Жаратылыстану

#1 слайд
Қоршаған айналаны оқыту
әдістемесінің жалпы ғылыми
әдістері
мен қағидалары
Орындаған:Баратбекқызы Ш
Тексерген:Тезекбаева Н.Ш
1 слайд
Қоршаған айналаны оқыту әдістемесінің жалпы ғылыми әдістері мен қағидалары Орындаған:Баратбекқызы Ш Тексерген:Тезекбаева Н.Ш
#2 слайд
Жоспары:
1. Әдіс -
педагогикалық
категория ретінде
2. Оқыту әдістерінің
сипаттамасы
3. Қоршаған
айналаны оқыту
әдістемесінің
қағидалары
2 слайд
Жоспары: 1. Әдіс - педагогикалық категория ретінде 2. Оқыту әдістерінің сипаттамасы 3. Қоршаған айналаны оқыту әдістемесінің қағидалары
#3 слайд
Әдіс – грек сөзі, тікелей аударғанда зерттеу жолы, қандай да бір
мақсатқа қол жеткізу, нақты міндетті шешу тәсілін білдіреді.
Оқыту әдісі дегеніміз ол мұғалімнің
мектеп оқушыларының танымдық
қабілетін дамытып, көзқарастарын
қалыптастыратын және оларды өмір
сүруге дайындайтын білім, іскерлік және
дағды беру әдістері. Оқыту
әдістері оқушыларға жаңадан білім беруде,
бұрын алғандарын бекітуді
қамтамасыз етеді, соның нәтижесінде олар
мұғалімнің басшылығымен
ғылым негіздерін игереді.
3 слайд
Әдіс – грек сөзі, тікелей аударғанда зерттеу жолы, қандай да бір мақсатқа қол жеткізу, нақты міндетті шешу тәсілін білдіреді. Оқыту әдісі дегеніміз ол мұғалімнің мектеп оқушыларының танымдық қабілетін дамытып, көзқарастарын қалыптастыратын және оларды өмір сүруге дайындайтын білім, іскерлік және дағды беру әдістері. Оқыту әдістері оқушыларға жаңадан білім беруде, бұрын алғандарын бекітуді қамтамасыз етеді, соның нәтижесінде олар мұғалімнің басшылығымен ғылым негіздерін игереді.
#4 слайд
1. Сөздік әдістері
(баяндау немесе
түсіндіру, әңгіме,
әңгімелесу,оқулықпен
жұмыс);
2 . Практикалық әдістері
(бақылау әдісі, зерттеу әдісі,
жаттығу әдісі,практикалық
жұмыстар, зертханалақ
жұмыстар, дидактикалық
ойындар);
3. Көрнекілік әдістері
(иллюстрация түрі – плакаттар,
кестелер, суреттер, карталар,
бейнелер, муляждар, макеттер
және демонстрация,түрі-
тәжірибелер, телекөрсетілімдер,
бейнефильмдер,
кодопозитивтер,компьютерлік
бағдарламалар).Оқыту әдістерінің негізгі сыныпсикалықмынадай тобы
белгілі;
4 слайд
1. Сөздік әдістері (баяндау немесе түсіндіру, әңгіме, әңгімелесу,оқулықпен жұмыс); 2 . Практикалық әдістері (бақылау әдісі, зерттеу әдісі, жаттығу әдісі,практикалық жұмыстар, зертханалақ жұмыстар, дидактикалық ойындар); 3. Көрнекілік әдістері (иллюстрация түрі – плакаттар, кестелер, суреттер, карталар, бейнелер, муляждар, макеттер және демонстрация,түрі- тәжірибелер, телекөрсетілімдер, бейнефильмдер, кодопозитивтер,компьютерлік бағдарламалар).Оқыту әдістерінің негізгі сыныпсикалықмынадай тобы белгілі;
#5 слайд
Оқыту әдістері оқушыларға жаңадан білім беруде, бұрын алғандарын
бекітуді қамтамасыз етеді, соның нәтижесінде олар мұғалімнің
басшылығымен ғылым негіздерін игереді. Оқушыларға, біржағынан
әдістердің қай-қайсысы болса да, біріншіден, мұғалім баяндап берген даяр
білімді игеруге; екіншіден, мұғалімнің басшылығымен өздігінен жұмыс
істеуге көмектеседі.
