Жапырақтың ішкі құрылысы
Жапырақтың ішкі құрылысы

#1 слайд
Оқу мақсаты
Жапырақтың ішкі құрылысын сипаттау және оның құрылысы мен
қызметі арасындағы өзара байланысты түсіндіру
Тақырыбы: Жапырақтың құрылысы және қызметі.
Жапырақтың ішкі құрылысы
1 слайд
Оқу мақсаты Жапырақтың ішкі құрылысын сипаттау және оның құрылысы мен қызметі арасындағы өзара байланысты түсіндіру Тақырыбы: Жапырақтың құрылысы және қызметі. Жапырақтың ішкі құрылысы
#2 слайд
Қоректену
Минералды қоректену-
топырақтан заттарды
сіңіру. Ол тамыр арқылы
жүзеге асырылады.
Ауа арқылы қоректену-
ауадан жарық және
заттарды сіңіру. Бұл үдеріс
негізінен жапырақтарда
жүреді.
Жапырақтар басты үш қызмет атқарады:
Фотосинтез;
Судың булануы;
Фотосинтезге де, тыныс алуға да қажет газ алмасу.
Жапырақ деп – өсімдіктің қоректенетін басты мүшесі
2 слайд
Қоректену Минералды қоректену- топырақтан заттарды сіңіру. Ол тамыр арқылы жүзеге асырылады. Ауа арқылы қоректену- ауадан жарық және заттарды сіңіру. Бұл үдеріс негізінен жапырақтарда жүреді. Жапырақтар басты үш қызмет атқарады: Фотосинтез; Судың булануы; Фотосинтезге де, тыныс алуға да қажет газ алмасу. Жапырақ деп – өсімдіктің қоректенетін басты мүшесі
#3 слайд
Жапырақтың ішкі құрылысы
Өң жасушалары – тірі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады. Астыңғы өңінде
жанаспалы жасушалар орналасады Өң жасушаларында хлорофилл болмайды,
сондықтан түссіз. Күн сәулесін өткізеді, қорғаныштық қызметін атқарады.
Жанаспалы жасушалар – жарты ай немесе бүйрек пішінді бір-бірімен жанасқан
2 жасуша. Жанасқан жерінде саңылауы бар. Бұл саңылау бірде ашылып, бірде
жабылады. Саңылау арқылы жапыраққа ауа енеді. Атмосфераға су буы, оттегі
және көмірқышқыл газы шығарылады. Жанаспалы жасушада болатын хлорофилл
дәндерінде күн сәулесінен қант (органикалық зат) түзіледі. Сол кезде қысым
артып, күндіз саңылау ашылады. Түнде қант мөлшерінің азаюы қысымды
төмендетіп, саңылау жабылады. Егер күндіз күн өте ыстық, желді болса, ылғалды
сақтау үшін саңылау жабылып тұрады. Саңылау күзде күндіз де, түнде де жабық
болады.
(1-сурет).
Лептестік
Жасушааралық қуыс
3 слайд
Жапырақтың ішкі құрылысы Өң жасушалары – тірі, бір-бірімен тығыз жанасып жатады. Астыңғы өңінде жанаспалы жасушалар орналасады Өң жасушаларында хлорофилл болмайды, сондықтан түссіз. Күн сәулесін өткізеді, қорғаныштық қызметін атқарады. Жанаспалы жасушалар – жарты ай немесе бүйрек пішінді бір-бірімен жанасқан 2 жасуша. Жанасқан жерінде саңылауы бар. Бұл саңылау бірде ашылып, бірде жабылады. Саңылау арқылы жапыраққа ауа енеді. Атмосфераға су буы, оттегі және көмірқышқыл газы шығарылады. Жанаспалы жасушада болатын хлорофилл дәндерінде күн сәулесінен қант (органикалық зат) түзіледі. Сол кезде қысым артып, күндіз саңылау ашылады. Түнде қант мөлшерінің азаюы қысымды төмендетіп, саңылау жабылады. Егер күндіз күн өте ыстық, желді болса, ылғалды сақтау үшін саңылау жабылып тұрады. Саңылау күзде күндіз де, түнде де жабық болады. (1-сурет). Лептестік Жасушааралық қуыс
#4 слайд
Жапырақтың ішкі құрылысы
Жапырақтар -өсімдіктің тіршілік етуінде
өте маңызды. Ассимиляциядан басқа,
жапырақтар өсімдіктің су тепе-теңдігін
сақтауда маңызды рөл атқарады. Әрбір
жапырақ эпидерма мен немесе үстіңгі
қабықпен жабылған. Олар тығыз
орналасқан
жасушалардан тұрады. Үстіңгі эпидерма
өсімдіктерді судың жоғалуынан қорғайтын
кутикуламен жабылған. Үстіңгі
эпидерманың астында бағаналы мезофилл
болады. Ол хлоропластарға бай, ұзартылған
жасушалардан тұрады. Бағаналы
мезофиллдің астында борпылдақ мезофилл
бар. Оның құрамында хлоропластар аз
болғанымен олардағы жасуша аралық бос
орындар көлемі үлкен болады.
