1 жыл бойы шексіз жүктеңіз
Жай сөйлемді талдау

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
Тұрлаулы мүшелер
баяндауыш, құрамына
қарай – дара,
сөз табына қарай – етістік,
тұлғасы – ІІІ жақ, бұйрық
рай
сұрағы – не істесін?
бастауыш, құрамына қарай
– дара,
сөз табы – зат есім
тұлғасы – ІІІ жақ
сұрағы – кім?
2 слайд
Тұрлаулы мүшелер баяндауыш, құрамына қарай – дара, сөз табына қарай – етістік, тұлғасы – ІІІ жақ, бұйрық рай сұрағы – не істесін? бастауыш, құрамына қарай – дара, сөз табы – зат есім тұлғасы – ІІІ жақ сұрағы – кім?
#3 слайд
Тұрлаусыз мүшелер
Мекен пысықтауыш ,
құрамына қарай –үйірлі, есімдік+есімдік+етіст.
+туын. сын есім+зат е.
сұрағы – қайда?
3 слайд
Тұрлаусыз мүшелер Мекен пысықтауыш , құрамына қарай –үйірлі, есімдік+есімдік+етіст. +туын. сын есім+зат е. сұрағы – қайда?
#4 слайд
шешей жайғассын
тіркесу тәсілі –
байланысу түрі –
аналитикалық тәсіл,
интонация арқылы, І
жақ
қиыса байланысқан
синтаксистік қатынас- предикаттық қатынас,
сұрағы – не істесін?
басыңқы сыңарына
қарай
етістікті тіркес
Сөз тіркесіне талдау
4 слайд
шешей жайғассын тіркесу тәсілі – байланысу түрі – аналитикалық тәсіл, интонация арқылы, І жақ қиыса байланысқан синтаксистік қатынас- предикаттық қатынас, сұрағы – не істесін? басыңқы сыңарына қарай етістікті тіркес Сөз тіркесіне талдау
#5 слайд
Жерге жайғассын
Тіркесу тәсілі
байланысу түрі
Синтаксистік
қатынас
Басыңқы
сыңарына
қарай
аналитикалық
тәсіл,барыс cепт.
жалғау арқылы
меңгеру
Адвербиалдық
(пысықтауыштық)
қатынас,
сұрағы – қайда?
етістікті тіркес
5 слайд
Жерге жайғассын Тіркесу тәсілі байланысу түрі Синтаксистік қатынас Басыңқы сыңарына қарай аналитикалық тәсіл,барыс cепт. жалғау арқылы меңгеру Адвербиалдық (пысықтауыштық) қатынас, сұрағы – қайда? етістікті тіркес
#6 слайд
Жайлы жерге
Тіркесу тәсілі
Байланысу түрі
Синтаксистік
қатынас
Аналитикалық, орын
тәртібі арқылы
қабысу
Атрибуттық қатынас,
сұрағы- қандай?
Есімді тіркес
Басыңқы
сыңарына қарай
6 слайд
Жайлы жерге Тіркесу тәсілі Байланысу түрі Синтаксистік қатынас Аналитикалық, орын тәртібі арқылы қабысу Атрибуттық қатынас, сұрағы- қандай? Есімді тіркес Басыңқы сыңарына қарай
#7 слайд
жатқан жерге
аналитикалық тәсіл,
интонация арқылы
байланысу түрі
тіркесу тәсілі –
синтаксистік қатынас
басыңқы сыңарына
қарай
матасу
атрибуттық
Сұрағы –
қандай?
Есімді тіркес
7 слайд
жатқан жерге аналитикалық тәсіл, интонация арқылы байланысу түрі тіркесу тәсілі – синтаксистік қатынас басыңқы сыңарына қарай матасу атрибуттық Сұрағы – қандай? Есімді тіркес
#8 слайд
Мына жерге
Тіркесу тәсілі
Байланысу түрі
Синтаксистік
қатынас
Басыңқы сыңарына
қарай
Аналитикалық тәсіл,
интонация арқылы
қабысу
Атрибуттық қатынас,
сұрағы-қай?
Есімді тіркес
8 слайд
Мына жерге Тіркесу тәсілі Байланысу түрі Синтаксистік қатынас Басыңқы сыңарына қарай Аналитикалық тәсіл, интонация арқылы қабысу Атрибуттық қатынас, сұрағы-қай? Есімді тіркес
#9 слайд
мен жатқан
Тіркесу тәсілі
Байланысу түрі
Синтаксистік
қатынас
Аналитикалық, орын
тәртібі арқылы
қиысу
Предикаттық қатынас,
сұрағы- кім?
Етістікті тіркес
Басыңқы
сыңарына қарай
9 слайд
мен жатқан Тіркесу тәсілі Байланысу түрі Синтаксистік қатынас Аналитикалық, орын тәртібі арқылы қиысу Предикаттық қатынас, сұрағы- кім? Етістікті тіркес Басыңқы сыңарына қарай
#10 слайд
Жатқан
І. Дыбыстық негізде:
Сөз 6 дыбыстан тұрады:
1. Дауысты дыбыстар жүйесі бойынша 2 дауысты дыбыс бар;
2. Дауыссыз дыбыстар жүйесі бойынша 4 дауыссыз дыбыс бар.
ж – дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – ұяң,
айтылу жолына қарай – ызың;
жасалу жолына қарай – тіс дауыссызы.
а – дауысты дыбыс, тілдің қатысына қарай – жуан,
жақтың қатысына қарай – ашық,
еріннің қатысына қарай – езулік.
т– дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – қатаң,
айтылу жолына қарай – шұғыл,
жасалу жолына қарай – тіл мен тіс.
