География пәніне арналған сабақ. 6-сынып.Мұздықтар және олардың маңызы

#1 слайд
Мұздықтар және олардың маңызы

1 слайд

#2 слайд
Қазақстан аумағындағы мұздықтар-жер суару мен гидроэнергетиканның басты көзі. Мұздықтар тұщы судың орасан зор қоймасы. Қазақстан жерінде қазіргі мұздықтар таралған аудандары шығыс және оңтүстік-шығыс аймақтарында таралған.

2 слайд

#3 слайд
Теріскей Алатау

3 слайд

#4 слайд
Алтай мұздығы

4 слайд

#5 слайд
Тянь-шань мұздығы

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
Іле Алатауы

8 слайд

#9 слайд
Қырғыз Алатауы

9 слайд

#10 слайд
Республиканың барлық тауларында 2724 мұздық бар. Олардың алып жатқан ауданы - 2033,3 км². Бұл мұздықтардағы мұздың жалпы көлемі 100 км3.

10 слайд

#11 слайд
Мұздықтар құрлық бедер пішіндерін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Мұздықтар қалыптасатын алқап жер бетіндегі ерекше белдемде - хионосферада (грекше - қар қабаты) орналасады, оның төменгі жағы қар сызығы деп аталатын шекарамен шектеледі. Қазақстан тауларында қар сызығы ауаның құрғақтығы мен климаттың континенттігіне байланысты бірсыпыра биікте жатыр.

11 слайд

#12 слайд
Таулы бөлікте мұздықтар типтерінің үш түрлі негізгі топтары бар: 1. Тегістелген төбе мұздықтары биік таулар басында пайда болады, олар Жетісу Алатауында жиі кездеседі, басқа тауларда сирек, бүкіл мұздықтар ауданының 1%-ына тең. 2. Тау беткейлерінің мұздықтары тік беткейлердің ойыс жерлеріндегі аспалы мұздықтары, беткейлерде тараған кішігірім терең дөңгелек қар қазаншұңқырларында орналасқан. Қар типіндегі мұздықтары республика мұздықтар ауданының 33%-ын алып жатыр. 3. Аңғарлық мұздықтар, кәдімгі альпі типтес аңғарлық мұздықтарға жатады. Олар бүкіл мұздықтар ауданының 66%-ын қамтиды.

12 слайд

#13 слайд
Қазақстандағы жер беті ағын суы қорының негізгі көзі – мұздықтар суы. Таулық өңірлерден жалпы ауданы 2033,3 км²-лік 2724 мұздық анықталды . Жалпы мұз басудың тең жартысына жуығы 1000 км²-ден астам Жетісу Алатауында мұздық аумағы 1369 км² қалғаны Іле мен Күнгей 610,7 км² Теріскей Алатауларында 144,9км² Алтай мен Сауыр жоталарында 106,2км² Қырғыз және Талас Алатауларында 101,5 км²

13 слайд

#14 слайд
Қазақстан мұздықтарын 3 топқа жіктеуге болады: • аңғарлық мұздықтар • беткейлік мұздықтар • денудациялық беткейлер мұздықтары (жұмыр, мүжіле тегістелген шыңдарда)

14 слайд

#15 слайд
Осылардың ішінде көбірек таралғандары жалпы мұздықтардың 66%-ы аңғарлық мұздықтар. Ғалымдардың, әдебиет және мәдениет қайраткерлерінің есімдерімен аталған. Іле Алатауындағы Талғар массивімен байланысты күрделі аңғарлық''Корженевский мұздығы''' – Қазақстандағы аса ірі мұздық болып саналады: ұзындығы 11,7 км, ауданы 38,0 км², мұзының жалпы көлемі 6,32 км3.

15 слайд