Екпін. Қазақ тілі

#1 слайд
“БФЕ (БАРЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ЕСКЕРУ)” әдісі 1. Сөз құрамындағы буындар қалай айтылады? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 2. Динамикалық екпінге тән славян тілдері? ___________________________________________________________________ 3. Тоникалық екпін дегеніміз не? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 4. Жазба тілде логикалық екпіннің қай сөзге түсіп тұрғанын қалай анықтай аламыз? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 1-топ

1 слайд

#2 слайд
“БФЕ (БАРЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ЕСКЕРУ)” әдісі 1. Сөз құрамындағы буындар қалай айтылады? Сөз құрамындағы буындардың айтылуы біркелкі бола бермейді. Ол буын басқаға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылады. Мұны екпін түскен буын дейміз. 2. Динамикалық екпінге тән славян тілдері? Украин, орыс және белорус 3. Тоникалық екпін дегеніміз не? Басқа буындардың ішінде бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы ерекшеленіп, дауыс шымылдығының дірілінің жиіленуіне негізделетін екпін түрін тоникалық екпін деп атаймыз. 4. Жазба тілде логикалық екпіннің қай сөзге түсіп тұрғанын қалай анықтай аламыз? Жазба тілде логикалық екпіннің қай сөзге түсіп тұрғаны контекстен, оның мазмұнынан аңғарылады. 1-топ

2 слайд

#3 слайд
“БФЕ (БАРЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ЕСКЕРУ)” әдісі 1. Квантивті екпін дегеніміз не? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 2. Ой екпіні қандай сөздерде болады? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 3. Қазақ тілінде логикалық екпіннің сөз ішінде кездесуі туралы не айта аласың? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 4. Ауызекі сөйлеуде логикалық екпіннің рөлі қандай? ___________________________________________________________________ ___________________________________________________________________ 2-топ

3 слайд

#4 слайд
“БФЕ (БАРЛЫҚ ФАКТОРЛАРДЫ ЕСКЕРУ)” әдісі 1. Квантивті екпін дегенімізне? Басқа буындардың ішінен бір буын өзінің құрамындағы дауыстының созылыңқы айтылуы арқылы ажыратылатын екпін түрін квантивті екпін деп атаймыз. 2. Ой екпіні қандай сөздерде болады? Сөйлемдегі айрықша назар аударылып айтылатын сөзде ой екпіні болады. 3. Қазақ тілінде логикалық екпіннің сөз ішінде кездесуі туралы не айта аласың? Қазақ тілінде логикалық екпін баяндауыштың алдындағы сөзде болады. 4. Ауызекі сөйлеуде логикалық екпіннің рөлі қандай? Ауызекі сөйлеуде логикалық екпін сөйлеушінің қай сөзге айрықша назар аударуды қажет санап тұрғанын аңғартып ажыратуға мүмкіндік береді. 2-топ

4 слайд

#5 слайд
«ТҰЖЫРЫМДАМАЛЫҚ КАРТА» әдісі Тұжырымдамалық картаға берілген тақырып: Екпін

5 слайд

#6 слайд
“Ақылдың жолы” әдісі Динамикалық екпін Музыкалды екпін Квантивті екпін логикалық екпін

6 слайд

#7 слайд
“Ақылдың жолы” әдісі Динамикалық екпін Буынның біреуі басқа буындардан айрықша күшті айтылуы арқылы ажыратылады. Екпіннің мұндай түрі лебізді екпін немесе динамикалық екпін деп аталады. Музыкалды екпін Басқа буындардың ішінде бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы ерекшеленіп, дауыс шымылдығының дірілінің жиіленуіне негізделеді. Екпіннің бұл түрі тоникалық немесе музыкалды екпін деп аталады. Квантивті екпін Басқа буындардың ішінен бір буын өзінің құрамындағы дауыстының созылыңқылыңқы айтылуы арқылы ажыратылады. Бұл квантивті екпіндеп аталады. Сөйлемдегі айрықша назар аударылып айтылатын сөзде ой екпіні болады да, ол сөз басқа сөздерге қарағанда, ерекше әуенмен айтылады.Мұндай екпін логикалық екпін деп аталады. логикалық екпін

7 слайд

#8 слайд
“Білім ағашы” әдісі Сұрақ Жауап

8 слайд

#9 слайд
“GOOGLE” әдісі 1. Буын қалай ажыратылады? 2. Лебізді екпінді басқаша қалай атаймыз? 3. Фоноциялық ауаның қарқыны буынның күшімен байланысты болатын екпін түрі? 4. Славян тілдері, түркі тілдері, герман тілдеріекпіннің қай түріне ие? 5. Музыкалды екпінді ығыстырған екпін түрі?

