Charles Darwin эвалюциялық теориясы жəне шарттары! Табиғи сұрыпталу!

#1 слайд
Charles Darwin
эвалюциялық теориясы
жəне шарттары!
Табиғи сұрыпталу!
xxi
th
grade
1 слайд
Charles Darwin эвалюциялық теориясы жəне шарттары! Табиғи сұрыпталу! xxi th grade
#2 слайд
Жоспар
:
I.Charles Darwin эвалюциялық
теориясы жəне шарттары;
II.Tабиғи сұрыпталу;
III.Табиғи сұрыпталу түрлері;
2 слайд
Жоспар : I.Charles Darwin эвалюциялық теориясы жəне шарттары; II.Tабиғи сұрыпталу; III.Табиғи сұрыпталу түрлері;
#3 слайд
Табиғи сұрыпталу
Ч.Дарвиннің негізгі эволюциялық
теориясы. Сұрыпталу – эволюциялық
əрекеттің негізгі қозғаушы жəне
бағыттаушы күші. Табиғи сұрыпталуға
қажетті материал - жеке ағзалардағы
тұқым қуалайтын өзгерістер. Ол
өзгерістердің кейбіреулері ағза үшін
пайдалы, ал екіншілері зиянды болуы
да мүмкін.
3 слайд
Табиғи сұрыпталу Ч.Дарвиннің негізгі эволюциялық теориясы. Сұрыпталу – эволюциялық əрекеттің негізгі қозғаушы жəне бағыттаушы күші. Табиғи сұрыпталуға қажетті материал - жеке ағзалардағы тұқым қуалайтын өзгерістер. Ол өзгерістердің кейбіреулері ағза үшін пайдалы, ал екіншілері зиянды болуы да мүмкін.
#4 слайд
Табиғи сұрыптаудың алғы шарттары.
Ч.Дарвин табиғи сұрыпталу принципін
сипаттауда оның негізгі екі алғы шартын атап
көрсеткен: 1) біріншіден, барлық тірі ағзаларға
тəн қасиет – даралардың тұқым қуалайтын
гетерогендігі, 2) екіншіден, көбею
қарқындылығының жоғары болуы. Барлық
популяцияларда даралар бір-бірімен тұқым
қуалау ерекшеліктерімен ажыратылатыны
белгілі. Ол ерекшеліктер мутациялық
өзгерістердің пайда болуымен жəне генотипте
гендерінің жаңа үйлесімдер түзілуімен
түсіндіріледі. Осы себептерге байланысты
популяция дараларында тұқым қуалайтын
гетерогендік қасиет қалыптасады. Бұл қасиет
сұрыпталудың ең алғашқы маңызды алғы
шарты болып табылады
4 слайд
Табиғи сұрыптаудың алғы шарттары. Ч.Дарвин табиғи сұрыпталу принципін сипаттауда оның негізгі екі алғы шартын атап көрсеткен: 1) біріншіден, барлық тірі ағзаларға тəн қасиет – даралардың тұқым қуалайтын гетерогендігі, 2) екіншіден, көбею қарқындылығының жоғары болуы. Барлық популяцияларда даралар бір-бірімен тұқым қуалау ерекшеліктерімен ажыратылатыны белгілі. Ол ерекшеліктер мутациялық өзгерістердің пайда болуымен жəне генотипте гендерінің жаңа үйлесімдер түзілуімен түсіндіріледі. Осы себептерге байланысты популяция дараларында тұқым қуалайтын гетерогендік қасиет қалыптасады. Бұл қасиет сұрыпталудың ең алғашқы маңызды алғы шарты болып табылады
#5 слайд
Тіршілік үшін күрес
формалары
түр ішілік
күрес
түр аралық
күрес
бейорганикалық
табиғаттың қолайсыз
жағдайларымен күресі
5 слайд
Тіршілік үшін күрес формалары түр ішілік күрес түр аралық күрес бейорганикалық табиғаттың қолайсыз жағдайларымен күресі
#6 слайд
Табиғи сұрыпталудың мəні.
Ч.Дарвин теориясының
негізгі бөлімі болып
саналады
Табиғи сұрыпталу кезінде кері
əрекетте көрініс беруі мүмкін, ол -
элиминация – сыртқы орта
факторларының ағзаға тигізетін
зиянды өзгерісі, оның тіршілігіне
теріс ықпал етеді, ондай өзгерісті
даралар ең алдымен құрып кетеді
немесе өсіп-өне алмайды. Мысалы,
бір топ торғайларға жыртқыш құстар
шабуыл жасағанда, ең алдымен
олардың ішінен қандай да бір
кемістігі бар құстар қолға түсіп жем
болады.
