жоба Табиғат бесігі

#1 слайд
Жоба тақырыбы: “Табиғат бесігі” Орындаған: А. Турсунова 2018 оқу жылы

1 слайд

#2 слайд
“Табиғат бесігі” жобасының жоспары І. Кіріспе 1.1 Табиғат туралы түсінік беру ІІ. Негізгі бөлім 2.1 Ұлы тұлғалардың “Табиғат” туралы пікірлері 2.2 Таза болса табиғат, аман болар адамзат 2.3 Табиғаттағы жануарлар мен өсімдіктер 2.4 Табиғат ғажайыптары ІІІ. Қорытынды

2 слайд

#3 слайд
Мақсаты • Табиғаттың адамға тигізер пайдасы туралы ұғым беру, білімін кеңейту; • Табиғат қадірін, байлықты бағалай білуге, туған табиғатты сүюге және қамқорлық, жанашырлық сезімге баулу, оқушылардың табиғат жөнінде ой өрісін кеңейту. • Табиғатты аялауға, қорғауға тәрбиелеу, адамгершілікке, мейірімділікке тәрбиелеу. Білімге құштарлығын, логикалық ойлау қабілетін, сөйлеу тілін дамыту; • Табиғатты қорғауға, ұйымшылдыққа, өзара сыйластыққа тәрбиелеу. • Экологиялық тәрбие беру маңыздылығын ашу және білім деңгейін көтеру.

3 слайд

#4 слайд
Кіріспе Табиғат – жүрекке жылы, көңілге қонымды терең мағыналы сөз, ұлағатты мол ұғым емес пе? Табиғатсыз өмір жоқ, ол бар байлықтың көзі, адам өмірінің негізі. Табиғат – біздің қоршаған дүние, аспан, жер, тау, су, жануарлар мен өсімдіктер әлемі адам қашанда табиғат әсемдігіне, сұлулығына тамсанып, таңданған, қуанып шабыт алған және қамқорлық жасаған.Табиғат, Жер ана, Отан, Туған жер, Атамекен – құлаққа жылы естіліп, жүрекке шаттық сезім ұялататын ұлы да қасиетті, бір –бірімен мағыналас бай сөздер. Табиғат пен Жер ананы сүйе білу, оны аялау – адамның азаматтық борышы. Табиғат дегеніміз – бұл біздің санамыздан тыс, бізге бағынбайтын, біздің өмірімізге тірек болып тұрған болмыс, әсем дүние. Табиғат адам өмірінің барлық қажетін толық өтей алу үшін ол міндетті түрде ештеңемен былғанып уланбаған болуы тиіс. Бұны біз табиғат тазалығы дейміз. Табиғаттың тазалығын сақтайтын да, оны былғап улайтын да адам. Адам өзінің де, табиғаттың да досы, санасыз іс – әрекет жасаса, жауы да бола алады. Табиғаттың тарылтпайық мөлдір таза тынысын, Пәк табиғат – әр жүректің тамылжыған жырысың Ей, адамзат, ақылға сал, қатыгездік жасама, Өзің дағы содан тудың, табиғаттың ұлысың.

4 слайд

#5 слайд
•Табиғат – бүкіл тіршілік атаулының алтын ұясы және аялы бесігі, құтты қонысы мен өсіп – өнер мекені. Табиғат – адамға қажет баға жетпес байлық, ырыс пен мол қазынаның қайнар көзі, сондықтан халқымыз «Табиғат – адамзаттың өмір нәрі, қажеттінің табылар содан бәрі» деп дәріптеген. Табиғат – адам бойына адамгершілік абзал қасиеттерді қалыптастыратын ұлағатты ұстаз, тәлімі мол тәрбиеші. •Табиғаттан бабамыз ала берген секілді, •Дархандықты қазаққа дала берген секілді. •Еркелікті ерікті желден алған секілді, •Мөлдірлікті көгілдір көлден алған секілді. •Табиғат байлығының бір тобы – жер бетінің сәулеті, еліміздің дәулеті. Жасыл әлемнің адам өміріндегі маңызы зор. Ол – әр түрлі тамақтың, өнімдердің, техникалық және дәрілік шикізаттың көзі. Халқымыз өсімдікті өмір өзегі деп аялап, одан қамқорлығын ешуақытта аямаған. «Әкеңнен мал қалғанша, тал қалсын» деген өрнекті сөз – соның айғағы. •Табиғатты қорғау бәріміздің борышымыз. Өйткені қазір орманымыз кесіліп, теңізіміз тартылып, құнарлы жеріміз сортаңдап, ауа ластанып жатыр. Осының бәріне ертеңін ойламаған өзіміз кінәліміз.

5 слайд

#6 слайд
Табиғат дегеніміз не? • Бізді қоршаған орта:  жан-жануарлар мен  өсімдіктер, Жер мен Ай, Күн  мен алыстағы -жұлдыздар — осылардың барлығы да табиғат деген ауқымды ұғымды білдіреді. • Адам - табиғаттың ажырамас бөлігі. Сондықтан халқымызда «Жер-Ана» деген егіз үғым қалыптаскан. Жерді өз Анасындай, Анасын Күндей қастерлеу Ата қостаған салтымыз. «Жер шоқтығы - Көкшетау», «Жер жаннаты - Жетісу» деп, бабаларымыз туған жерге, табиғатқа деген ыстық махаббатын білдірген.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
Таза болса табиғат, аман болар адамзат «Қазақстан -2030» Бағдарламасында Елбасы Н.Ә. Назарбаев «2030 жылы Қазақстан мөлдір сулы, жасыл желекті, ауасы таза аймаққа айналады. Өндіріс қалдықтары мен радиация бұдан былай біздің үйіміз бен бақтарымызға енбейтін болады. Біздің балалар кінаратсыз толыққанды өмір сүретін болады», -деп атап көрсеткен еді. Қазіргі таңда экология өзекті мәселеге айналып отыр. Сондықтан, қоршаған ортаны қорғау-әрбір адамның төл міндеті ХХІ ғасырда бүкіл дүниежүзін елендеткен екі өзекті мәселе алаңдатып отыр,бірі-ядролық қарусыздандыру да,екіншісі-табиғаттағы болып жатқан дағдарыс. Қазіргі біздің республикамыз атмосфераның ластануы жөнінен бүкіл дүниежүзі бойынша алдыңғы орынға шығып отыр.  Арал теңізі мен Балхаш көлі суларының тартылуы сол аймақтың халық шаруашылығы мен табиғатына үлкен зиян келтіруде.Бүгінде Арал теңізі мен Балхаш көлінің тағдыры-бүкіл халқымыздың тағдырымен сабақтас болып отыр.  Елу жыл бойы Семей жерінде атом бомбасының жырылып,одан тараған әр түрлі зиянды радиоактивті заттардың ауаны ластауы және ауа,су,тағамдар арқылы ішкі ағзаға өтіп,адам өміріне әлі де қауіп төндіруде.  Ірі қалаларда ауаға әр түрлі улы ғаздар бөліп шығаратын түрлі өндіріс орындарының көбеюі.  Қ Р Үкіметі екі маңызды құжаттаманы қабылдады. “Тұрақты дамуға өту және ҚР Экологиялық кодексі” олар қоғамымызға халықтардың өмір сапасын жақсарту және пайдалануды стимулдау және қоршаған ортаның ластануын төмендетуге мақсатты бағытталған міндеттерді қойды.

8 слайд

#9 слайд
Ұлы ойшылдар “Табиғат ана” жайлы сөйлейді •Табиғаттағы барлық жылу - күннен, Өмірдегі барлық жылу - адамнан. Михаил Пришвин •Өлсе өлер табиғат, адам өлмес Абай Құнанбайұлы •Бүгінгі қанағаттанбаудың себебі, тіпті, бұл күнгі табиғатқа ырза болмағандық. Мұхтар Әуезов •Дені сау адам — табиғаттың ең қымбат жемісі. Томас Карлайл •Асқардан биік тау болмас – Басына балапан ұшып қона алмас. Бүркіттен қыран құс болмас – Бауыры жайылмай бөрі алмас. Шалкиіз Тіленшіұлы •Табиғатты танудың ең сенімді құралы – бақылау мен тәжірибе. Галилео Галилей •Талант - табиғаттан, талап - өзіңнен. Мұзафар Әлімбаев •Біз табиғаттың өзін қайта түлететін ұрпақпыз. Жер, су, ауа – адам баласының ұрпағынан ұрпағына мұра болып келе жатқан мол қазына… Әрбір ағашты, әрбір бұтақты, жалғыз дәнді де ыждағаттылықпен сақтау, қамқор болу – басты міндеттің бірі. Ыбырай Жақаев

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

#11 слайд

11 слайд

#12 слайд

12 слайд

#13 слайд
•“Қазақстанның Қызыл кітабының” жануарларға арналған бірінші басылымында •омыртқалы жануарлардың 87 түрі: •балықтың 4, •қосмекенділердің 1, •бауырымен жорғалаушылардың 8, •құстардың 43, •сүтқоректілердің 31 түрі •Өсімдіктердің 140 түрі тіркелген

13 слайд

#14 слайд
Табиғат ғажайыптары

14 слайд

#15 слайд

15 слайд

#16 слайд

16 слайд

#17 слайд

17 слайд

#18 слайд
Қазақстандағы туризм түрлері 1993 жылы Қазақстан Дүниежүзі туристік ұйымының мүшелігіне енді. Дәл осы жылы туризмді дамыту бағдарламасы дайындалып, ал 1997 жылы “1997 – 2003 жылдар кезінде Ұлы Жібек жолының тарихи орталықтарының өркендеуі, түркі тілді мемлекеттердің мәдени мұраларды сақтау және туристік инфрақұрылым құру” мемлекеттік бағдарламасы бекітілді. Елімізде туризмнің дамуы үшін барлық қажетті, мәдени, тарихи, географиялық және климаттық жағдайлар бар. Бізде туризмнің бірнеше түрі қарқынды дамып келеді. Олар: Этнотуризм, Тау туризмі, Емдік – сауықтыру туризмі, Мәдени - танымдық туризм, Аңшылық пен балық аулау т.б

18 слайд

#19 слайд
Қорытынды •Адам табиғат перзенті. Дүниеде екі ана бар. Біріншісі тіршілік табиғат ана, екіншісі – адамның өз анасы. Осы екі анаға біз қаталдық көрсетпеуіміз керек, олардың жанын жаралауға болмайды. •Қазақстанның табиғаты керемет, сұлу тауы, көлі, шөбі, қурайына дейін үндесіп бір – біріне сүйеніп өмір сүреді, өз анаңа, досыңа, қандай қарым – қатынаста болсаң, табиғатқа сондай ақ пейілде болуың керек.  •Табиғатты аялау – әрбір адамның абыройлы да, азаматтық борышы. Табиғатты сүйе білген, оны аялай білген адамның ары да жаныда таза болады. Жасыл желекті ағаштарды, әсем гүлдерді сайраған құстарды, жан-жануарларды қорғай білейік. Жер біздің аяулы бесігіміз, осы жер үстінде біз тіршілік есігін аштық. Бүкіл тіршілікке жер үлкен қара шаңырақ іспеттес. •Бізді қоршап тұрған жасыл желектен өзге сан түрлі тылсым дүниелер қызықтырады. Әрбір адам бойына қуат береді. Ол сұлулық пен әсемдікті шашатын ғажайып құбылыс. Ырыс пен қазынаның қайнар көзі болғандықтан, халқымыз «Табиғат – адамзаттың өмір нәрі, қажетінің табылар содан бәрі»- деп бекер айтпаған. •Табиғатта болып жатқан сан түрлі құбылыстарды біз өзімізбен байланыстырамыз. Оның таза ауасын рахаттана жұтамыз. Мұның өзі адам баласының табиғатпен тығыз байланыста екендігін білдіріп тұр емес пе? «Табиғат – тал бесігім» деп айтқандай, ғажайып жаратылысының мына жарық әлемге өз нұрын шашады. Мөлдір таза тұнық бұлақтардың сыбдырын, құстардың әсем үнін, әлемнің нұр сыйлаған жарық күнін естіп – көріп жатамыз. Тылсым табиғаттың құпия сырларына үңіле түссек, өміріміз шаттыққа тола бермек. Табиғаттың адамға берер пайдасы мол және жер анамызға табынамыз. •Табиғатымызды одан әрі көркейту, жайқалту бәріміздің қолымыздан келеді. Сондықтан бәріміздің міндетіміз – табиғатты қорғау, аялау. Сондықтан да біз туған жерімізді, табиғатымызды қорғай білейік!

19 слайд

#20 слайд
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі •Қазақстанньң физикалық географиясы, Алматы: Атамұра, 2008. •Экология және табиғат қорғау Алматы: «Мектеп» баспасы» •«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 X том; • Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык- гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007.  •Экология. Оқулық. –Алматы 2002 • Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет.  • М.Ш.Алипов.Экология және тұрақты даму. Алматы 2012 ж

20 слайд