ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖЫЛ САНАУ МЕН ГЕОХРОНОЛОГИЯЛЫҚ КЕСТЕ
ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖЫЛ САНАУ МЕН ГЕОХРОНОЛОГИЯЛЫҚ КЕСТЕ

#1 слайд
САБАҚ ТАҚЫРЫБЫ:
ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖЫЛ САНАУ
МЕН ГЕОХРОНОЛОГИЯЛЫҚ
КЕСТЕ
Оқу мақсаттары:
8.3.1.9 -геологиялық жылсанау мен геохронологиялық кестені
талдап, жер қыртысының және тіршіліктің дамуындағы ірі
кезеңдері мен геологиялық оқиғаларды ажырата алады
1 слайд
САБАҚ ТАҚЫРЫБЫ: ГЕОЛОГИЯЛЫҚ ЖЫЛ САНАУ МЕН ГЕОХРОНОЛОГИЯЛЫҚ КЕСТЕ Оқу мақсаттары: 8.3.1.9 -геологиялық жылсанау мен геохронологиялық кестені талдап, жер қыртысының және тіршіліктің дамуындағы ірі кезеңдері мен геологиялық оқиғаларды ажырата алады
#2 слайд
Геологиялық жыл санау – Жер қыртысын
құрайтын тау жыныстарының уақыт тәртібімен
түзілу реті, жасы туралы ілім.
Геологиялық жыл санау геохронологиялық кесте
арқылы жүргізіледі. Геохронологиялық кестеде Жер
қыртысының пайда болғаннан бергі уақыты мен
қазіргі кезге дейінгі уақыт аралығы берілген.
2 слайд
Геологиялық жыл санау – Жер қыртысын құрайтын тау жыныстарының уақыт тәртібімен түзілу реті, жасы туралы ілім. Геологиялық жыл санау геохронологиялық кесте арқылы жүргізіледі. Геохронологиялық кестеде Жер қыртысының пайда болғаннан бергі уақыты мен қазіргі кезге дейінгі уақыт аралығы берілген.
#3 слайд
3 слайд
#4 слайд
4 слайд
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
–Адамзаттың пайда болуына дейінгі Жердің қалыптасу тарихы
қандай кезеңдерден тұрады ?
– Тау жынысының абсолюттік жасын қалай анықтайды?
– Шөгінді жыныстардың қабаттарын оқып-үйрену арқылы
анықтау әдістерін атаңыз
–Тау жыныстарының жасын анықтау әдісі нешеге бөлінеді және
оларды атаңыз
–Тау жынысының салыстырмалы жасын қалай анықтайды?
– Тау жыныстарының салыстырмалы жасын анықтау әдістерін
атаңыз.
–Жер қыртысы шамамен неше жыл бұрын қалыптасқан?
– Тау жыныстарының абсолют жасын анықтау әдістерін атаңыз
– Геофизикалық әдіс дегеніміз не?
9 слайд
–Адамзаттың пайда болуына дейінгі Жердің қалыптасу тарихы қандай кезеңдерден тұрады ? – Тау жынысының абсолюттік жасын қалай анықтайды? – Шөгінді жыныстардың қабаттарын оқып-үйрену арқылы анықтау әдістерін атаңыз –Тау жыныстарының жасын анықтау әдісі нешеге бөлінеді және оларды атаңыз –Тау жынысының салыстырмалы жасын қалай анықтайды? – Тау жыныстарының салыстырмалы жасын анықтау әдістерін атаңыз. –Жер қыртысы шамамен неше жыл бұрын қалыптасқан? – Тау жыныстарының абсолют жасын анықтау әдістерін атаңыз – Геофизикалық әдіс дегеніміз не?
#10 слайд
–Адамзаттың пайда болуына дейінгі Жердің қалыптасу тарихы қандай кезеңдерден тұрады ?
(геологиялыққа дейінгі, геологиялық кезең)
– Тау жынысының абсолюттік жасын қалай анықтайды? (Тау жыныстарының құрамындағы
радиоактивті элементтер мен олардың ыдырау өнімдерін оқып-үйрену арқылы )
– Шөгінді жыныстардың қабаттарын оқып-үйрену арқылы анықтау әдістерін атаңыз (Белгілі бір
уақыт аралығында климаттың қандай болғанын, Жанартаудың атқылауы мен тау
жыныстарының қатпарланған уақыты, Тау жыныстарының мұхит табанында немесе
құрлықта түзілгенін)
–Тау жыныстарының жасын анықтау әдісі нешеге бөлінеді және оларды атаңыз (Абсолюттік,
салыстырмалы) 2
–Тау жынысының салыстырмалы жасын қалай анықтайды? (Тау жыныстары қабаттарының бір-
біріне қатысты орнын анықтау арқылы)
– Тау жыныстарының салыстырмалы жасын анықтау әдістерін атаңыз. (Литологиялық,
стратеграфиялық, полеонтологиялық, тектоникалық)
–Жер қыртысы шамамен неше жыл бұрын қалыптасқан? (4,5млрд.)
– Тау жыныстарының абсолют жасын анықтау әдістерін атаңыз (радиологиялық, калий—аргон,
радиокөміртектік)
– Геофизикалық әдіс дегеніміз не? (шөгінді жыныстардың қабаттарға бөлу, бір-бірімен
салыстыру барысында табиғи радиоактивтілігі, серпінділігі, тұтқырлығы сияқты бірқатар
физикалық сипаттарына негізделеді).