қ – дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – қатаң,
айтылу жолына қарай – шұғыл,
жасалу жолына қарай – тіл арты.
а – дауысты дыбыс, тілдің қатысына қарай – жуан,
жақтың қатысына қарай – ашық,
еріннің қатысына қарай – езулік.
н– дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – үнді,
айтылу жолына қарай – мұрын жолды,
жасалу жолына қарай – тіл алды дыбыс.
ІІ. Буындық негізде:
Сөзде 2 буын бар: жат-қан
ВАВ – ВАВ
бітеу – бітеу
10 слайд
Жатқан І. Дыбыстық негізде: Сөз 6 дыбыстан тұрады: 1. Дауысты дыбыстар жүйесі бойынша 2 дауысты дыбыс бар; 2. Дауыссыз дыбыстар жүйесі бойынша 4 дауыссыз дыбыс бар. ж – дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – ұяң, айтылу жолына қарай – ызың; жасалу жолына қарай – тіс дауыссызы. а – дауысты дыбыс, тілдің қатысына қарай – жуан, жақтың қатысына қарай – ашық, еріннің қатысына қарай – езулік. т– дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – қатаң, айтылу жолына қарай – шұғыл, жасалу жолына қарай – тіл мен тіс. қ – дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – қатаң, айтылу жолына қарай – шұғыл, жасалу жолына қарай – тіл арты. а – дауысты дыбыс, тілдің қатысына қарай – жуан, жақтың қатысына қарай – ашық, еріннің қатысына қарай – езулік. н– дауыссыз дыбыс, үннің қатысына қарай – үнді, айтылу жолына қарай – мұрын жолды, жасалу жолына қарай – тіл алды дыбыс. ІІ. Буындық негізде: Сөзде 2 буын бар: жат-қан ВАВ – ВАВ бітеу – бітеу
#11 слайд
•
ІІІ. Үндестік заңы бойынша талдау:
•1. Буын үндестігі
•Буын үндестігі (сингармонизм заңы) бойынша сөз бірыңғай жуан буынды:
жат-қан
•2. Дыбыс үндестігі
•Дыбыс үндестігі (ассимиляция) бойынша түбір бен қосымша арасында
ілгерінді ықпал:
• жат-қан
•ІҮ. Тасымал:
•Жат-қан
•Ү. Екпін:
• Бұл сөзде екпін соңғы буынға түседі: жат-қан.
•ҮІ. Орфографиялық негізде:
•Орфографиялық негізде дұрыс жазылуы – жатқан.
•ҮІІ. Орфоэпиялық негізде:
•Орфоэпиялық негізде дұрыс айтылуы - [жатқан].
•ҮІІІ. Графикалық негізде:
•Графикалық негізде сөз орыс графикасына негізделген (1941ж.)
графикамен жазылған.
11 слайд
• ІІІ. Үндестік заңы бойынша талдау: •1. Буын үндестігі •Буын үндестігі (сингармонизм заңы) бойынша сөз бірыңғай жуан буынды: жат-қан •2. Дыбыс үндестігі •Дыбыс үндестігі (ассимиляция) бойынша түбір бен қосымша арасында ілгерінді ықпал: • жат-қан •ІҮ. Тасымал: •Жат-қан •Ү. Екпін: • Бұл сөзде екпін соңғы буынға түседі: жат-қан. •ҮІ. Орфографиялық негізде: •Орфографиялық негізде дұрыс жазылуы – жатқан. •ҮІІ. Орфоэпиялық негізде: •Орфоэпиялық негізде дұрыс айтылуы - [жатқан]. •ҮІІІ. Графикалық негізде: •Графикалық негізде сөз орыс графикасына негізделген (1941ж.) графикамен жазылған.
#12 слайд
ЖАТҚАН
1. ж.б.с.
2. жат-қан
2 б.б.
3. жат- 1ж.т.
қан
4. Жатқан
5. Жат + қан
(-кен)
6. Ж а т + қ а н
(-ған)
12 слайд
ЖАТҚАН 1. ж.б.с. 2. жат-қан 2 б.б. 3. жат- 1ж.т. қан 4. Жатқан 5. Жат + қан (-кен) 6. Ж а т + қ а н (-ған)
#13 слайд
Б: жатқан = о = / = ?
Ш: жатқан = 6o = 2 (2а) / 4 (ж, т, қ, н)
2 = 2(2а) /
2 = 2(2а) U /
2 = / 2 (2а)
а) Үн мен салдырдың қатысына қарай:
4 = 2 (т,қ) U 1(ж) / 1 (н)
Ә) Айтылу (жасалу) тәсіліне қарай:
4 = 2(т,қ) U 1(ж) / U U 1(н)
б) Жасалу орны мен дыбыстау мүшелерінің қатысына қарай:
4 = 1(ж) тіс +1(н) тіл алды +1(қ) тіл арты + 1(т) тіл
мен тіс
13 слайд
Б: жатқан = о = / = ? Ш: жатқан = 6o = 2 (2а) / 4 (ж, т, қ, н) 2 = 2(2а) / 2 = 2(2а) U / 2 = / 2 (2а) а) Үн мен салдырдың қатысына қарай: 4 = 2 (т,қ) U 1(ж) / 1 (н) Ә) Айтылу (жасалу) тәсіліне қарай: 4 = 2(т,қ) U 1(ж) / U U 1(н) б) Жасалу орны мен дыбыстау мүшелерінің қатысына қарай: 4 = 1(ж) тіс +1(н) тіл алды +1(қ) тіл арты + 1(т) тіл мен тіс

Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген