Жасанды интеллект негізінде оқушылардың тілдік және адамгершілік құзыреттілігін дамыту

#1 слайд
Оқушыларға сапалы білім беру арқылы олардың тілдік құзыреттілігін арттыру, әдеби мұраларды терең меңгерту, өз ойын еркін әрі дәл жеткізе алатын, ұлттық сана сезімі жоғары, бәсекеге қабілетті тұлға қалыптастыру. «Алтай қаласы Сағадат Нұрмағамбетов атындағы орта мектебі» КММ Қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Магистр-филолог, зерттеуші Қолданатын педагогикалық технологиясы: Қанипа Бітібаеваның ой тастау – ойланту - ойлау технологиясы Сабақ барысында проблемалық сұрақтар қою арқылы оқушының қызығушылығын ояту Ой тастау арқылы оқушыны өздігінен ізденуге жетелеу Ойланту кезеңінде талдау, салыстыру, дәлелдеу дағдыларын дамыту Оқушының жеке пікірін қалыптастыруға жағдай жасау Диалогтік оқыту мен пікір алмасу арқылы терең білім қалыптастыру

1 слайд

#2 слайд
*Gemini (Google) платформасын қолдану Жасанды интеллект негізінде оқушылардың тілдік және адамгершілік құзыреттілігін дамыту құралы ретінде Пән: Қазақ тілі мен әдебиеті

2 слайд

#3 слайд
ӨЗЕКТІ Л ІГ І : Цифрлық тех ноло гияла р м а ңызд ы Ті лд і к ж ә не тұ лға лық д а м у қат а р ж ү ру і тиіс Ge min i платфо рма с ы – тиі мд і құ р а л МАҚСАТЫ : Ті лд і к д ағд ылард ы д а мыту Сыни о йлауд ы қа лыпт а с тыру Ад а мге р шілік құ нд ылықт а рд ы ж е тілд іру МІНД ЕТТЕРІ: Мәтін құ р а с тыру, тү з е ту, т а лд ау Айтылым, ж а зылым д ы д ам ыту Өз пі кір ін д ә ле лд еу Цифрлық мә д е ние т қа лыпт а стыру АР ТЫ ҚШ Ы Л Ы ҚТАРЫ : Жылд а м ж ауап бе р ед і Же ке кө ме к кө р с е тед і Шыға рма шылықты д а м ыт а д ы Саб ақ инте р а ктивті ө тед і

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд
Жұмыс істеу жолы (Gemini арқылы): 1. Тақырыпты анықтау. Сабақ тақырыбы немесе тапсырма беріледі. 2. Промпт құрастыру. Оқушы Gemini-ге нақты сұрақ немесе тапсырма жазады. 3. Жауапты талдау. Оқушы алынған жауапты оқиды, тексереді, салыстырады. 4. Өзгерту және толықтыру. Қажет болса, қайта сұрақ қойып, жауапты жақсартады. 5. Қорытынды жасау. Оқушы өз ойын қосып, дайын мәтін немесе жауап ұсынады. Промпт – жасанды интеллектке берілетін нақты тапсырма немесе сұрақ. Яғни, дұрыс сұрақ қойсаң – сапалы жауап аласың. Мысалы: шығармамен танысқан соң оқушыларға төмендегідей тапсырмалар берілді.

5 слайд

#6 слайд
5- сынып Мұхтар Мағауин «Бір атаның балалары» шығармасы – тәрбиелік маңызы зор шығарма Бір атаның балалары шығармасы –соғыс жылдарында әртүрлі ұлттан шыққан жетім балаларды бауырына басқан қазақ халқының кеңпейілдігі мен адамгершілігін көрсететін туынды. Ахмет шал- мейірімді,адамгершілігі мол, қиын заманда да өз ұстанымынан айнымайтын дана қария. Ол жетім қалған балаларға қамқор болып, ұлттық құндылықтарды сақтаудың үлгісін көрсетеді. Зигфрид- соғыс салдарынан тағдыр тәлкегіне түскен, қазақ жеріне келген неміс баласы. Ахмет шалдың тәрбиесін көріп, мейірім мен адамдықты бойына сіңіреді. Ол өзге ұлт өкілі болса да, қазақ халқының кең пейілі арқылы рухани жақындық табады. ТАПСЫРМАЛАР: 1-топ: неміс баласы Зигфридтің портретін жаз 2-топ: Зигфрид туралы постер жаса 3-топ: Ахмед шал Зигфридке асық жілік сүйегін неге берді деген сұраққа жауап іздейді

6 слайд

#7 слайд
1-топ тапсырмасы: Неміс баласы Зигфридтің портретін жаса. Қазақ жазушысы Мұхтар Мағауиннің «Бір атаның балалары» шығармасы – 1941–1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы кезіндегі оқиғаларды суреттейтін көркем шығармасы. Повесттің бас кейіпкері Зигфрид – неміс баласы, өмірдің ауыртпалықтары мен қиындықтарын ерте көрген. Соғыс кезінде ата-анасынан айырылып, жетім қалады. Зигфридті қазақ отбасы асырап алады. Зигфрид – ақкөңіл, адал, еңбекқор кейіпкер. Ол қазақ тілі мен мәдениетін тез меңгеріп, жаңа отбасына бауыр басып кетеді. Зигфрид – соғыс зардабын шеккен барлық баланың бейнесі. Оның тағдыры бізге соғыстың қасіретін еске салады.

