіреді Тайгалық кене Азық-түлік қорын бүлдіреді Қамба кенесі 7-9 рет ұрпақ береді;алма,алхорыны зақымдайды Нәзікбас кене әкаяқ ауруын туғызады Берішкене адамда қышыма ауруын туғызады Өрмеккене энцефалит ауруын жұқтырады
#5 слайд
ІІІ Жаңа тақырып бойынша жұмыс
Бунақденелілер класы
700 000 /млн./ жуық түрлері бар
Туақанатсыздар Қанаттылар
К
л
а
с
с
т
а
р
м
а
ғ
ы
К
л
а
с
с
т
а
р
м
а
ғ
ы
35 отряд
5 слайд
ІІІ Жаңа тақырып бойынша жұмыс Бунақденелілер класы 700 000 /млн./ жуық түрлері бар Туақанатсыздар Қанаттылар К л а с с т а р м а ғ ы К л а с с т а р м а ғ ы 35 отряд
#6 слайд
Сипаттамасы
*Дене бөліктері: бас,көкірек,құрсақ
*Барлығы 6 аяқты
*Екі мұртша,күрделі және жай құрылысты
көздер мен көзшелер баста орналасады
*Жұтқыншақ үсті,жұтқыншақ асты түйіні,
құрсақ жүйке тізбегі екі жұп түйін –ганглий
түзеді.
* Демтүтік арқылы тыныс алады
* Басым бөлігінде қанаттары болады
* Қантарату жүйесі-ашық жүйе
* Зәршығару жүйесі – мальпигий
түтікшелері
*Тіршілік ортасы: жер беті,ауа,су,адам және
жануарлардаың ағзасы, топырақ асты
Энтомология-бунақденелілерді зерттейтін
ғылым /гректің “ентома”-бунақдене+
“логос”-ғылым/.
6 слайд
Сипаттамасы *Дене бөліктері: бас,көкірек,құрсақ *Барлығы 6 аяқты *Екі мұртша,күрделі және жай құрылысты көздер мен көзшелер баста орналасады *Жұтқыншақ үсті,жұтқыншақ асты түйіні, құрсақ жүйке тізбегі екі жұп түйін –ганглий түзеді. * Демтүтік арқылы тыныс алады * Басым бөлігінде қанаттары болады * Қантарату жүйесі-ашық жүйе * Зәршығару жүйесі – мальпигий түтікшелері *Тіршілік ортасы: жер беті,ауа,су,адам және жануарлардаың ағзасы, топырақ асты Энтомология-бунақденелілерді зерттейтін ғылым /гректің “ентома”-бунақдене+ “логос”-ғылым/.
#7 слайд
Бунақденелілердің ауыз мүшесінің
құрылысы
•Шыбын
Сүзіп
жалаушы
Қоңыздар
Кеміруші
Балара
Кеміріп-
жалаушы
Маса
Шаншып
-сорушы
Көбелек
Түтік
тәрізді
7 слайд
Бунақденелілердің ауыз мүшесінің құрылысы •Шыбын Сүзіп жалаушы Қоңыздар Кеміруші Балара Кеміріп- жалаушы Маса Шаншып -сорушы Көбелек Түтік тәрізді
#8 слайд
Бунақденелілердің даму
жолдары:
•Тура даму
•Шала түрленіп даму
•Толық түрленіп даму
8 слайд
Бунақденелілердің даму жолдары: •Тура даму •Шала түрленіп даму •Толық түрленіп даму
#9 слайд
Тура даму
Жұмыртқа имаго
Имаго /латынша имаго / – ересек
жәндік/
9 слайд
Тура даму Жұмыртқа имаго Имаго /латынша имаго / – ересек жәндік/
#10 слайд
Шала түрленіп даму
Жұмыртқа дернәсіл имаго
10 слайд
Шала түрленіп даму Жұмыртқа дернәсіл имаго
#11 слайд
Шала түрленіп дамитындар
дәуіттер
бұзаубастар
инеліктер
шегірткелер
11 слайд
Шала түрленіп дамитындар дәуіттер бұзаубастар инеліктер шегірткелер
#12 слайд
Толық түрленіп даму
Жұмыртқа дернәсіл қуыршақ имаго
12 слайд
Толық түрленіп даму Жұмыртқа дернәсіл қуыршақ имаго
#13 слайд
Толық түрленіп дамитындар
Көбелектер
қоңыздар
шыбындар
баларалар
құмырсқалар
масалар
13 слайд
Толық түрленіп дамитындар Көбелектер қоңыздар шыбындар баларалар құмырсқалар масалар
#14 слайд
Бунақденелілердің маңызы
•Өсімдіктерді тозаңдандырады
•Топырақты қопсытады,топырақ түзуге
қатысады
•Зиянкестерді жояды
•Бал және балауыз береді
•Жібек алу үшін өсіріледі
•Санитарлық қызмет атқарады
•Тағам ретінде пайдаланылады
14 слайд
Бунақденелілердің маңызы •Өсімдіктерді тозаңдандырады •Топырақты қопсытады,топырақ түзуге қатысады •Зиянкестерді жояды •Бал және балауыз береді •Жібек алу үшін өсіріледі •Санитарлық қызмет атқарады •Тағам ретінде пайдаланылады
#15 слайд
Пайдалы бунақденелілер
Балара Қанқыз
Құмырсқа
15 слайд
Пайдалы бунақденелілер Балара Қанқыз Құмырсқа
#16 слайд
Жібек көбелектері жібек алу үшін
өсіріледі
16 слайд
Жібек көбелектері жібек алу үшін өсіріледі
#17 слайд
Зиянды бунақденелілер
Бит
Бүрге
Маса
Тарақан
17 слайд
Зиянды бунақденелілер Бит Бүрге Маса Тарақан
#18 слайд
Азиялық шегіртке ауыл шаруашылығына өте қауіпті,зиянкес жәндік.
