Жаратылыстану - мамандыққа бейімдейтін пән

#1 слайд
Жаңартылған оқу бағдарламасы бойынша «Жаратылыстану» пәнін оқытудың маңыздылығы. «Қарағұр» жалпы орта мектебі Досыбаева Қарлығаш Аліханқызы Бастауыш сынып мұғалімі

1 слайд

#2 слайд
Мазмұны   1. Кіріспе 2. «Жаратылыстану» пәнінің мақсаты 3. Жаратылыстану – баланы мамандыққа бейімдеуші пән 4. Оқушылардың білім деңгейін арттырудағы мұғалім шеберлігі. 5. Қорытынды

2 слайд

#3 слайд
«Қазақстан жолы – 2050: бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты Жолдауында Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев: «Орта білім жүйесінде жалпы білім беретін мектептерді Назарбаев зияткерлік мектептеріндегі оқыту деңгейіне жеткізу керек.  Мектеп түлектері қазақ, орыс, ағылшын тілдерін білуге тиіс. Оларды оқыту нәтижесі оқушылардың сындарлы ойлау, өзіндік ізденіс пен ақпаратты терең талдау машығын игеру болуға тиіс», - деп білім беру жүйесіне жаңа міндеттер қойған болатын. Осы міндеттердің шешімі ретінде 2016 жылы барлық 1- сыныптар оқытудың жаңартылған білім беру жүйесіне көшті. 

3 слайд

#4 слайд
«Жаратылыстану» пәні бастауыш мектепке бірнеше себептерге байланысты енгізіліп отыр. Атап айтқанда: -пән мазмұнындағы деректер мен білімдер жүйесі оқушылардың қоршаған әлем туралы, әртүрлі денелер мен құбылыстар туралы алғашқы білімін қалыптастырады. -пән оқушының ғылыми-зерттеу дағдысын: сұрақ қою және сол сұраққа жауап табу, зерттеу жоспарын дайындау және болжам жасау, сұрақтарға жауап табу үшін зерттеулер жүргізу; зерттеу нәтижесінде алынған мәліметтерді жинақтау, өңдеу және түсіндіру дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. -бастауыш сыныпта оқушылар пәнді меңгеру барысында дәстүрлі емес ойлау формаларына үйренеді, ақиқатпен байланысты іс-әрекеттердің жауабын табуға, сұрақтар қоюға дағдыланады, ғылыми-зерттеу тәсілдерін түсініп, ойлауға және бақылауға дағдыланады.

4 слайд

#5 слайд
«Жаратылыстану» пәнінің мақсаты - бастауыш сынып оқушыларын әрі қарай жаратылыстану ғылымы пәндерін (биология, химия, физика) меңгеруге дайындау, күнделікті өмірде (үйде, мектепте, табиғатта) көрген, бақылаған құбылыстары мен үдерістерді түсіндіру, сипаттау үшін алған білімдерін пайдалана білу дағдыларын қалыптастыру. «Жаратылыстану» пәні оқушылардың ғылыми-зерттеушілік дағдыларын дамытуға бағытталған.

5 слайд

#6 слайд
Бұл пәннің артықшылығы: бала тапсырманы өздігінен ізденіп орындауына және дұрыс тұжырым жасауына бағыттайды, баланың ойлау қабілетін дамытып, ғылыммен айналысуына ықыласын туғызады. Қытай философы Конфуций айтқан «Маған айтып берсең-ұмытып қаламын, көрсетсең-есте сақтаймын, өзіме жасатсаң- үйренемін» дегендей сабақтарымызда үйренгенін өмірде қолдана алатындай шәкірттеріміз білімді де саналы болуына өз үлесімізді қалай қосамыз?! Оқушылардың білім деңгейін қалай арттырамыз?...

6 слайд

#7 слайд
Оқушылардың білім деңгейін арттыру дегеніміз- оқушылардың білім сапасының артуы. Демек, білім сапасы дегеніміз не? Оны қалай көтеруге болады? Елбасының халыққа жолдауында айтылғандай, білім сапасында да үлкен бәсекелестік керек. Ол үшін баланы таңнан кешке дейін оқыту міндет емес.  Біліммен бірге тәлім берілуі қажет. Міне, осы қос ұғым бірінің жігін бірі басқарғанда ғана сапалы білім болатынын естен шығармау керек. Педагогика ғылымында «білім сапасы» ұғымына әр түрлі анықтамалар берілген.  Білім сапасы –оқу, тәрбиелік, әлеуметтік, психикалық және дене қабілеттерінің аспектілерінде тұлғаның әлеуметтік қажеттерін қанағаттындыратын қасиеттер жиынтығы деген анықтама береді. Қарапайым тілмен айтқанда, сапа- бұл мұғаліммен баланың білім саласындағы үйлесімі.