Сөздік әдістеріне
баяндау
(түсіндір
у)
әңгіме әңгімел
есу оқулықп
ен
жұмыс
5 слайд
Оқыту әдістері оқушыларға жаңадан білім беруде, бұрын алғандарын бекітуді қамтамасыз етеді, соның нәтижесінде олар мұғалімнің басшылығымен ғылым негіздерін игереді. Оқушыларға, біржағынан әдістердің қай-қайсысы болса да, біріншіден, мұғалім баяндап берген даяр білімді игеруге; екіншіден, мұғалімнің басшылығымен өздігінен жұмыс істеуге көмектеседі. Сөздік әдістеріне баяндау (түсіндір у) әңгіме әңгімел есу оқулықп ен жұмыс
#6 слайд
Оқу тұрғысындағы бақылаудың мақсаты қандай да бір фактілерді
жинақтау, бақылау обьектісін зерттеу немесе заңдылықтарды ашу болып
табылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін алдын-ала бақылауға дайындалу
жұмысын жүргізу қажет. Ол негізінен төмендегідей:
4. Сипаттау мен
қорытындыларды
беру.3. Бақылау
барысымен және
оның ұсынылған
тәсілімен,
фактілерді белгілеу
ережелерімен
таныстыру.2. Жұмыс дәптеріне
бақылау
Жоспары:ын жазу.1. Оқушыларды
бақылау
обьектісімен және
оның
мақсаттарымен
таныстыру,
6 слайд
Оқу тұрғысындағы бақылаудың мақсаты қандай да бір фактілерді жинақтау, бақылау обьектісін зерттеу немесе заңдылықтарды ашу болып табылады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін алдын-ала бақылауға дайындалу жұмысын жүргізу қажет. Ол негізінен төмендегідей: 4. Сипаттау мен қорытындыларды беру.3. Бақылау барысымен және оның ұсынылған тәсілімен, фактілерді белгілеу ережелерімен таныстыру.2. Жұмыс дәптеріне бақылау Жоспары:ын жазу.1. Оқушыларды бақылау обьектісімен және оның мақсаттарымен таныстыру,
#7 слайд
Әңгіме әдісі сурет бойынша әңгіме, оқылған тексті бойынша әңгіме,
оқылатын материалдың негізінде карта бойынша әңгіме, жасалған
тәжірибе желісінде әңгіме түрінде қолданылады.
Оқытуда көрнекілік әдістерін пайдаланғанда төмендегі шарттар
сақталуы керек:
а) қолданатын көрнекілік оқушы жасына сай болуы керек;
б) көрнекілік шектеулі пайдаланылуы керек және оны бірте-бірте тек сабақтың қажет сәтінде көрсету керек
в) оқушыларға көрсетілетін дүниені жақсы көре алатындай етіп ұйымдастырылуы қажет;
г) иллюстрацияны көрсеткенде басты, маңызды жақтарын бөліп көрсеткен жөн;
д) құбылыстарды көрсету кезінде берілетін түсініктерді тыңғылықты ойластыру керек;
е) көрсетілетін көнекілік материалдың мазмұнымен сәйкес болуы керек;
ж) қөрнекі құралдардан немесе көрсету қондырғыларынан ақпаратты табуға оқушылардың өзін белсендіру.
7 слайд
Әңгіме әдісі сурет бойынша әңгіме, оқылған тексті бойынша әңгіме, оқылатын материалдың негізінде карта бойынша әңгіме, жасалған тәжірибе желісінде әңгіме түрінде қолданылады. Оқытуда көрнекілік әдістерін пайдаланғанда төмендегі шарттар сақталуы керек: а) қолданатын көрнекілік оқушы жасына сай болуы керек; б) көрнекілік шектеулі пайдаланылуы керек және оны бірте-бірте тек сабақтың қажет сәтінде көрсету керек в) оқушыларға көрсетілетін дүниені жақсы көре алатындай етіп ұйымдастырылуы қажет; г) иллюстрацияны көрсеткенде басты, маңызды жақтарын бөліп көрсеткен жөн; д) құбылыстарды көрсету кезінде берілетін түсініктерді тыңғылықты ойластыру керек; е) көрсетілетін көнекілік материалдың мазмұнымен сәйкес болуы керек; ж) қөрнекі құралдардан немесе көрсету қондырғыларынан ақпаратты табуға оқушылардың өзін белсендіру.