4 слайд
Жапырақтың ішкі құрылысы Жапырақтар -өсімдіктің тіршілік етуінде өте маңызды. Ассимиляциядан басқа, жапырақтар өсімдіктің су тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқарады. Әрбір жапырақ эпидерма мен немесе үстіңгі қабықпен жабылған. Олар тығыз орналасқан жасушалардан тұрады. Үстіңгі эпидерма өсімдіктерді судың жоғалуынан қорғайтын кутикуламен жабылған. Үстіңгі эпидерманың астында бағаналы мезофилл болады. Ол хлоропластарға бай, ұзартылған жасушалардан тұрады. Бағаналы мезофиллдің астында борпылдақ мезофилл бар. Оның құрамында хлоропластар аз болғанымен олардағы жасуша аралық бос орындар көлемі үлкен болады.
#5 слайд
Тәжірибелік тапсырма
Тапсырма №1. Төменде жапырақтың ішкі құрылысы берілген.
Жапырақтың 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 сандарымен берілген құрылымдарын атаңыз.
1_______________________________
2_______________________________
3_______________________________
4_______________________________
5_______________________________
6_______________________________
7_______________________________
Дескриптор
Жапырақтың құрылымдарын атайды
5 слайд
Тәжірибелік тапсырма Тапсырма №1. Төменде жапырақтың ішкі құрылысы берілген. Жапырақтың 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 сандарымен берілген құрылымдарын атаңыз. 1_______________________________ 2_______________________________ 3_______________________________ 4_______________________________ 5_______________________________ 6_______________________________ 7_______________________________ Дескриптор Жапырақтың құрылымдарын атайды
#6 слайд
Тапсырма жауаптары
Тапсырма №1.
2. Бағаналы мезофилл
1. Үстіңгі эпидерма
3. Кутикула қабаты
4. Борпылдақ мезофилл
5. Өткізгіш шоқ
6. Төменгі эпидерма
7. Саңылау
6 слайд
Тапсырма жауаптары Тапсырма №1. 2. Бағаналы мезофилл 1. Үстіңгі эпидерма 3. Кутикула қабаты 4. Борпылдақ мезофилл 5. Өткізгіш шоқ 6. Төменгі эпидерма 7. Саңылау
#7 слайд
Тәжірибелік тапсырма
Тапсырма №2. Жапырықтың берілген құрылымдарының қызметтерін
анықтаңыз.
Дескриптор
Жапырақтың құрылымдарының қызметін сипаттайды
Құрылымдар Қызметі
Өң
Бағаналы жасушалар және борпылдақ
жасушалар
Талшық шоқтар
Сүзгілі түтіктер
Өткізгіш шоқтар
7 слайд
Тәжірибелік тапсырма Тапсырма №2. Жапырықтың берілген құрылымдарының қызметтерін анықтаңыз. Дескриптор Жапырақтың құрылымдарының қызметін сипаттайды Құрылымдар Қызметі Өң Бағаналы жасушалар және борпылдақ жасушалар Талшық шоқтар Сүзгілі түтіктер Өткізгіш шоқтар
#8 слайд
Тапсырма жауаптары
Тапсырма №2.