7 слайд

#8 слайд
2-топ тапсырмасы: Неміс баласы Зигфрид туралы постер

8 слайд

#9 слайд
балалар жасаған сурет және түсіндірмесі: Мұхтар Мағауиннің «Бір атаның балалары» шығармасындағы Ахмет атаның Зигфридке асықты жілік (жауырын) ұсынуының басты мағынасын 4 түйінмен қысқаша былай түсіндіруге болады: Теңдік нышаны: Ахмет ата жат баланы бөле-жармай, оған өз баласына тиесілі кәделі мүшені беру арқылы оны шаңырақтың тең құқылы мүшесі ретінде қабылдады. Ақ тілек пен бата: Қазақ ұғымында жауырын немесе жілік ұсыну — баланың күшті, батыр әрі рухты азамат болып өсуіне тілек білдіру, бата беру. Рухани қамқорлық: Жетім қалған балаға ең жақсы асты ұсыну арқылы ата оның жаралы көңілін емдеп, «сен жалғыз емессің, бұл — өз елің» деген жылулықты жеткізді. Тәрбие мен бейімдеу: Бұл сәт — Зигфридтің қазақ мәдениетіне бой үйретіп, нағыз «Зекен» болып қалыптасуына жасалған алғашқы қадам. Түйін: Бұл көрініс «адамгершілік пен мейірімділік ұлтқа бөлінбейді» деген шығарманың басты идеясын айқын көрсетеді.

9 слайд

#10 слайд
Мұхтар Мағауиннің «Бір атаның балалары» шығармасы бойынша оқушылардың қызығушылығын оятатын, заманауи дағдыларды дамытатын 5 креативті тапсырма ұсынамын: 1.«Зигфридтің Instagram парақшасы» (Digital Storytelling). Оқушыларға Зигфридтің атынан әлеуметтік желідегі парақшаның макетін жасауды тапсырыңыз. Тапсырма: Зигфрид ауылға келген алғашқы күнінен бастап, қазақ отбасына үйреніп кеткенге дейінгі 3 маңызды сәтті (пост) жариялауы керек. Детальдар: Әр суреттің астына сезімін білдіретін мәтін жазып, #ЖатБауыр #БірАтаныңБалалары #Мейірім сияқты хэштегтер қосуы қажет. Мақсаты: Кейіпкердің ішкі толғанысын заманауи тілде жеткізу 2. «Уақыт капсуласы: Ахмет атаға хат». Тапсырма: Оқушылар 2026 жылдан (болашақтан) өткен шаққа, Ахмет ақсақалға видео-үндеу немесе хат жолдайды. Сұрақтар: Бүгінгі таңда соғыс зардабын шеккен балаларға көмек қалай көрсетілуде? Ахмет атаның ісі бүгінгі қоғам үшін қаншалықты маңызды? Мақсаты: Шығармадағы құндылықтардың (гуманизм) өзектілігін дәлелдеу. 3. «Storyboarding: Фильмге кадр жасау». Фильм идеясын іске асырудың алғашқы қадамы. Тапсырма: Повестің ең әсерлі 4 сәтін таңдап, оған «сториборд» (суретті жоспар) жасау.1. Зигфридтің жалғыз қалуы.2. Ахмет атамен кездесу.3. Қазақ тілін алғаш үйренген сәті.4. Ортақ дастарқан басындағы көрініс. Мақсаты: Оқиға желісін жүйелеу және визуализациялау. 4. «Кейіпкерлердің ішкі диалогы» (Подкаст немесе Интервью). Тапсырма: Екі оқушы бірі – журналист, екіншісі – есейген Зигфрид (немесе Нартай) болып қысқаша 2 минуттық аудио-подкаст жазады. Тақырыбы: «Жат елдегі туған үйім». Зигфрид неміс мәдениеті мен қазақ мәдениетін қалай ұштастырды? Мақсаты: Кейіпкердің психологиясын тереңірек түсіну. 5. «Мейірімділік формуласы» (Инфографика жасау). Тапсырма: Мәтінге сүйене отырып, «Бір атаның баласы болу үшін не қажет?» деген сұраққа жауап беретін инфографика немесе ментальді карта (Mind Map) сызу. Компоненттер: Тілді білу, еңбекқорлық, үлкенді сыйлау, бауырмалдық. Мақсаты: Мәтінді логикалық тұрғыдан жинақтау.

10 слайд

#11 слайд
Суретті сөйлет, талқылау

11 слайд

#12 слайд
№ Тапсырма \ Сұрақ\ Дайын! (✅) Менің түйгенім (қысқаша жазба) 1 Кейіпкерлер әлемі: Ахмет ақсақал мен Зейнеп апайдың мейірімділігін түсіндім бе? [ ] 2 Көпұлтты отбасы: Шығармадағы 5 түрлі ұлт балаларының есімдерін жатқа білемін бе? [ ] 3 Сюжеттік желі: Соғыс кезіндегі қиындықты және Ахмет атаның балаларды қалай асырап алғанын білемін бе? [ ] 4 Сөздік қор: Жетім, пана, бауыр, қамқорлық, мейірім сөздерінің мағынасын түсінемін бе? [ ] 5 Басты оқиға: Неліктен барлық баланың тегі (фамилиясы) «Ахметов» болғанын түсіндіре аламын ба? [ ] 6 Шығарманың түйіні: «Бір атаның балалары» деген тіркестің мағынасын (бірлік, достық) қалай түсінемін? [ ] 7 Менің пікірім: Шығарма маған ұнады ма? Одан қандай тәрбие алдым? [ ] Тексеру чек парағы / нәтиже сабақ/

12 слайд

#13 слайд
БОНУС «Brain Boost» жылдам викторина (Брейн Буст) термині ағылшын тілінен аударғанда «Миды ояту, интеллектуалдық қуатты арттыру» дегенді білдіреді 1. https://wordwall.net/ru/resource/71622536/ мұхтар-мағауин-бір-атаның-балалары 2. Аудиомәтін сілтемесі: https://www.youtube.com/watch?v=qkstpAh2M6A

13 слайд

#14 слайд

14 слайд