#8 слайд
Әдістемелік тәсілдер – бұл
педагогтың логикалық және
қолданбалы дағдыларды
меңгеруге бағытталған нақты
әрекеттер. Мысалы, әртүрлі
масштабтағы карталарды
салыстыру, өзен ағысының
жылдамдығын анықтау, тау
баурайының көлбеулігін
өлшеу т.б Сонымен, тәсіл дидактика
тұрғысында әдіске қарағанда
аясы тарлау таксономиялық
бірлік болып табылады. Әр
әдіс өзара байланысқан
көптеген тәсілдерден тұрады.
Әдістемелек тәсілдерді
білмейінше пәнді оқыту
әдістерін меңгеру мүмкін
емес.
Дүниетану пәні бойынша
ерекше сипаттағы сабақ
типтері жүзеге асады.
Мысалы, түсіндіріп оқыту
сабағы, заттық сабақтар,
тәжірибе көрсету сабағы.
Түсіндіріп оқыту сабағы. Түсіндіріп оқыту сабағының
басқа сабақтарға қарағанда
өзіндік ерекшелігі сол бұл
сабақта тек жаратылыс
ғылымдары сипатындағы
заттар және олар жайлы білім
ғана қалыптасып қоймай оқу
мен жазуға үйрету талаптары
да жүзеге асады.
8 слайд
Әдістемелік тәсілдер – бұл педагогтың логикалық және қолданбалы дағдыларды меңгеруге бағытталған нақты әрекеттер. Мысалы, әртүрлі масштабтағы карталарды салыстыру, өзен ағысының жылдамдығын анықтау, тау баурайының көлбеулігін өлшеу т.б Сонымен, тәсіл дидактика тұрғысында әдіске қарағанда аясы тарлау таксономиялық бірлік болып табылады. Әр әдіс өзара байланысқан көптеген тәсілдерден тұрады. Әдістемелек тәсілдерді білмейінше пәнді оқыту әдістерін меңгеру мүмкін емес. Дүниетану пәні бойынша ерекше сипаттағы сабақ типтері жүзеге асады. Мысалы, түсіндіріп оқыту сабағы, заттық сабақтар, тәжірибе көрсету сабағы. Түсіндіріп оқыту сабағы. Түсіндіріп оқыту сабағының басқа сабақтарға қарағанда өзіндік ерекшелігі сол бұл сабақта тек жаратылыс ғылымдары сипатындағы заттар және олар жайлы білім ғана қалыптасып қоймай оқу мен жазуға үйрету талаптары да жүзеге асады.
#9 слайд
Түсіндіріп оқыту сабақтары табиғатты және ондағы құбылыстарды
танып білуде негізінен мынандай үш мәселені шешеді:
1. Балаларға табиғат туралы жаңа
ұғымдар және жаңа білімдер беру;
2. Балаларды жақсы оқуға үйрету;
3. Олардың оқығандарын саналы түрде
түсіне, талдай білуіне көмектесу. Сонымен
бірге дәптермен жұмыс барысында жазу
дағдылары да қалыптасуына мүмкіндік
туады
9 слайд
Түсіндіріп оқыту сабақтары табиғатты және ондағы құбылыстарды танып білуде негізінен мынандай үш мәселені шешеді: 1. Балаларға табиғат туралы жаңа ұғымдар және жаңа білімдер беру; 2. Балаларды жақсы оқуға үйрету; 3. Олардың оқығандарын саналы түрде түсіне, талдай білуіне көмектесу. Сонымен бірге дәптермен жұмыс барысында жазу дағдылары да қалыптасуына мүмкіндік туады
#10 слайд
Түсіндіріп оқыту сабақтары мынандай элементерден тұрады: әңгіме
мазмұнын түсінуге оқушыларды дайындау, яғни кіріспе әңгіме; әңгімені
оқу,
мазмұнын талдау, сөздік жұмысын жүргізу; оқушылар түсінігін айтып
беру
үшін Жоспары: түзу және Жоспары:ға сүйене түсінігін айтуды талап ету.
