#1 слайд
түрлері және оны жазу жолдары

1 слайд

#2 слайд
Эссе ережесі Эссе – прозалық әдеби жанр. Француз тілінен аударғанда «очерк» немесе «нобай» деген мағынаны білдіреді. Нобай – еркін әрі жылдым жасау. Очерк – өмірде болған шынайы адам мен шынайы оқиғаға негізделген көркем әдеби жанр. Эссе автордың дара әсерін, белгілі бір мәселеге қатысты көзқарасын көрсетеді. Ол белгілі бір сұраққа толық жауап бермейді, тек сол мәселеге қатысты өз ойын немесе әсерін көрсетеді.

2 слайд

#3 слайд
Эссе 1. Автор жоспар құ рмайды , еркін көзқараспен эссе құрылымын сақтайды. 2. Логикалық ой тізбегі ойша бөлініп тұрады: Кіріспе азат жол, негізгі азат жол, қорытынды азат жол. 3. Артық сөйлем, артық сөз, диалект, жаргон ауызекі сөздер қолданылмайды тақырыптан ауытқымау керек. 4. Тезис, аргументтер, дәлелдемелер, фактілер, нақты, анық ақпараттар мен мысалдар жазылады. 5. Эссе көлемі шағын 200-500 сөз көлемінде болуы шарт. 6. Қорытынды жазылады. Пікіріңізді қалай іске асырасыз, жетудің жолдарын нақты көрсетесіз. 7. Көркем әдеби стильде жазылады. Шығарма 1. Автор нақты жоспар құрады. 2. Ой тізбектеліп жеткізіледі. 3. Көркемдегіш құралдар қолданылады. 4. Кіріспе, негізгі бөлім, қорытынды бөлімдер міндетті түрде жазылады. 5. Шығарма көлемі ұзақ көлемде жазылады кем дегенде 2-3 діптер беті болуы керек. 6. Қорытындыда белгілі тақырыпта жазылған шығарманың оқырманға берілген тәрбиелік маңызы, адами қасиеттерге баулитын мәні баса айтылады.Эссе мен шығарма айырмашылығы

3 слайд

#4 слайд
1. Аргументті эссе.  Пікірді, көзқарасты растайтын, қолдайтын немесе жоққа шығаратын дәлелдер келтіріліп, аргументтермен түйінделіп отырады. 2. Салыстырмалы эссе.  Бірнеше мәселе талқыланып, олардың арақатынасын ажыратып жазу көзделеді. 3. Сипаттамалық эссе.  Детальдар арқылы жер, зат, адам бейнесіне сипаттама беріледі. еклама 4. Хабарламалық эссе.  Адам өз тәжірибесіне сүйене отырып, өз тұрғысынан, өзіндік көзқараспен оқиғаны сипаттап жазады. Бұл эссе өткен шақта немесе осы шақта жазылады. 5. Дискуссивті эссе.  Екі жақты пікірді салыстырмалы түрде талдай отырып, қорытынды шығарып жазады. 6. Анықтамалық эссе.  Нақты дәлелдер арқылы терминнің мағынасын ашу көзделеді. 7. Әдеби эссе. Әдеби эссе басқа эссе түрлеріне ұқсамайды. Эссенің түрлері:

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд
Ә деби эссе - әдеби шығармаларға негізделген. Ә деби эссе жазғанда автор өз көзқарасына оқырманды көндірмейді, өз ойы арқылы оқырманды ойландырып мәселені талқылауға шақырады. Әдеби эссе Ə деби талдау эссесі - туындыға талдау жасай отырып жазады. Ə деби синтез эссесі - автор көзқарасына, автор бейнесіне, автор үлесіне сыни көзқарасын, пікірін білдіріп жазады. Ə деби д ə лелдеме эссесі - ұстанымын көрсете отырып,аргументтер арқылы д ə лелдеп жазады. Ə деби салыстырмалы эссесі - туындыны басқа туындымен ж ə не сол туындыдағы кейіпкерлерді, оқиға жайларын салыстыра отырып, талдап жазады. Ə деби шығармашыл эссесі -эсседе ə деби туындыдағы оқиғаны өз шығармашылығымен оқиға тудырып ж ə не кейіпкер рөліне еніп немесе оқиға уақытына,мекеніне түсіп,сезімін,ойын,жай-күйін баяндап сипаттап,суреттеп жазады .

6 слайд

#7 слайд
Табанының топырағы көзге сүртерлік қасиетті адам. Ə деби талдау эссе туындыға талдау жасай отырып жазылады. Та қ ырыбы:

7 слайд

#8 слайд
Табанының топырағы көзге сүртерлік қасиетті адам (Он жетінші қарасөз) 1. Тақырып туралы сөйлем 2. Тақырыптағы өзекті мәселе туралы сөйлем 3. Тезис (Нақты өз ұстанымың болатын сөйлем) 1-азат жол Тезисті қолдаушы сөйлем Аргументке дейінгі сөйлем АРГУМЕНТ Аргументтен кейінгі автордың тұжырым сөйлемі Екінші аргументке өтуші сөйлем 2-азат жол Тезисті қолдаушы сөйлем Аргументке дейінгі сөйлем АРГУМЕНТ Аргументтен кейінгі автордың тұжырым сөйлемі

8 слайд