Құрылымдар Қызметі
Өң Қорғаныштық, тыныс алу және булану
қызметін атқарады
Бағаналы жасушалар және борпылдақ
жасушалар
Фотосинтез, газалмасу
Талшық шоқтар Беріктік, серпімділік
Сүзгілі түтіктер Органикалық заттарды тамыр мен
сабақтарға жеткізеді
Өткізгіш шоқтар Тамырдан минералды заттарды
өткізеді
8 слайд
Тапсырма жауаптары Тапсырма №2. Құрылымдар Қызметі Өң Қорғаныштық, тыныс алу және булану қызметін атқарады Бағаналы жасушалар және борпылдақ жасушалар Фотосинтез, газалмасу Талшық шоқтар Беріктік, серпімділік Сүзгілі түтіктер Органикалық заттарды тамыр мен сабақтарға жеткізеді Өткізгіш шоқтар Тамырдан минералды заттарды өткізеді
#9 слайд
Жапырақ ________ жабылған.
эпидермиспен
өткізгіш шоқпен
саңылаумен
бағаналы паренхимамен
________ суды, минералдарды және
қоректік заттарды жапыраққа
тасымалдайды.
Эпидермис
Өткізгіш шоқ
Саңылау
Бағаналы паренхима
Қармауыш жапырақтардың ішкі
қабырғалары ________ жабылған.
Қалың қабықпен
Бездермен
Тікенектермен
Инелермен
________ желісі жапырақтың сабағынан
бастау алып тақтасына дейін таралады.
Эпидермистердің
Өткізгіш шоқтардың
Саңылаулардың
Бағаналы паренхималардың
________ өсімдіктегі су булануына
жауапты
Эпидермис
Өткізгіш шоқ
Саңылау
Бағаналы паренхима
Сабақты бекіту
Тапсырма №3. Төменде көрсетілген сұрақтардың бір дұрыс жауабын таңдаңыз.
Дескриптор
Жапырақтың құрылымдарының маңызын атайды
9 слайд
Жапырақ ________ жабылған. эпидермиспен өткізгіш шоқпен саңылаумен бағаналы паренхимамен ________ суды, минералдарды және қоректік заттарды жапыраққа тасымалдайды. Эпидермис Өткізгіш шоқ Саңылау Бағаналы паренхима Қармауыш жапырақтардың ішкі қабырғалары ________ жабылған. Қалың қабықпен Бездермен Тікенектермен Инелермен ________ желісі жапырақтың сабағынан бастау алып тақтасына дейін таралады. Эпидермистердің Өткізгіш шоқтардың Саңылаулардың Бағаналы паренхималардың ________ өсімдіктегі су булануына жауапты Эпидермис Өткізгіш шоқ Саңылау Бағаналы паренхима Сабақты бекіту Тапсырма №3. Төменде көрсетілген сұрақтардың бір дұрыс жауабын таңдаңыз. Дескриптор Жапырақтың құрылымдарының маңызын атайды
#10 слайд
Жапырақ ________ жабылған.
эпидермиспен
өткізгіш шоқпен
саңылаумен
бағаналы паренхимамен
________ суды, минералдарды және
қоректік заттарды жапыраққа
тасымалдайды.
Эпидермис
Өткізгіш шоқ
Саңылау
Бағаналы паренхима
Қармауыш жапырақтардың ішкі
қабырғалары ________ жабылған.
Қалың қабықпен
Бездермен
Тікенектермен
Инелермен
________ желісі жапырақтың сабағынан
бастау алып тақтасына дейін таралады.
Эпидермистердің
Өткізгіш шоқтардың
Саңылаулардың
Бағаналы паренхималардың
________ өсімдіктегі су булануына
жауапты
Эпидермис
Өткізгіш шоқ
Саңылау
Бағаналы паренхима
Сабақты бекіту тапсырмасының жауабы
Тапсырма №3.
10 слайд
Жапырақ ________ жабылған. эпидермиспен өткізгіш шоқпен саңылаумен бағаналы паренхимамен ________ суды, минералдарды және қоректік заттарды жапыраққа тасымалдайды. Эпидермис Өткізгіш шоқ Саңылау Бағаналы паренхима Қармауыш жапырақтардың ішкі қабырғалары ________ жабылған. Қалың қабықпен Бездермен Тікенектермен Инелермен ________ желісі жапырақтың сабағынан бастау алып тақтасына дейін таралады. Эпидермистердің Өткізгіш шоқтардың Саңылаулардың Бағаналы паренхималардың ________ өсімдіктегі су булануына жауапты Эпидермис Өткізгіш шоқ Саңылау Бағаналы паренхима Сабақты бекіту тапсырмасының жауабы Тапсырма №3.
шағым қалдыра аласыз