10 слайд
–Адамзаттың пайда болуына дейінгі Жердің қалыптасу тарихы қандай кезеңдерден тұрады ? (геологиялыққа дейінгі, геологиялық кезең) – Тау жынысының абсолюттік жасын қалай анықтайды? (Тау жыныстарының құрамындағы радиоактивті элементтер мен олардың ыдырау өнімдерін оқып-үйрену арқылы ) – Шөгінді жыныстардың қабаттарын оқып-үйрену арқылы анықтау әдістерін атаңыз (Белгілі бір уақыт аралығында климаттың қандай болғанын, Жанартаудың атқылауы мен тау жыныстарының қатпарланған уақыты, Тау жыныстарының мұхит табанында немесе құрлықта түзілгенін) –Тау жыныстарының жасын анықтау әдісі нешеге бөлінеді және оларды атаңыз (Абсолюттік, салыстырмалы) 2 –Тау жынысының салыстырмалы жасын қалай анықтайды? (Тау жыныстары қабаттарының бір- біріне қатысты орнын анықтау арқылы) – Тау жыныстарының салыстырмалы жасын анықтау әдістерін атаңыз. (Литологиялық, стратеграфиялық, полеонтологиялық, тектоникалық) –Жер қыртысы шамамен неше жыл бұрын қалыптасқан? (4,5млрд.) – Тау жыныстарының абсолют жасын анықтау әдістерін атаңыз (радиологиялық, калий—аргон, радиокөміртектік) – Геофизикалық әдіс дегеніміз не? (шөгінді жыныстардың қабаттарға бөлу, бір-бірімен салыстыру барысында табиғи радиоактивтілігі, серпінділігі, тұтқырлығы сияқты бірқатар физикалық сипаттарына негізделеді).
#11 слайд
Берілген нұсқалардың ішінде мәтін бойынша
дұрыс жауаптарды анықта. Бір немесе бірнеше
дұрыс жауапты таңда.
A.Уранның ең соңғы ыдырау өнімі –
қорғасын.
B.Торий элементінің радиоактивті ыдырауы да
дәл урандағыдай өтеді.
C.Радиоактивті элементтердің ыдырауы
сыртқы табиғи факторларға тәуелді.
D.Уранның жартылай ыдырау уақыты
торийден екі есе ұзақ жүреді.
11 слайд
Берілген нұсқалардың ішінде мәтін бойынша дұрыс жауаптарды анықта. Бір немесе бірнеше дұрыс жауапты таңда. A.Уранның ең соңғы ыдырау өнімі – қорғасын. B.Торий элементінің радиоактивті ыдырауы да дәл урандағыдай өтеді. C.Радиоактивті элементтердің ыдырауы сыртқы табиғи факторларға тәуелді. D.Уранның жартылай ыдырау уақыты торийден екі есе ұзақ жүреді.
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
Алып бауырмен жорғалаушылардың
өмір сүруі. Қазіргі кездегі мұхиттардың
пайда болуы
Жас таулардың пайда болуы. Ыстық
климат. Алғашқы бауырмен
жорғаушылардың және қосмекенділердің
пайда болуы.
Байкал қатпарлығының қалыптасуы.
Қуатты вулканизм. Бактериалар мен
балдырлар уақыты.
Мезазой тауларының қирауы. Адамның
пайда болуы.
1-тапсырма
Геохронологиялық кесте мен атласты пайдаланып, берілген
құбылыстардың қалыптасқан кезеңдерін анықтаңыз.
Дескриптор:
-Қазіргі мұхиттың пайда болу эрасын анықтайды
-Байкал қатпарлығының қалыпатсу уақытын анықтайды
-Жас таулардың пайда болу эрасын анықтайды
-Адам пайда болған эраны анықтайды.
13 слайд
Алып бауырмен жорғалаушылардың өмір сүруі. Қазіргі кездегі мұхиттардың пайда болуы Жас таулардың пайда болуы. Ыстық климат. Алғашқы бауырмен жорғаушылардың және қосмекенділердің пайда болуы. Байкал қатпарлығының қалыптасуы. Қуатты вулканизм. Бактериалар мен балдырлар уақыты. Мезазой тауларының қирауы. Адамның пайда болуы. 1-тапсырма Геохронологиялық кесте мен атласты пайдаланып, берілген құбылыстардың қалыптасқан кезеңдерін анықтаңыз. Дескриптор: -Қазіргі мұхиттың пайда болу эрасын анықтайды -Байкал қатпарлығының қалыпатсу уақытын анықтайды -Жас таулардың пайда болу эрасын анықтайды -Адам пайда болған эраны анықтайды.
#14 слайд
Әр эраның кезеңдерінің ретін есте дұрыс сақтау үшін
сөйлем ойлап табыңдар, оның әр сөзінің бірінші әрпі
кезең атауының алғашқы әрпіне сәйкес келуі тиіс.
Мысал:
Эра: Кайназой, кезеңдері: палеоген , неоген, антропоген
Парасат- нағыз азамат.
14 слайд
Әр эраның кезеңдерінің ретін есте дұрыс сақтау үшін сөйлем ойлап табыңдар, оның әр сөзінің бірінші әрпі кезең атауының алғашқы әрпіне сәйкес келуі тиіс. Мысал: Эра: Кайназой, кезеңдері: палеоген , неоген, антропоген Парасат- нағыз азамат.
шағым қалдыра аласыз