6 слайд
Табиғи сұрыпталудың мəні. Ч.Дарвин теориясының негізгі бөлімі болып саналады Табиғи сұрыпталу кезінде кері əрекетте көрініс беруі мүмкін, ол - элиминация – сыртқы орта факторларының ағзаға тигізетін зиянды өзгерісі, оның тіршілігіне теріс ықпал етеді, ондай өзгерісті даралар ең алдымен құрып кетеді немесе өсіп-өне алмайды. Мысалы, бір топ торғайларға жыртқыш құстар шабуыл жасағанда, ең алдымен олардың ішінен қандай да бір кемістігі бар құстар қолға түсіп жем болады.
#7 слайд
«Табиғи сұрыпталу» əрекетінің
жүру жайы.
Табиғи сұрыпталу əрекеті эволюцияның
элементарлы факторы сияқты даралардың
барлық тіршілік белгілері мен қасиеттеріне
əсер етеді. Сұрыпталу көрінісі əуелі
фенотип бойынша көрініске ие болады.
Фенотип бойынша сұрыпталу принципіне
орай генотиптік сұрыпталу өтеді.
Осындай сатылы екі жақтылық сұрыпталу
əрекеті эволюциядағы фенотиптік
өзгергіштік пен фенотиптің
маңыздылығын айқындай түседі.
Дарвин көрсеткендей сұрыпталу кезінде бір
белгі ғана өзгеріп қоймай, гендердің əр
түрлі белгілерге жауап беруіне орай, басқа
белгілердің де өзгеретін принципін
полифен немесе полейтропия деп атайды.
7 слайд
«Табиғи сұрыпталу» əрекетінің жүру жайы. Табиғи сұрыпталу əрекеті эволюцияның элементарлы факторы сияқты даралардың барлық тіршілік белгілері мен қасиеттеріне əсер етеді. Сұрыпталу көрінісі əуелі фенотип бойынша көрініске ие болады. Фенотип бойынша сұрыпталу принципіне орай генотиптік сұрыпталу өтеді. Осындай сатылы екі жақтылық сұрыпталу əрекеті эволюциядағы фенотиптік өзгергіштік пен фенотиптің маңыздылығын айқындай түседі. Дарвин көрсеткендей сұрыпталу кезінде бір белгі ғана өзгеріп қоймай, гендердің əр түрлі белгілерге жауап беруіне орай, басқа белгілердің де өзгеретін принципін полифен немесе полейтропия деп атайды.
#8 слайд
Табиғи сұрыптаудың негізгі формалары.
Қозғаушы сұрыптау жəне оның түрлері.
Бағыттаушы сұрыптау
Дизруптивті (бөлініп кетуші) сұрыптау
Транзитивті (ауыспалы) сұрыптау
Тұрақтандырушы сұрыптау
Жыныстық сұрыпталу.
8 слайд
Табиғи сұрыптаудың негізгі формалары. Қозғаушы сұрыптау жəне оның түрлері. Бағыттаушы сұрыптау Дизруптивті (бөлініп кетуші) сұрыптау Транзитивті (ауыспалы) сұрыптау Тұрақтандырушы сұрыптау Жыныстық сұрыпталу.
#9 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ!
Табиғи сұрыпталу əрекетіндегі
түбейгейлі мəселе даралардың тірі
қалуы жəне олардың əр түрлі
жолдармен көбеюге қабілеттілігі
болып есептеледі. Өйткені
көбеюге қабілетті дара ғана
популяция генофондысына
нақтылы үлес қоса алады. Көбейіп
ұрпақ қабылдауға қабілеті жоқ
даралардың эволюциялық мəні де
болмайды.
Ендеше, ағзаның бұл қасиеті
табиғи сұрыпталудың
генетикалық эволюциялық
критерийі болып табылады
9 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ! Табиғи сұрыпталу əрекетіндегі түбейгейлі мəселе даралардың тірі қалуы жəне олардың əр түрлі жолдармен көбеюге қабілеттілігі болып есептеледі. Өйткені көбеюге қабілетті дара ғана популяция генофондысына нақтылы үлес қоса алады. Көбейіп ұрпақ қабылдауға қабілеті жоқ даралардың эволюциялық мəні де болмайды. Ендеше, ағзаның бұл қасиеті табиғи сұрыпталудың генетикалық эволюциялық критерийі болып табылады
#10 слайд
НАЗАР АУДАРҒАНДАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!
10 слайд
НАЗАР АУДАРҒАНДАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!
шағым қалдыра аласыз


