Хақназар хан

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Хақназар хан кезіндегі Қазақ хандығының сыртқы саясаты. Хақназар хан кезіндегі Қазақ хандығының сыртқы саясаты.

1 слайд

#2 слайд
Сабақты оқу барысында: -1520-1580жылдардағы Қазақ хандығының ішкі және сыртқы саяси жағдайын; -Хақназар саясатының негізгі бағыттарын; -Қасым хан мен Хақназардың саясатын салыстырып, олардың қызметіндегі ортақ ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтай аласыңдар.

2 слайд

#3 слайд
Хақназар таққа ие болғаннан кейін елдің саяси бытыраңқылығын жойып, бір орталықтан басқару билігін орнатуға, хандықтың халықаралық жағдайын нығайтуға күш салады. Хан өзінің сыртқы саясатында Моғолстанмен, Ноғай Ордасымен, өзбектермен және Ресеймен бейбіт қатынастар жасауды өзінің басты міндеті етіп қойды.

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
Моғолстанмен қарым-қатынас Хақназар хан кезінде Моғолстанмен қарым- қатынас шиеленіскен күйінде қала берді, бұл күресте көбіне моғол билеушілері басым түсті. Алғашқы кезеңде моғол хандарымен және Батыс Монғолиядан келген ойраттармен соғыс сәтсіздікке ұшырады. Осының салдарынан Хақназар хан Жетісудың біршама жерінен айырылды. Алайда 1570 жылы Жетісудың батыс бөлігі Шу, Талас өңірі Қазақ хандығының билігіне кайтарылып алынды.

5 слайд

#6 слайд
Ноғай Ордасымен қарым-қатынас Хақназар тұсында Ноғай Ордасының мырзалары арасында билік үшін талас күшейіп, ыдырай бастайды. Бұл жағдайды тиімді пайдаланған Хақназар хан Ноғай ордасының көптеген ұлысын өзіне қосып алды. Сөйтіп Қазақ хандығының батыс шекарасын Еділ мен Жайық аралығына жеткізді. Көршілес башқұрт халқының Ресейге бағынбаған бір бөлігі Қазақ Ордасының құрамына енеді.

6 слайд

#7 слайд
Қазақ-өзбек қатынастары Хақназар өзінен бұрынғы Қазақ хандығының жауласып келген Шайбани әулетімен одақтасуға ұмтылды. Бұхар ханы ІІ Абдаллах пен қазақ ханы Хақназар «дос болып, өзара көмектесу» жөнінде ант беріп шарт жасасты. 1579 жылы өзбек ханы Абдаллах пен Ташкент маңын билеуші Баба сұлтан арасында билік үшін талас басталды. Хақназар бұл таласты пайдаланып, оларды әлсірету үшін жасырын түрде екеуін де қолдайды. Абдаллах хан өзін қолдағаны үшін оған Түркістан аймағындағы бірнеше қаланы сыйға берді. Баба сұлтан да Түркістан, Сауран қалаларын қазақ ханына тарту етті. Алайда 1580 жылы Баба сұлтан мұны сезіп қалып, жансыздарын жіберіп, Хақназарды және жанындағы сұлтандарын тегіс өлтіреді.

7 слайд

#8 слайд
Ресей мемлекетімен қатынастары Хақназар хан тұсында Қазақ хандығы Мәскеумен сауда байланыстарын орнатып, саяси қарым-қатынас жасады. 1569-1573 жылдары орыс елшілері Семен Мальцев пен Третьяк Чебуков Қазақ хандығында болып қайтты. Қазақ хандығы мен Ресей мемлекетінің арасындағы қарым-қатынастың орнауына Каспий маңайына Строгановтар әулетінің келіп орналасуы себепші болды. Патша Иван Грозный Строгановтарға қазақтармен ешбір баж салығынсыз сауда жасауды бұйырған. Орыс елшілерінің патша алдында берген есептерінде Қазақ хандығының әскери қуатына көп көңіл бөлгендері байқалады.

8 слайд

#9 слайд
1-тапсырма. Хақназар ханның қай ісі Қазақ хандығының жерлерін кеңейтіп, тұтастығын нығайтуда маңызды рөл атқарды? Берілген тізімнен таңдап, пікіріңізді дәлелдеңіз.

9 слайд

#10 слайд
Үйге тапсырма: «Қазақ хандығын нығайту үшін, Елім үшін мен не істей алдым?» тақырыбында 30-60 сөзден тұратын хат жазу.

10 слайд