#1 слайд
Функционалды қ сауаттылық- сапалы білім берудің кепілі

1 слайд

#2 слайд
Білім алу – батылдық, оны толықтыру – даналық, ал шебер қолдана білу- өнер! Елбасы Н.Ә. Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясында: «Балаларымыздың жалпы барлық жеткіншек ұрпақтың функционалдық сауаттылығына да зор көңіл бөлу қажет. Балаларымыз қазіргі заманға бейімделген болуы үшін бұл аса маңызды» деп атап көрсетті.

2 слайд

#3 слайд
Функционалды қ сауаттылық – сапалы білім берудің кепілі «Функционалды қ сауаттылық » ұғымы алғаш рет ХХ ғасырдың алпысыншы жылдары ЮНЕСКО құжаттарында негізі қаланып, бүгінгі таңда әлемдік білім беру аясында кеңінен қолдау тауып отыр. Функционалдық сауаттылық дегеніміз – адамдардың ( жеке тұлғаның ) әлеуметтік, мәдени, саяси және экономикалық қызметтерге белсене араласуы; өмір бойы білім алуына ықпал ететін базалық факторы, яғни бүгінгі жаһандану дәуіріндегі заман ағымына жасына қарамай ілесіп отыруы, адамның мамандығына қарамастан үнемі білімін жетілдіріп отыруы.

3 слайд

#4 слайд
 Ондағы басты мақсат жалпы білім беретін мектептерде Қазақстан Республикасының зияткерлік, дене және рухани тұрғысынан дамыған азаматын қалыптастыру, оның әлемде әлеуметтік бейімделуі болып табылады. Мұндағы басшылыққа алынатын сапалар : -белсенділік; -шығармашылық тұрғыда ойлау; -шешім қабылдай алу; -өз кәсібін дұрыс таңдай алу; -өмір бойы білім алуға дайын тұруы болып табылады.

4 слайд

#5 слайд
« Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты » атты Елбасы Н.Назарбаевтың 2012 жылғы 27 қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдауында мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту мақсатында ұлттық жоспарды қабылдау міндеті қойылған. Ұлттық жоспардың мақсаты – Қазақстан Республикасындағы мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту үшін жағдай жасау. Ол үшін төмендегідей міндеттер қойылды: - Мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту бойынша шаралар жүйесін іске асырудың тетіктерін анықтау. - Білім мазмұнын жаңғыртуды қамтамасыз ету: стандарттар, оқу жоспарлары мен бағдарламалар. - Білім беру процесін оқу-әдістемелік қамтамасыз етуді әзірлеу. - Мектеп оқушыларының білім сапасын бағалау және мониторинг жүргізу жүйесін дамыту. - Мектептің және қосымша білім беру жүйесі ұйымдарының материалдық-техникалық базасын нығайту.

5 слайд

#6 слайд
Функционалды сауаттылықтың ерекшеліктері қандай ? Тұлғаның қасиеттері тұрақты сауаттылығы функционалды сауаттылықтан ерекшелігі ол жағдаяттар кезінде тұлғаның мінезінен қалыптасады. Функционалды сауаттылық 1) Оқу мен жазу дағдыларын қалыптастыру базалық деңгейі болып табылады; 2) Тұрмыстық мәселелерді шешуге бағытталған; 3) Нақты жағдаяттар кезінде адамның мінезін пысықтайды; 4) Стандарттық, стереотиптік есептерді шығару дағдылары;

6 слайд

#7 слайд
Функционалды сауаттылықтың формалары 1. Жалпы сауаттылық. 2. Оқу сауаттылық. 3. Компьютерлік сауаттылық. 4. Ақпараттық сауаттылық. 5. Шетел тілін білу сауаттылығы. 6. Тұрмыстық сауаттылық. 7. Жедел жағдаяттар кезіндегі сауаттылық. 8. Саяси-қоғамдық сауаттылық.

7 слайд

#8 слайд
Функционалды сауаттылықтың базалық дағдысы – оқу сауаттылығы Оқушылардың жазба мәтіндерді түсінуі және қолдануы, мәтін барысында ой толғауы, жаңа білім игерудегі әдіс- тәсілдерді қолдануы, әлеуметтік ортаға бейімделуі. Яғни, оқу сауаттылығының негізі – мәтінмен жұмысты толық қалыптастыру болып табылады. Қазақ тілі сабақтары тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым дағдыларының ерекшеліктері арқылы іске асады. Оқылым дағдыларының ерекшеліктері оқу сауаттылығын арттырудың бірден бір жолы.

