Дүниежүзіліктің мұхиттың географиялық жағдайы. Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері

#1 слайд
Сәлем-сөздің анасы

1 слайд

#2 слайд
https://flippity.net/rp.php?c=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%8F,%D0%98%D0%BD%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82,%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1% 80%D1%85%D0%B0%D0%BD,%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0,%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B8%D1%81,%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0 %B0%D1%80%D1%8B%D1%81,%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC,%D0%90%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%B9,%D0%90%D1%8F%D1%83%D0%BB%D1%8B%D0 %BC,%D0%94%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82,%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0%D1%82,%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD,%D0%9C%D0%B0%D2%93%D 0%B7%D2%B1%D0%BC,%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0,%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD,%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6% D0%B0%D1%80,%D0%95%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B,%D0%90%D2%9B%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5,%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80,%D3%98 %D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD,%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B0,%D0%94%D0%B8%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%B0,%D0%A1%D0%B0%D0%B 1%D0%B8%D0%BD%D0%B0,%D0%90%D1%80%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD,%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0,%D0%94%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D1%80%D0% B0,%D0%95%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BB,%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE%D1%81,%D0%90%D2%A3%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0 %BC,&t=Random%20Name%20Picker

2 слайд

#3 слайд
«Ойландырар 10 сұрақ» https://wheelofnames.com/kk

3 слайд

#4 слайд
Құрлық бөліктері Дүниежүзілік мұхит бөліктері 1.Дүниежүзілік мұхит дегеніміз не? 2.Дүниежүзілік мұхит қандай құрамдас бөліктерден тұрады? 3.Дүниежүзілік мұхит түбінің құрылымы қандай?

4 слайд

#5 слайд
09.12. 2025 жыл Дүниежүзілік мұхиттың географиялық жағдайы. Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері

5 слайд

#6 слайд
7.3.3.3 - дүниежүзілік мұхиттың құрамын, географиялық жағдайын сипаттайды; 7.3.3.4 - мұхит және оның құрамдас бөліктерін жоспар бойынша сипаттайды; 7.3.3.5 - мұхит суының қасиеттеріне әсер ететін факторларды анықтайды;

6 слайд

#7 слайд
Жердің беткі қабатын ауданы 361млн. км 2 -ді құрайтын Дүниежүзілік мұхит суы алып жатыр.  Дүниежүзілік мұхит  – Жердің үздіксіз кеңістігін білдіретін гидросфераның негізгі бөлігі. Солтүстік жартышарда жер бетінің 61%-ы, Оңтүстік жартышарда – 81%-ы мұхиттың үлесіне тең.

7 слайд

#8 слайд
Әлемдік мұхит планетаның 71% құрайды 0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 Sмлн.км2 Тихий океан Атлантичес кий океан Индийский океан Северный Ледовитый океан  «Дүниежүзілік мұхит» терминін ғылымға геогаф ғалым Ю.М. Шокальский (1856-1940) енгізген. Тынық мұхит Атлант мұхиты Үнді мұхиты Солтүстік Мұзды мұхит

8 слайд

#9 слайд
Тынық мұхит жер бетінің төрттен үш бөлігін, Дүниежүзілік мұхиттың жарты бөлігін алып жатыр. Тынық мұхиттың ауданы – 178,7 млн км2, ал шамамен су көлемі – 710 млн км3-ді құрайды. Жер шарындағы ең терең нүкте – Тынық мұхиттағы Мариан шұңғымасы (11022м). ХХ 50-ші жылдары «Витязь» зерттеу экспедициясымен табылған. Тынық мұхитындағы ең терең нүкте – Мариана шұңғымасы (11022 м)

9 слайд

#10 слайд
Атлант мұхитындағы ең терең нүкте – Пуэрто-Рико шұңғымасы (8742 м) Атлант мұхиты – көлемі жағынан Тынық мұхиттан кейін екінші орын алатын мұхит. Атлант мұхиты солтүстігінде Гренландия және Исландия аралдары арасында, шығысында Еуропа және Африканың, батысында Солтүстік және Оңтүстік Американың, оңтүстігінде Антарктидада орналасқан. Мұхит ауданы – 91,6 млн км², ал су көлемі 329,7 млн км³-ді құрайды. Мұхиттың орташа тереңдігі – 3736 м

