Химиялық элементтердің периодтық кестелерін құру тарихы

#1 слайд
Сабақ тақырыбы: Химиялық элементтердің периодтық кестелерін құру тарихы Пән мұғалімі:Токтиева Ж.М. 7-сынып

1 слайд

#2 слайд
7.2.1.1- Дёберейнер, Ньюлендс, Менделеевтің еңбектерін мысалға ала отырып элементтердің жіктелуімен танысу және салыстыру   Сабақ мақсаты

2 слайд

#3 слайд
Тірек сөздер Atomic Number –атомдық масса Symbol – элемент таңбасы Atomic Weight – атомдық масса Element – элемент Periodic Table – Периодтық кесте Groups – топ Period – период Triada-триада Oktava-октава

3 слайд

#4 слайд
Ұйымдастыру кезеңі “Ыстық алақан” тренингі Оқушылар шеңбер құрып алақан жылулығын сезіндіре отырып, бір-біріне сәттілік тілейді.

4 слайд

#5 слайд
Алдыңғы білімді пысықтау “Конвертті сұрақ” әдісі Әр оқушы конверттен карточка таңдап алып, алған сұрақтарға жауап береді. Топқа біріктіру Оқушылар сұрақтарға жауап бере отырып карточканың түсіне байланысты 3 топқа бірігеді. І топ «Дёберейнер» ІІ топ – «Ньюлендс» ІІІ топ – «Менделеев»

5 слайд

#6 слайд
Д.И.Мендеелев Периодтық кестені құрушы Жаңа сабақ. Мағынаны ашу

6 слайд

#7 слайд
Периодтық жүйенің ашылу тарихы 19 ғ. Ортасында 63 химиялық элементтер ашылды және осы элементтерді белгілі заңдылық бойынша жіктеуге көптеген ғалымдар тырысты.

7 слайд

#8 слайд
1829 жылы Дёберейнер «триадалар заңын» шығарды. Көптеген элементтердің атомдық массасы осы элементке химиялық қасиеттері бойынша ұқсас элементтердің атомдық массаларының арифметикалық ортасына тең. ( стронций, кальций жәнебарий; хлор, бром және иод және т.б.). Дёберейнер триадалары LiCaCl Na Sr Br KBaI

8 слайд

#9 слайд
Дёберейнер еңбектері көптеген ұқсас элементтердің топтарын құруға ықпал етті. Топ Элемент және оның атомдық массасы Атомдық массасының арифметикалық ортасы А Литий - 7 Натрий -23 Калий-39 (7+39)/2=23 ВКальций-40Стронций-87,5Барий-137(40+137)/2=88.5 С Хлор-35 Бром-80 Йод-127 (35+127)/2=81

9 слайд

#10 слайд
Александр Эмиль Шанкуртуа (1862) Александр Эмиль Шанкуртуа алғаш болып химиялық элементтерді атомдық массаларының өсу реті бойынша орналастыруға талпынды. Ол элементтерді спираль түрінде орналастырып вертикаль бойынша бір топта орналасқан химиялық элементтердің қасиеттері қайталанатынын байқаған. Екі модель де ғалымдар арасында қызуғышылық туғызбады.

10 слайд

#11 слайд
Ньюлендс октавалары 1866 жылы химик және музыкант Джон Александр Ньюлендс химиялық элементтерді топтастырудың өз нұсқасын ұсынды. Ол элементтерді «октавалар заңы» деп аталатын кесте түрінде орналастырды. Бұл кестеге 62 элемент кірді. Элементтер атомдық массаларының өсу реті бойынша орналасты.

11 слайд

#12 слайд
1869 ж. Д.И.Менделеев ХЭПЖ-нің алғашқы нұсқасын ұсынды. Карточкалардың артына химиялық элементтердің негізгі қасиеттерін жазды(сол кезде 63 химиялық элемент белгілі болды), Менделеев осы карточкалардың орнын бірнеше қайтара ауыстырып отырып, қасиеттері бойынша ұқсас элементтер қатарын құрастырды.