9 слайд

#10 слайд
“GOOGLE” әдісі динамикалық екпін 1. Буынның біреуі басқа буындардан айрықша күшті айтылуы арқылы ажыратылады. 2. Екпіннің мұндай түрі лебізді екпін немесе динамикалық екпін деп аталады. 3. Динамикалық екпін фоноциялық ауаның қарқыны буынның күшімен байланысты болады. 4. Екпіннің бұл түріне ие тілдер мыналар: славян тілдері (украин, орыс, белорус т.б), түркі тілдері (әжірбайжан, башқұрт,қазақ,қарақалпақ ж.т.б.) герман тілдері (ағылшын, неміс ). 5. Тіл тарихында динамикалық екпіннің музыкалды екпінді ығыстырып шығарып тастауы кездеседі.

10 слайд

#11 слайд
“GOOGLE” әдісі 1. Ой екпіні қандай сөздерде болады? 2. Қазақ тілінде баяндауыштың алдындағы сөзге түсетін екпін қалай аталады? 3. Сөйлемнің айтылу сазына қарай орны өзгеріп отыратын екпін түрі? 4. Жазба тілде … …. қай сөзге түсіп тұрғаны контекстен, оның мазмұнынан аңғарылады.

11 слайд

#12 слайд
“GOOGLE” әдісі 1. Сөйлемдегі айрықша назар аударылып айтылатын сөзде ой екпіні болады да, ол сөз басқа сөздерге қарағанда, ерекше әуенмен айтылады. 2. Түркі тілдерінде, соның ішінде қазақ тілінде, логикалық екпін баяндауыштың алдындағы сөзде болады. 3. Логикалық екпін 4. Логикалық екпіннің Логикалық екпін

12 слайд

#13 слайд
“Educaplay” тапсырмасы

13 слайд

#14 слайд
1. Басқа буындардың ішінде бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы ерекшеленіп, дауыс шымылдығының дірілінің жиіленуіне негізделетін екпін түрі? а) тоникалық екпін ә) динамикалық екпін б) логикалық екпін 2. Сөйлемдегі айрықша назар аударылып айтылатын сөзде болатын екпін? а) динамикалық екпін ә) ой екпіні б) сөз екпіні 3. Сөйлемнің айтылу сазына қарай … …орны да өзгеруі мүмкін. а) логикалық екпіннің ә) ой екпінінің б) сөз екпінінің 4. «Жасасын, Наурыз мерекесі». Екпін қай сөзге түсіп тұр? а) наурыз ә) мерекесі б) жасасын

14 слайд

#15 слайд
1. Басқа буындардың ішінде бір буын айтылу тонының ырғағы арқылы ерекшеленіп, дауыс шымылдығының дірілінің жиіленуіне негізделетін екпін түрі? а) тоникалық екпін ә) динамикалық екпін б) логикалық екпін 2. Сөйлемдегі айрықша назар аударылып айтылатын сөзде болатын екпін? а) динамикалық екпін ә) ой екпіні б) сөз екпіні 3. Сөйлемнің айтылу сазына қарай … …орны да өзгеруі мүмкін. а) логикалық екпіннің ә) ой екпінінің б) сөз екпінінің 4. «Жасасын, Наурыз мерекесі». Екпін қай сөзге түсіп тұр? а) наурыз ә) мерекесі б) жасасын

15 слайд

#16 слайд
1. “Тілектің әкесі ертең Астанадан келеді» екпін қай сөзге түсіп тұр? а) Астанадан ә) Тілектің б) ертең 2. Екі немесе көп буынды сөздің бір буынының көтеріңкі айтылуы? а) Сөз екпіні ә)  тіркес екпіні б) Ой екпіні  3. Ой екпіні дегеніміз-…. а) екі немесе көп буынды сөздің бір буынының көтеріңкі айтылуы ә) сөйлем ішіндегі бір сөзді оқшаулап, даралап бөліп айту б) Бірнеше сөздің тізбектеліп келіп бір ғана екпінге ие болуы 4. Ой екпіні түсетін сөз көбінесе …. алдында тұрады. а) анықтауыштың ә) бастауыштың б) баяндауыштың

16 слайд

#17 слайд
1. “Тілектің әкесі ертең Астанадан келеді» екпін қай сөзге түсіп тұр? а) Астанадан ә) Тілектің б) ертең 2. Екі немесе көп буынды сөздің бір буынының көтеріңкі айтылуы? а) Сөз екпіні ә)  тіркес екпіні б) Ой екпіні  3. Ой екпіні дегеніміз-…. а) екі немесе көп буынды сөздің бір буынының көтеріңкі айтылуы ә) сөйлем ішіндегі бір сөзді оқшаулап, даралап бөліп айту б) Бірнеше сөздің тізбектеліп келіп бір ғана екпінге ие болуы 4. Ой екпіні түсетін сөз көбінесе …. алдында тұрады. а) анықтауыштың ә) бастауыштың б) баяндауыштың

17 слайд