Хақназар хан кезіндегі Қазақ хандығының сыртқы саясаты.

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: Хақназар хан кезіндегі Қазақ хандығының сыртқы саясаты. Зерттеу сұрағы: Неліктен Хақназар хан билеген кезеңді Қазақ хандығының «қайта жаңғыруы» деп атайды? Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты: 6.3.1.10 қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау; 6.3.2.6 қазақ хандарының сыртқы саясатын талдау

1 слайд

#2 слайд
Өткен білімді еске түсіру a. Қазақ хандығындағы "дүрбелең кезең" қашан болды? b. "Дүрбелең кезеңде" Қазақ хандығында кім басқарды? c. Қазақ хандығында "дүрбелең кезең" қалай көрінді? Ой шақыру: 1.Қасым ханнан кейінгі билік еткен хандар кезінде айырылған Қазақ хандығының жерлерін Хақназар хан қалай қалпына келтірді? 2.Қазақ хандығына көз тіккен сыртқы жаулардың шапқыншылық жоспарларын қалай тойтара білді?

2 слайд

#3 слайд
Сыртқы саясаты

3 слайд

#4 слайд
Қазақ-ноғай қатынастары Хақназар хан тұсында Ноғай Ордасының мырзалары арасында билікке талас күшейді. Елде үлкен ашаршылық болып, мемлекет ыдырай бастайды. Осы жағдайды тиімді пайдаланған Хақназар хан Ноғай ордасының көптеген жерін өзіне қосып алды. Ноғай Ордасын мекендеген ру-тайпалар қазақ халқының құрамына толықтай кіріп, Кіші жүздің негізін құрады.Сөйтіп Қазақ хандығының батыс шекарасын Еділ мен Жайық аралығына жеткізді. Хақназар хан «қазақтар мен ноғайлар ханы» деп аталды.

4 слайд

#5 слайд
Қазақ-орыс қатынастары Хақназар хан ел билеген кезінде орыс үкіметімен саяси және сауда қатынастарын орнатқан. Орыс үкіметі Қазақ хандығының геосаяси орнын жоғары бағалаған. Ресей қазақтармен Сібір хандығына қарсы одақ құруды көздеген болатын.1573 жылы орыс елшісі Третьяк Чебуков Қазақ хандығына жіберіледі. Алайда бұл елшілікті жолда Сібір ханы Көшімнің інісі Мәметқұлдың жасағы талқандады.Қазақ хандығы мен орыс үкіметінің арасында экономикалық байланыстар жақсы дамыды. Орыс патшасы IV Иван белгілі орыс кәсіпкерлері, ағайынды Строгановтарға қазақтармен ешбір баж салығынсыз сауда жасауға рұқсат еткен.

5 слайд

#6 слайд
Қазақ-моғол қатынастары Хақназар хан кезінде Моғолстанмен қарым-қатынас шиеленісе түседі. Моғол билеушілері қазақтарды Жетісу жерінен біржолата ығыстырып шығаруға тырысты. Хақназар хан Шағатай ұрпақтарына қарсылық көрсету мақсатында қырғыздармен одақ құрады. Алғашқы кезеңде моғол хандарымен және Батыс Моңғолиядан келген ойраттармен соғыстар сәтсіз болды. Осының салдарынан Хақназар хан Жетісудың біраз жерінен айырылады. Алайда 1570 жылы Жетісудың батыс бөлігі, Шу, Талас өңірі Қазақ хандығының билігіне қайтарылып алынды.

6 слайд

#7 слайд
Қазақ-өзбек қатынастары •Хақназар ханның сыртқы саясаттағы негізгі және басым бағыттарының бірі — Шайбан әулеті билейтін Орта Азия бағыты болатын. Мемлекетті нығайту мақсатында ол бұл әулеттің жетекшілері Абдолла хан мен Баба сұлтан арасындағы билікке таласты пайдалануға тырысты. •1579 жылы Бұхара ханы II Абдолламен әскери-саяси одақ құрды. Бұл одақ екі жаққа да тиімді болды. Ол бойынша Хақназар мен Абдолла бір-біріне қолдау көрсету туралы шарт жасасты. •Абдолла хан достық қарым-қатынасы үшін Хақназарға Түркістан жеріндегі біраз қаланы билеуге келісімін берді. Ташкент билеушісі Баба сұлтан да қазақ ханының Түркістан, Сауран қалаларына билігін мойындады. •Алайда 1580 жылы Баба сұлтан Абдолла хан мен Хақназар ханның арасындағы шартты біліп қалып, оған қарсы әскери жасақ жібереді. Осы оқиғалар кезінде Хақназар хан қаза болды.

7 слайд

#8 слайд
Көмекші сөздерді пайдаланып, Хақназар хан туралы факттерді толықтырыңыз.

8 слайд

#9 слайд
Картаны пайдаланып Хақназар ханның сыртқы саясатын сипаттаңыз.

9 слайд

#10 слайд
Хақназар ханның сыртқы саясатының сәтті және сәтсіз тұстарын анықтаңыздар.

10 слайд

#11 слайд
Картамен жұмыс Хақназар тұсындағы Қазақ хандығының шегараларын анықтау, кескін картаға түсіру. Батыста   Шығыста   Солтүстікте   Оңтүстікте   Жазғы орда   Қысқы орда  

11 слайд