•
Азиялық шегіртке
Шегірткелердің үйірлі және
саяқ түрлері болады .
Үйірлі шегірткелер
дернәсілдердің тығыз
топтасуынан –
жаушоғыл,ересектерінің
жинақталуынан үйір түзеді .
Жаушоғыл түзетін қанатсыз
дернәсілдер жаяушегіртке деп
аталады.
18 слайд
Азиялық шегіртке ауыл шаруашылығына өте қауіпті,зиянкес жәндік. • Азиялық шегіртке Шегірткелердің үйірлі және саяқ түрлері болады . Үйірлі шегірткелер дернәсілдердің тығыз топтасуынан – жаушоғыл,ересектерінің жинақталуынан үйір түзеді . Жаушоғыл түзетін қанатсыз дернәсілдер жаяушегіртке деп аталады.
#19 слайд
Бекіту
Сандық диктант 1 – “ иә” 0- “ жоқ”
•1.Бунақденелілер буынаяқтылар типіне жатады
•2.Дене бөлімдері: баскөкірек және құрсақ
•3.Демтүтік арқылы тыныс алады
•4.Масаның ауыз мүшесі-кеміріп-жалаушы.
•5.Толық түрленіп даму 4 сатыдан тұрады.
•6.Имаго-дернәсілдің бір түрі.
•7.Инелік толық түрленіп дамиды.
•8. Қанқыз –зиянды жәндік.
•9.Жаяушегірткелер -қанатсыз дернәсілдер
•10.Энтомология –бунақденелілерді зерттейді
19 слайд
Бекіту Сандық диктант 1 – “ иә” 0- “ жоқ” •1.Бунақденелілер буынаяқтылар типіне жатады •2.Дене бөлімдері: баскөкірек және құрсақ •3.Демтүтік арқылы тыныс алады •4.Масаның ауыз мүшесі-кеміріп-жалаушы. •5.Толық түрленіп даму 4 сатыдан тұрады. •6.Имаго-дернәсілдің бір түрі. •7.Инелік толық түрленіп дамиды. •8. Қанқыз –зиянды жәндік. •9.Жаяушегірткелер -қанатсыз дернәсілдер •10.Энтомология –бунақденелілерді зерттейді
#20 слайд
Диктант жауаптары:
1-1
2-0
3-1
4-0
5-1
6-0
7-0
8-0
9-1
10-1
Бағалау шкаласы :
0-2 “2”
3-6 -”3”
7-8 -”4”
9-10 - “5”
дұрыс
жауап саны :
бағасы
20 слайд
Диктант жауаптары: 1-1 2-0 3-1 4-0 5-1 6-0 7-0 8-0 9-1 10-1 Бағалау шкаласы : 0-2 “2” 3-6 -”3” 7-8 -”4” 9-10 - “5” дұрыс жауап саны : бағасы
#21 слайд
Қорытынды бөлім
1.Сипаттаңыз
2.Салыстырыңыз
3.Ұсыныс жасаңыз
21 слайд
Қорытынды бөлім 1.Сипаттаңыз 2.Салыстырыңыз 3.Ұсыныс жасаңыз
#22 слайд
Үйге тапсырма: § 47; тапсырмалар 1,2 / 223 бет/
22 слайд
Үйге тапсырма: § 47; тапсырмалар 1,2 / 223 бет/

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген