ген

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Адамда белгілердің тұқым қуалауында гендер мен ДНҚ рөлі Жүре пайда болған және тұқымқуалайтын белгілер

1 слайд

#2 слайд
1.«Тұқымқуалаушылық» және «өзгергіштік» терминдеріне анықтама бере алады; 2.Тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді ажырата алады; 3.«Генетика», «ген», «аллель», «басыңқы/доминантты», «басылыңқы/рецессивті» терминдерге түсінік бере алады; 4.Адам ағзасында тұқым қуалайтын және тұқым қуаламайтын белгілерді зерттей отырып, модельдей алады; Бағалау критерийлері

2 слайд

#3 слайд
•Ген дегеніміз не?

3 слайд

#4 слайд
•Хромосомадағы ДНҚ ролі ДНҚ тiзбегiндегi сәйкестiк-үйлесiмдiлiк (комплементарлық) деп аталады. Қос қабат спиральдi азоттық негiздердiң арасындағы сутектiк байланыс және гидрофобты әрекеттесулер бiрiктiрiп ұстап тұрады. Мұнда аденин мен тиминнiң арасында екi сутектiк байланыс түзiледi, ал гуанин мен цитозиннiң арасында үш сутектiк байланыс түзiледi . 

4 слайд

#5 слайд
Ген(грек. genos — тұқым, тек) — тұқым қуалаудың қандай да бір элементар белгісін қалыптастыруға жауапты материалдық бірлік. Генде жасушаның құрылымы мен қызметін анықтайтын генетикалық ақпарат болады. Барлық Гендер ДНҚ-дан тұрады және әрбір жеке жасушадағы мыңдаған осындай Гендер жеке ДНҚ молекуларының  үзіндісі түрінде емес, хромосома деп аталатын, ірі құрылымдық бірлік құрамында болады.

5 слайд

#6 слайд
Адамдағы басыңқы және басылыңқы белгілер Белгі Басыңқы/Доминантты Басылыңқы/Рецессивті Шашының пішіні Бұйра Тура Шашының түсуі Ерте Қалыпты Көзінің түсі Қой көзді Көк Бойы Аласа Қалыпты Саусақтың саны Алты саусақты Бес саусақты Қолын меңгеруі Оңқайлық Солақайлық

6 слайд

#7 слайд
Еріннің қалың және жұқа болуы Секпілдің болуы және болмауы Көздің қара және көк түсі Шаштың түзу және бұйра болуы

7 слайд

#8 слайд
Адам дамуының негізгі кезең ерекшеліктері Шақалақ Емізулі нәресте Алғашқы балалық (сәби) Бірінші балалық (естияр)

8 слайд

#9 слайд
Г Е Н Е Т И К А Тұқымқуалаушылық Өзгергіштік Генетика дегеніміз – белгілердің тұқым қуалау заңдылықтарын және олардың өзгергіштіктерін зерттейтін ғылым.

9 слайд

#10 слайд
•Ген – тұқымқуалайтын ақпарат (көздің түсі); •Аллель – ата-анадан таралатын бір белгінің әр түрлі қалпы. Мысалы: көздің түсі көк немесе жасыл болуы; •Басымдық/Доминатты - басқа белгінің дамуына басымдылық көрсететін басым белгі; •Басылыңқы/Рецессивті - көріне алмайтын белгі; Терминдер

10 слайд

#11 слайд
БелгілерТұқымқуаламайтын/Үздіксіз Тұқымқуалайтын/Үзік Анықтамасы Сыртқы орта факторларының әсеріне пайда болатын блгілердің өзгеруі Геннің кездейсоқ өзгеруі Мәні Тікелей белгінің өзгеруіГеннің немесе хромосоманың өзгеруі Пайда болу жиілігі Жаппай Жеке Таралуы - + Мысалы дене салмағы, ой қабілеті, шаштың түсі, аяқ киім өлшемі, бойдың ұзындығы тілдің иірілуі, қан топтары, жынысы, көздің нұрлы қабығының түсі, құлақ сырғалы

11 слайд