10 слайд

#11 слайд
Үнді мұхитындағы ең терең нүкте – Ява шұңғымасы (7729 м) Үнді мұхиты ауданы жағынан үшінші орынды иеленеді. Мұхиттың ауданы – 76,2 млн км2, ал су көлемі – шамамен 282,7 млн км3. Мұхиттың орташа тереңдігі – 3711 метр. Үнді мұхиты шығыс жартышарында орналасқан және нөлдік меридианмен қиылыспайды. Бірақ оның суы экватормен қиылысатындықтан, ол Солтүстік жартышарда да, Оңтүстік жартышарда да орналасқан.

11 слайд

#12 слайд
Солтүстік Мұхды мұхиттағы ең терең нүкте – Гренланд теңізінде– 5527 м Солтүстік Мұзды мұхит – мұхиттардың ішіндегі ең кішісі. Оның ауданы – 14,75 миллион км2, ал суының көлемі – 18,07 миллион км3. Мұхиттың географиялық орналасуының басты ерекшелігі – оның Арктика орталығында орналасуы. Бұл Жердің полярлық аймағы Солтүстік полюс айналасындағы бүкіл кеңістікті алып жатыр. Солтүстік Мұзды мұхит – бүкіл мұхиттардың ішінде ең кішісі. Оның орташа тереңдігі – 1225 метр.

12 слайд

#13 слайд
Дүниежүзілік мұхитта құрлық бөліктері –  материктер, түбектер және топаралдар (архипелаг)  орналасқан

13 слайд

#14 слайд
Дүниежүзілік мұхиттың құрлық бөліктері Материк – құрлықтың барлық жағын су қоршап жатқан ірі бөлігі. Арал – құрлықтың барлық жағын су қоршап жатқан шағын бөлігі. Аралдар дара немесе топтаса орналасады. Бір-бірінен онша алшақ емес орналасқан және суасты түбі ортақ аралдар тобы топаралдар деп аталады. Мәселен, Гавай аралдары, Жапон, Үлкен және Кіші Антиль аралдары. Түбек – құрлықтың бір жағы материкке немесе аралға ұштасатын, ал қалған жақтарын су қоршап жатқан бөлігі. Дүниежүзінің ең ірі түбегі –Арабия түбегі. Оның жалпы алаңы 3 млн. км²-ге жуық. ​

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд
Әлемдік мұхит суының қасиеттері Тұздылық 1 литр суда еріген заттардың грамы. Булану мен мұхитқа құятын өзендерге байланысты Температура Күн сәулесі тек қана судың беткі қабатын жылытады. 1000 метр тереңдікке қарай судың температурасы +2 ; + 3° С

16 слайд

#17 слайд
Тұздылық Тұздылық промиллемен есептелінеді Латын тілінен promille ‰ (мыңға) Ең жоғарғы тұздылық Қызыл теңізде Тұздылығы 42 ‰. 42‰

17 слайд

#18 слайд
Теңіз суының құрамы Химиялық элемет Теңіз суының құрамы (%) Оттек 85,820 Сутек 10,720 Хлор 1,890 Натрий 1,056 Магний 0,140 Кальций 0,041 Калий 0,038 Бром 0,006 Көмірқышқыл 0,002

18 слайд

#19 слайд
Әлемдік мұхиттың тұздылығы картасы . Изогалиналар–тұздылығы бірдей нүктелерді қосатын сызықтар

19 слайд

#20 слайд
Әлемдік мұхит суының тұздылығы климаттық белдеулер бойынша өзгереді.

20 слайд

#21 слайд
Судың температурасы Тереңдікке қарай өзгереді 1000 м тереңдікте +3 н\е +2 0 С

21 слайд

#22 слайд
Судың температурасы жергілікті жердің ендігіне қарай өзгереді. Экваторға жақын аудандарда беткі сулар ең жылы сулар - шамамен +28 0 С құрайды. Полярлы аудандарда мұхит суы -2 0 С та қатады

22 слайд

#23 слайд
Изотерма–температурасы бірдей аймақтарды қосатын сызықтар . Әлемдік мұхиттың температурасы картасы.

