Жоғары мектепте оқытуды ғылыми ұйымдастыру үдерісін модельдеу

#1 слайд
Жоғары мектепте оқытуды ғылыми ұйымдастыру үдерісін модельдеу

1 слайд

#2 слайд
Жоспары: •Ғылыми модельдеу және маман даярлаудың моделі жөнінде жалпы ұғым. • Білім беру моделінің логикалық құрылымы. Модельдеу әдістері және оның оқу үдерісін зерттеудегі қызметі мен міндеттері. • Жоғары мектепте білім беру мазмұнын анықтау көрсеткіштері. Дәріс түрі: ақпараттық Тірек ұғымдары: «модель». Көрнекілігі: слайд

2 слайд

#3 слайд
 С.И. Архангельский өзінің еңбегінде модельдеуді мынадай түрлерге жіктейді: қарапайым, күрделі, схемалы, бөлшекті. Модельдеу түрлері бір- бірімен үйлесіп әрі бірін-бірі толықтырып отырады. Кез келген модельдеуді, әсіресе, күрделі модельдеудің мақсаты мен міндетін, іс-әрекетін және құралдарын таңдау әрі бұл құралдарды және әрекеттерді негіздеу үшін арнайы даярлықты қажет етеді.  Бүгінге дейін Н.М.Амосовтың: «...барлық таным модельдеу болып табылады, адам білем деп айтқан кезде, оның миының қыртысында оған таныс объектінің моделі туралы берілетін ақпаратпен байланыстары нерв клеткаларының қандай да бір комплексі өмір сүреді» деген тұжырымы ғылыми жағынан дәлелденуде.  Ғылымда модельдер қасиетін жіктеу негізі ретінде бейнелеуді қолдана отырып, модельдерді нұсқасы бойынша; қолдану мақсаты бойынша; әрі жасалатын материалы бойынша, құрылу тәсіліне қарай; модель мен түпнұсқа арасында өзара қатынас сипаты бойынша т.б. бөледі. Біз зерттеуімізде түпнұсқа мен модель арасында ұқсастық бар және ғылыми таным процесінде модель зерделенетін объектіге тәуелді, модельді зерделеу нәтижесінде түпнұсқа жөнінде ақпарат жинақтауға болады деген В.А.Штофтың пікірін басшылыққа алдық.  Модельдеу әдісін қалыптастырудың маңызды шарты оның логикалық тұрғыда айқындалуында, қазіргі уақытта кибернетиканың дамуына байланысты модельдеуді адам ақыл-ойының құбылысы ретінде түсінуді Н.И.Кондаков, А.И.Уемов , К.Б.Батаров еңбектерінде көрсетілген. Ғылыми модельдеу және маман даярлаудың моделі жөнінде жалпы ұғым

3 слайд

#4 слайд
– сезімдік-бейнелі элементтерден құралатын бір жақты идеал модельдер, мұнда сезімдік-бейнелі элементтер модельденетін нақты құбылыстың тиісті элементтерімен ұқсастықта болуын көзделеді; .  Еңсесін енді көтеріп келе жатқан біздің еліміз үшін дарынды ұрпақтың орны бөлек.  Білім беру моделінің логикалық құрылымы. Модельдеу әдістері және оның оқу үдерісін зерттеудегі қызметі мен міндеттері. Психологтар мен педагогтар модельдеуді және оның процесіндегі рөлін зерттей келе, бұл проблеманы әр қырынан қарастырады. Модель бейнелі әрі қарапайым түрде бола отырып, объект жөнінде “ақпарат” береді, сондықтан модель құрудың нақты ережесі қажет, берілген модельді зерттеу нәтижесінде алған ақпарат объекті жөніндегі ақпаратты береді. В.А.Штоффтың пайымдауынша, идеал модельдер түрлі белгілер бойынша екі түрге бөлінеді:

4 слайд

#5 слайд
– идеал модельдер таңбалық жүйелерді көрсетеді, өйткені олардың элементі арнайы таңбалар болады. – сезімдік-бейнелі элементтерден құралатын бір жақты идеал модельдер, мұнда сезімдік-бейнелі элементтер модельденетін нақты құбылыстың тиісті элементтерімен ұқсастықта болуын көзделеді;  Педагогикалық зерттеулердегі идеал модельдердің құрылымын талдау құрылымдар модель болып табылмайтындығын көрсетеді, себебі педагогикалық зерттеулердегі модельдерде оның өзіндік нақты “шектеу” қасиеті байқалады, әрі оның қызмет атқаруы мен нәтижеге жету мәселелерін ашып көрсетуді қажет етеді.