12 слайд

#13 слайд
Тарихи анықтама •1869 жылдың 1 наурызында Менделеевпен ашылды. Ол сол кездегі белгілі болған химиялық элементтерді атомдық массаларының өсу реті бойынша орналастырды. •Периодтық заңның графикалық көрінісі болып табылады •Д.И. Менделеевтің периодтық заңы – химиялық элементтер қасиеттерінің олардың атом радиустарына тәуелділігін көрсететін фундаменталды заң. •Периодтық кестенің 400 –ге жуық түрі белгілі. Бірақ ең көп қолданылатындары ұзын және қысқа нқұсқалары.

13 слайд

#14 слайд
Li — Na — K; Ca — Sr — Ba; S — Se — Te; P — As — Sb; Cl — Br — I. Дёберейнер триадалары Ньюлендс октавалары До ре ми фа соль ля си H Li Be B C N O F Na Mg Al Si P S Cl K Ca Cr Ti Mn Fe

14 слайд

#15 слайд
период қатар Н 1,0079 сутек 1 таңба сы Реттік нөмірі атауы Атомдық массасы

15 слайд

#16 слайд
Топтық жұмыс “Джигсо”әдісі бойынша оқушылар Дёберейнер, Ньюлендс пен Менделеев арасында олардың әрқайсысы ұсынған элементтерді жіктеу әдістерінің артықшылықтары туралы қысқаша тұжырымдамалық карта құрастырады. Оқушылар міндетті түрде өз ойларын дәлелдеп отыру керек. Тұжырымдамалық картаны топпен қорғайды. І. “Дберейнер” тобы - И.В. Дёберейнердің триадалары ІІ. «Ньюлендс» тобы – Дж. А. Ньюлендстің октавасы ІІІ. “Менделеев” тобы – Д.И. Менделеевтің периодтық кестесі Дескриптор: -Ғалымдардың жетістіктері мен кемшіліктерін аша біледі; -Әр ғалымдарының ұсыныстарын анықтайды. Топтық бағалау

16 слайд

#17 слайд
Қалыптастырушы бағалау Тапсырма. И. Дёберейнер, Дж. Ньюлендс, Д.И. Менделеевтің элементтерді жіктеуін атауы және мәні бойынша сипаттап, кестені толтырыңыз. Әрбір теорияның артықшылығы мен кемшілігін салыстырыңыз. Химиялық элементтердің периодтық кестесінің жаңашыл түрін жасау үшін әрбір ғалымның қосқан үлесін көрсетіңіз. Қорытынды И. Дёберейнердің қосқан үлесі __________________________________________________________________ Дж. Ньюлендстің қосқан үлесі __________________________________________________________________ Д.И. Менделеевтің қосқан үлесі __________________________________________________________________ Дескриптор Білім алушы − И.Дёберейнер, Дж. Ньюлендс, Д.И. Менделеевтің элементтерді жіктеуін атауы және мәні бойынша сипаттайды; − әрбір теорияның артықшылығы мен кемшілігін салыстырып атайды; − И. Дёберейнердің қосқан үлесін жазады; − Дж. Ньюлендстің қосқан үлесін жазады; − Д.И. Менделеевтің қосқан үлесін жазады.

17 слайд

#18 слайд
Бірін-бірі бағалау

18 слайд

#19 слайд
Үйге тапсырма Оқулықтағы 6,7,8- тапсырмаларды дәптерге жазып орындап келу

19 слайд

#20 слайд
БАҒДАРШАМ Бағдаршам сигналдары: ЖАСЫЛ СИГНАЛ Мен сабақты жақсы түсіндім САРЫ Мен сабақты жартылай түсіндім, бірақ тағы жұмыс істеу қажет ҚЫЗЫЛ = Маған көмек керек. РЕФЛЕКСИЯ

20 слайд