7 слайд

#8 слайд
Баланы бастауыш сыныптан бастап мамандыққа бейімдеу - осы жаратылыстану пәнін дұрыс жүргізуден басталады.   Жаратылыстану бағытында 1-2 сыныптарда «Жаратылыстану», 3-4 – сыныптарда «Дүниетану» пәндері оқытылады. Пәннің ерекше мәнге ие болу себебі ол – барлық жаратылыстану пәндерінің, оның ішінде биология, география, химия, экология пәндерінің бастамасы болғандықтан, сол пәндер бойынша элементарлық білім негізі қаланады. Бала дүниеге келгеннен кейін өзін қоршаған барлық дүниені тануға талпынады. Бастауыш сынып бүлдіршіні – белсенді дүниетанушы.

8 слайд

#9 слайд
Қазақ мектептерінде дидактикалық міндеттерді шешуде Ы.Алтынсарин үлкен үлес қосты. Алтынсариннің мұғалім міндеттері туралы, қалай оқыту керек, қалай оқу керек деген талаптары біздің зерттеулерімізде маңызы болды. Ы.Алтынсарин бойынша оқытудың жеке әдіс – тәсілдеріне: а) Оқыту әдісі – бұл баланың білімге құштарлығын оятатын, кейіннен өз бетінше білім көтеруіне бастайтын жол; ә) сабақта баланың ой-әрекетін жаттықтыру. «Маңыздысы, оқушының өз бетінше ойлана білуі»-деп атап көрсеткендей баланың тұлға болып қалыптасуына үлкен мән берген.

9 слайд

#10 слайд
Бастауыш сыныпта «Жаратылыстану» пәнін оқытуда әр түрлі жаңа  технология элемент - терін  сабақтың   мазмұнына  байланысты жоспарлап қолдану өз нәтижесін жақсы береді. Баланың қабылдау ерекшелігі де ескерілу керек. Бұл фокторларды  еске  алмай білім берілсе- ол  нәтижесіз болады. Бұл жерде мұғалім шеберлігі басты роль ойнайды.  Негізі тірек – сызба нұсқалары балаға берілетін білімді жеңілдетеді. Есте сақтау  қабілеті, төмен баланың ойында өткен тақырып тез  сақталады. Сызба арқылы білім шашыранқы түрде емес, нақты беріледі.Үйренген нәрсесін сызба арқылы беруге дағдыланады. Кестелер сабақты ғылыми тұрғыдан түсіндіруге мүмкіндік береді.

10 слайд

#11 слайд
Оқушылардың білім  деңгейін  арттыруда олардың  жұмыстарын  бағалауда көп әсер  етеді. Кейбір оқушылар мақтауды жақсы  көрсе,кейбіреуі шынайы  бағаланғанды қалайды.  Бұл  жерде бағалаудың  әр түрі бар.  Оқушы  өзін-өзі бағалау, жұмыстың  көлеміне  қарай бағалау, ашық   бағалау. 

11 слайд

#12 слайд
Баланың қабылдауы мен мүмкіндігін ғылыми тұрғыдан қарасақ, оқушылар білімнің 10% - ын оқығанда, 20% - ын тыңдағанда, 30% - ын көзбен көргенде, 50% - ын зерттегенде , 70% - ын пікір таластырғанда, 80% - ын тәжірибе жасағанда, 95%- ын басқаларды үйреткенде  игереді екен.  Мұғалім әдіс-тәсілді таңдағанда осы ерекшелікті тақырыпқа сай ескере отырып таңдау керек.

12 слайд

#13 слайд
Жалпы қорыта айтқанда «Жаратылыстану» пәні арқылы оқушылар мынандай нәрселерді үйренеді; - қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізуге; - өлі және тірі табиғатта болып жатқан кейбір табиғи құбылыстар мен үрдістердің себептерін анықтауға; - заманауи технологияларды сауатты пайдалануға; - өзіндік қарапайым зерттеулерден  қорытындыларын  жасауға  үйренеді.  Қазіргі жаратылыстануда қолданылатын зерттеудің негізгі принциптері мен әдістерін меңгеру жас ұрпақтың дүниетанымын, ойлаудың ғылыми тәсілін қалыптастыруға мүмкіндік береді.  

13 слайд

#14 слайд

14 слайд

#15 слайд
Мектептегі жұмыс пен оқушы жетістіктерін арттырудағы негізгі тұлға- мұғалім. Сондықтан мұғалім мына үш қағиданы үнемі басшылықта ұстау керек. 1. Мұғалім пәнді жетік білу керек. 2. Оқытудың жаңа технологиялары мен әдіс- тәсілдерін меңгеріп, сабақта тиімді қолдана білу керек. 3.Ақпараттық – коммуникациялық технологиялардың мүмкіндіктерін игеру қажет. Себебі сапалы білім беру осы 3 қағидаға негізделген.

15 слайд

#16 слайд
Тәуелсіз елдің тірегі – білімді ұрпақ, өркениет біткеннің өзегі – білім, ғылым, тәрбие дейтін болсақ, осының барлығының бастауы – бастауыш мектеп. Ал бастауыш буынның негізгі міндеті баланың жеке басын бастапқы қалыптастыруды қамтамасыз ету, оның қабілеттерін дамыту, адамзаттың асыл қасиеттерін оқушы бойына сіңіру.

16 слайд