23 слайд

#24 слайд
Мұхит суының жылдық орташа температурасы Географиялық ендік Жылдық орташа температура, °С Солтүстік жарты шар Оңтүстік жарты шар 0° 27,1 27,1 10° 27,2 25,8 20° 25,4 24 30° 21,3 19,5 40° 14,1 13,3 50° 7,9 6,4 60° 4,8 0 70° 0,7 - 1,3 80° - 1,7 - 1,7 90° - 1,7 ---- Температура ендікке байланысты өзгереді.

24 слайд

#25 слайд
1-тапсырма. Топтық жұмыс «Ойлан, топтас, талқыла». Берілген тақырыптар бойынша жоба қорғау. 1-топ. Дүниежүзілік мұхит. 2-топ.Мұхиттардағы теңіздер мен шығанақтар. 3-топ.Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттері. Дескриптор: -Дүниежүзілік мұхиттарды сипаттап, картадан көрсетеді; -Мұхиттардағы теңіздер мен шығанақ тарды анықтап картадан көрсетеді; - Дүниежүзілік мұхит суларының қасиеттерін анықтап, түсіндіреді. ҚБ:«Бес жұлдыз» -өте жақсы -жақсы -орташа

25 слайд

#26 слайд
2-тапсырма. Жеке жұмыс. Дүниежүзілік мұхиттарды (кез келген біреуін) жоспар бойынша сипаттаңыз. 1.Мұхит аты – 2.Географиялық орны – 3.Шекарасы - 4.Көлемі – 5.Ең терең жері – 6.Теңіздері – 7.Бұғаздары – 8.Шығанақтары – Дескриптор: -Жоспар бойынша кез келген бір мұхиттың құжатын толтырады. ҚБ: Жасыл қалам

26 слайд

#27 слайд
3-тапсырма. Жұптық жұмыс. Дүниежүзілік мұхит бөліктерін сәйкестендіріңіз. Негізгі ұғымдар Сипаттамалары Мұхит Мұхиттың немесе теңіздің құрлыққа сұғына еніп жатқан шағын бөлігі. Теңіз Мұхиттар мен теңіздерді немесе олардың бөліктерін жалғастыратын жіңішке су алабы. Арал Дүниежүзілік мұхит (гр. okeanos – мұхит, Жерді қоршап жатқан ұлы өзен) Шығанақ Бір-біріне жақын орналасқа аралдар тобы Бұғаз Мұхиттан суының қасиеттері, ағысы, тірі организмдері жағынан ерекшеленетін мұхиттың бір бөлігі. Архипелаг Жан-жағынан сумен қоршалған құрлық. Дескриптор: -Негізгі ұғымдарды сипаттамаларымен сәйкестендіреді. ҚБ:Өзін-өзі тексеріп бағалау. «+», «-»

27 слайд

#28 слайд
Жауабы: Негізгі ұғымдар Сипаттамалары Мұхит Мұхиттың немесе теңіздің құрлыққа сұғына еніп жатқан шағын бөлігі. Теңіз Мұхиттар мен теңіздерді немесе олардың бөліктерін жалғастыратын жіңішке су алабы. Арал Дүниежүзілік мұхит (гр. okeanos – мұхит, Жерді қоршап жатқан ұлы өзен) Шығанақ Бір-біріне жақын орналасқа аралдар тобы Бұғаз Мұхиттан суының қасиеттері, ағысы, тірі организмдері жағынан ерекшеленетін мұхиттың бір бөлігі. Архипелаг Жан-жағынан сумен қоршалған құрлық.

28 слайд

#29 слайд

29 слайд

#30 слайд
Үйге тапсырма. Әлемдік мұхиттың тұздылық, климаттық, температура карталары бойынша әр мұхитқа жеке-жеке талдау жасаңдар.

30 слайд