8 слайд

#9 слайд
Оқылымның мынадай ішкі дағдыларын әр сабақ барысында қолдануға болады : 1. Мазмұнын түсіну үшін оқу немесе көз жүгіртіп оқу – мәтіндегі жалпы идеяны түсіну үшін тез оқып шығу. 2. Нақты ақпараттарды табу үшін оқу, мазмұнын білу маңызды емес. Мысалы, мәтіннен қажет пайыздық көрсеткіштерді, жылдарды немесе қажетті сөздерді тауып алу. 3. Детальді түрде оқу - әрбір сөздің мағынасын түсіну үшін мәтінді сөзбе-сөз оқу. Мысалы, келісімшарттағы талаптарды немесе нұсқауларды түсіну үшін сөзбе-сөз оқимыз. 4. Сөз мағынасын контекстен ажырату – мәтін ішіндегі таныс емес сөздің мағынасын болжау үшін, оның айналасындағы сөздер мен сөйлемге назар аудару. 5. Мәтін құрылымын түсіну – мәтін құрылымын ұйымдастырылуын түсіну. Мысалы, кіріспе бөлім, негізгі бөлім, қорытынды бөлім. 6. Болжай білу – оқылым тапсырмасы алдында қолданылатын тәсіл. Оқушылар мәтінді оқымас бұрын оның мазмұны мен көтеретін мәселесі жөнінде ойланып, талқылап көреді. Ол үшін олар мәтін тақырыбына, оған берілген суретке қарап болжай отырып, сол тақырыпта өз білімдерін қолданады . Бұл тәсіл мәтінді оңай түсінуге көмектеседі. 7. Мәтін түрлерін ажырата білу – әр мәтіннің өзіндік ерекшелігін, ұйымдастырылуын, стилін ажырата білу. Мәтін түрлері: хат, мақала, жарнама, әңгімелер, поэма, құттықтау қағазы, ақпараттық брошюра, үнпарақ, хабарландыру, т.б.

9 слайд

#10 слайд
Оқу сауаттылығы Оқу сауаттылығын бағалау барысында үш аспекті есепке алынады: • Мәтіннің негізгі бөлімдерінің мәнін түсіндіру • Мәтінді рефлексиялау Табу және шығару • Ақпаратты жинақтау • Мәтінді өзінің өмірлік тәжірибесімен салыстыру, оның сыни сараптамасын жасау Интеграциялау және түсіндіру • Мәтінді түсіну және ұғыну • Ақпаратты бағалау, оның негізінде гипотеза құру және қорытындылау Түсіну және бағалауОқу материалдарының форматы Тапсырманың түрі Мәтіннің қолдану жағдайы немесе мақсаттары

10 слайд

#11 слайд
Функционалды сауаттылықты жүзеге асырудың басты міндеттері: 1. Оқушылардың теориялық білімдерін практикамен ұштастыра білу. 2. Оқушылардың алған сапалы білімдерін өмірде қолдана білуге үйрету. 3. Кез келген проблемалық ситуациялардың шешімін таба білуге үйрету. 4. Оқушыларды ізденіске баулып, өз бетінше жұмыс істеуге үйрету. 5. Оқушылардың мәтін мазмұнын түсініп , ізденіп оқуына, пәнді терең білуге бағыттау. 6. Қазақ тілінің грамматикасын терең меңгерген оқушы қоғамның кез келген саласында қиналмай жұмыс істеп, өзінің функционалды сауаттылығын көрсете алады.

11 слайд

#12 слайд
Беталысы күнде өзгерген алмағайып дүниеде адамзат үшін ешқашан өзгермейтін темірқазықтар – БІЛІМ мен ЕҢБЕК Н.Ә.Назарбаев Қорыта келгенде, оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту – бүгінгі заман талабы. Қазіргі тез құбылмалы әлемде функционалдық сауаттылық адамдардың әлеуметтік, мәдени, саяси және экономикалық қызметтерге белсенді қатысуына, сондай-ақ өмір бойы білім алуына ықпал ететін базалық факторлардың біріне айналуда,- делінген мектеп оқушыларының функционалдық сауаттылығын дамыту жөніндегі ұлттық іс-қимыл жоспарында. ....Функционалдық сауаттылық – адамның сыртқы ортамен қарым-қатынасқа түсе алу қабілеті және сол ортаға барынша тез бейімделе алуы мен қарым- қатынас жасай алу деңгейінің көрсеткіші. ....Шығыстың ұлы ойшылы Әл-Фарабидің « Ұстаз тарапынан барынша ынталық пен табандылық қажет. Өйткені ұстаз жұрт айтқандай, тамшысымен тас тесетін бейнебір су тәрізді » деген теңеулері бүгінгі күнде де өз мәнін жойған жоқ. Ұстаз алдында тұрған міндет өте үлкен жауапкершілікті талап етеді.

12 слайд