Түсіндіріп оқыту сабақтарын бес типке бөледі.
1. Оқушыларды
тұрған жерінде өз
бетінше жасаған
бақылауларымен
байланыста оқыту;
2. Экскурсия соңынан
оқыту;
3. Заттық
сабақтардың
соңынан оқыту;4. Тәжірибелер
соңынан оқыту;5. Мұғалімнің әңгімесі
мен баяндауына
негізделген көрнекі
құралдарды қарастыра
отырып оқыту.
10 слайд
Түсіндіріп оқыту сабақтары мынандай элементерден тұрады: әңгіме мазмұнын түсінуге оқушыларды дайындау, яғни кіріспе әңгіме; әңгімені оқу, мазмұнын талдау, сөздік жұмысын жүргізу; оқушылар түсінігін айтып беру үшін Жоспары: түзу және Жоспары:ға сүйене түсінігін айтуды талап ету. Түсіндіріп оқыту сабақтарын бес типке бөледі. 1. Оқушыларды тұрған жерінде өз бетінше жасаған бақылауларымен байланыста оқыту; 2. Экскурсия соңынан оқыту; 3. Заттық сабақтардың соңынан оқыту;4. Тәжірибелер соңынан оқыту;5. Мұғалімнің әңгімесі мен баяндауына негізделген көрнекі құралдарды қарастыра отырып оқыту.
#11 слайд
Оқыту жүйесінде негізгі деп саналатын
принцип – көрнекілік принципі. «Егер
оқушыларға нақты шынайы білім беруге
ниеттенсек, онда біз
барлығын жеке бақылауымыз бен сезім
көрнекілігі арқылы оқытуға ұмтылуымыз
керек», – деген А.Я.Коменскийдің пікірі
дәлелдейді. Сондай-ақ,
К.Д.Ушинский «қандай да бір жағдайды
қабылдауға сезім мүшелері қанша көп
қатысса, ол біздің есімізде сонша берік
сақталады», – деген.
11 слайд
Оқыту жүйесінде негізгі деп саналатын принцип – көрнекілік принципі. «Егер оқушыларға нақты шынайы білім беруге ниеттенсек, онда біз барлығын жеке бақылауымыз бен сезім көрнекілігі арқылы оқытуға ұмтылуымыз керек», – деген А.Я.Коменскийдің пікірі дәлелдейді. Сондай-ақ, К.Д.Ушинский «қандай да бір жағдайды қабылдауға сезім мүшелері қанша көп қатысса, ол біздің есімізде сонша берік сақталады», – деген.
#12 слайд
Пайдаланылған әдебиеттер:
Аймағамбетова Қ.А., Жүнісова К.Ж. “Дүниетану”
оқулығына әдітемелікнұсқау. Алматы, 1998.
Аймағамбетова Қ.А. Олейник З. Дүниетану оқулығының
хрестоматиясы Алматы, 1998.
Аймағамбетова Қ.А., Олейник З. “Дүниетану оқулығына
үлестірмелі дидактикалық материал, Алматы, 1998.
Батурицкая Н.В. Дидактический материал по
природоведению 4 класс. Минск, Нар – Асвета, 1985.
Бибик Н.М. Ознакомление с окружающим миром во 2
классе. Пособие для учителей. Киев, 1984.
12 слайд
Пайдаланылған әдебиеттер: Аймағамбетова Қ.А., Жүнісова К.Ж. “Дүниетану” оқулығына әдітемелікнұсқау. Алматы, 1998. Аймағамбетова Қ.А. Олейник З. Дүниетану оқулығының хрестоматиясы Алматы, 1998. Аймағамбетова Қ.А., Олейник З. “Дүниетану оқулығына үлестірмелі дидактикалық материал, Алматы, 1998. Батурицкая Н.В. Дидактический материал по природоведению 4 класс. Минск, Нар – Асвета, 1985. Бибик Н.М. Ознакомление с окружающим миром во 2 классе. Пособие для учителей. Киев, 1984.
#13 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА
РАХМЕТ!
13 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген