"Еріндік және езулік дауыстылар" презинтация

#1 слайд
Ақпанның жетісі Сынып жұмысы Еріндік және езулік дауыстылар

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың мақсаты: Дауысты дыбыстардың еріннің қатысына қарай түрлерін ажырата білуге үйрету

2 слайд

#3 слайд
42 37 5 9 Қазақ әліпбиінде 42 әріп бар Қазақ әліпбиінде 37 дыбыс бар Әріптердің 5 дыбысқа жатпайды (ь, ъ,ё, ю, я) Қазақ тіліне тән 9 әріп бар (ә,і,ү,ұ,ө,ң,ғ,қ,һ,)

3 слайд

#4 слайд
ҮІІІ- ІХғ. 1929 1940 12 Араб әліпбиі қолданылды Латын әліпбиіне көшті Орыс әліпбиіне көшті Қазақ әліпбиінде 12 дауысты дыбыс бар

4 слайд

#5 слайд
Тілдің қатысына қарай Жуан Жіңішке а, о, ұ, ы, (у) ә, ө, ү, і, е, э, и, (у)

5 слайд

#6 слайд
Жақтың қатысына қарай Ашық Қысаң а, ә, о, ө, е, э ы, і, и, у, ұ, ү

6 слайд

#7 слайд
Ерін мен езудің қатысына қарай Еріндік Езулік Дауысты дыбыстар: а, е, о, ө, е, ы, і, ұ, ү, и, э, у (12 дыбыс) Езудің кейін тартылуы арқылы жасалады. Еріннің дөңгеленіп алға қарай созылуы арқылы жасалады

7 слайд

#8 слайд
Сергіту сәті

8 слайд

#9 слайд
Әнде бар, Күйде жоқ, Сәнде бар, Биде жоқ Жаңада бар, Ескіде жоқ. Танада бар, Ешкіде жоқ. Жерде жоқ, Отта бар. Барда жоқ, Жоқта бар Шөлде бар, Суда жоқ. Көлде бар, Буда жоқ. Құмайда бар, Суда жоқ. Тұманда бар, Буда жоқ. Биікте бар, Ойда жоқ. Киікте бар, Қойда жоқ.

9 слайд

#10 слайд
1-тапсырма. 248-жаттығу. Мына өлеңдегі еріндік дауыстылары бар сөздерді бір бағанға, езулік дауыстылары бар сөздерді бір бағанға,екеуі аралас келген сөздерді бір бағанға жазыңдар.. Бота отырып шіреніп, Борсық айдап кемені. Бытпылдықтап бір елік, Бура мініп келеді. Ләңгі тепті бір барыс, Лашын киді сулықты. Лепіргенде жолбарыс, Лаң ашуға булықты. Еріндік Езулік Еріндік, езулік

10 слайд

#11 слайд
Еріндік Езулік Еріндік, езулік Шіреніп, айдап, кемені, бытпылдықтап, бір, елік, мініп, келеді, ләңгі тепті, бір, барыс, лашын, киді, Лепіргенде, лаң Бота, отырып, борсық, бура, сулықты, жолбарыс, ашуға, булықты 1-қате ----- “5” 2-3-қате ----- “4” 4-5-қате ----- “3”

11 слайд

#12 слайд
Мәтіннің ішінен еріндік дауыстылары бар сөздерді теріп жаз. Тексеру: Күшігім, өзі, сүп-сүйкімді, күшігімнің, Ақтөс, қозыларды, сол, үйді, күзетеді, бөтен, қуып, сондай, болғанына, өте, қуанамын. 1-қате ----- “5” 2-3-қате ----- “4” 4-5-қате ----- “3”

12 слайд

#13 слайд
3 тапсырма. Семантикалық картаны толтырыңдар. № Дауысты дыбыстар Жуан ЖіңішкеАшық Қысаң ЕріндікЕзулік 1 А + + + 2 Ұ 3 И 4 О 5 Ы 6 Ө 7 Ү 8 І 9 Е 10 Ә 11 Э 12 У

13 слайд

#14 слайд
№ Дауысты дыбыстар Жуан ЖіңішкеАшық Қысаң ЕріндікЕзулік 1 А + + + 2 Ұ + + + 3 И + + + 4 О + + + 5 Ы + + + 6 Ө + + + 7 Ү + + + 8 І + + + 9 Е + + + 10 Ә + + + 11 Э + + + 12 У + + + + Дұрыс жауап

14 слайд

#15 слайд
1-қате ----- “5” 2-3-қате ----- “4” 4-5-қате ----- “3”

15 слайд

#16 слайд
4 тапсырма. Сөздің басы мен соңы бірдей дауысты болып келетін 10 сөз тауып жазыңыздар. Үлгі: алма, іні, апа. _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ __________________________________________________________ 5 тапсырма. Езулік дауысты дыбыспен басталып, езулік дауысты дыбыспен аяқталатын жер-су аттарын тауып жазыңыздар.Үлгі: Алматы, Африка, Іле _________________________________________________________ _________________________________________________________ _________________________________________________________ __________________________________________________________

16 слайд

#17 слайд
Қорытынды: “Кубизм” Суретте Дауысты дыбыс деген не? Салыстыр Еріндік пен езулік дауыстыны салыстыр Зертте Құранды дыбыстарды ата. Құрамын зертте Талда “Е” қандай дыбыс?

17 слайд

#18 слайд
Үй тапсырмасы: 107-бет, 249-жаттығу Бағалау.

18 слайд