5 слайд

#6 слайд
- М.Вортофскийдің көзқарасына назар аударсақ, философтың модель – келешектегі іс-әрекетке бағытталған түп тұлға деген ойын байқаймыз, әрі ол: «Мен осылай деп есептеймін, модель – бұл жоғары дәрежеде мамандандырылған, бізді техникалық жарақтандырудың бір бөлігі, оның ерекшелігі де келешектегіні құруда... модель деп мен тек қана жеке мәнді емес, осы мәнді ұсынатын іс-әрекеттің тәсілін айтамын. Мұнда модельдер ұғымы – бұл мақсаттың біртұтастығы, сонымен бірге бұл мақсаттарды жүзеге асырудың құралы... модель бір мезетте мақсатты ескере отырып, оны іске асыруға кепілдік береді» – деп көрсетеді . Модельді осылай түсіну педагогикалық зерттеулерде «модельдеу» үшін орасан маңызды мәнге ие. Заттар мен құбылыстардың объективті мәнін көрсететін және арнайы терминдік ұғымдармен бекітілген ғылыми білім нысанасының бірі – педагогикалық ұғым. Ұғымның басты ерекшелігі – оның мәнділігі, осының арқасында ол жалпылық мәнге ие болады. Педагогикалық зерттеулерде модельдеу ережелерін түсіну, меңгеру арқылы, ізденуші педагогикалық модельдегі нақты білім беру немесе оқыту мақсатына жету құралдары, жолдары жөнінде мәлімет алады.

6 слайд

#7 слайд
Модель латын тілінен аударғанда «modulus» – шама, бейне, норма деген мағынаны білдіреді. Сонымен, біз педагогикалық зерттеулерге сай мынадай қорытынды жасауды жөн көрдік: – «модель» ұғымы шартты сипатқа ие; – мақсатты нәтижеге жету жақтары мен нақты «шектеу» шарттары көрсетілмеген педагогикалық модельдер қанағаттанарлықсыз болып отыр; – модельді зерделеу нәтижесінде ізденушінің алған ақпаратының құндылығы, оның белгіленген нәтижеге жету технологиясының анықталуымен, әрі жеткізуші құралдардың жеткіліктілігімен айқындалады. Философиялық сөздікте: «Модельдеу (фр. modele – үлгі, пішін) – зерттеу үшін арнайы жасалған бір объектіде басқа бір объектінің сипаттамасын қайта жаңғырту... Зерттеушіні қызықтыратын объекті мен оның моделінің арасында белгілі бір ұқсастық болуы тиіс», – деп түсіндіріледі

7 слайд

#8 слайд
www.ZHARAR.com Жоғары мектепте білім беру мазмұнын анықтау көрсеткіштері. Педагогика саласында модельдеу белгілі бір педагогикалық мәселелерді немесе педагогикалық ситуацияларды модельдеуде; оқыту, тәрбиелеу мен оқушылардың ой-өрісін дамыту процесінде; білім беретін мекемелерді басқару жүйесін модельдеуде қолданылады. Зерттеу барысында біз болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімдерін оқытудың педагогикалық процесін құрастыру мақсатында модельдеуді қолдандық. Н.Д.Хмельдің еңбегінде педагогикалық процестің негізгі заңдылықтарына мыналар жатқызылады: – педагогикалық процестің қоғамның әлеуметтік-экономикалық қажеттілігімен келісімділігі; – педагогикалық қажеттілігімен келісімділігі; – педагогикалық процестің нақты бір мақсатқа бағыттылығы. Бұл көптеген факторларды тудырады, соның әсерінен негізгі нәтиже қалыптасады деп көрсетілген. Ал, біздің тақырыбымызға сай болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімін кәсіби даярлау моделін құруда мынадай мәліметтерді ескеру қажет: – болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімінің қоғамға қажеттілігі; – болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімін кәсіби даярлау талаптары мен мақсаты; – болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімін даярлаудағы басты идея; – жоғары оқу орындарында болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімін даярлауда тұтас педагогикалық процесті ұйымдастыру; – болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімін даярлау мазмұнын анықтау; – болашақ маманды даярлау сапасының өлшемдері, көрсеткіштері мен деңгейлерін анықтау. Көрсетілген логикалық-құрылым жоспарына сай болашақ еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімдерін даярлау моделі жасалынды

8 слайд

#9 слайд
www.ZHARAR.com Әдебиеттер •Штофф В.А. Моделирование и философии. М.: Наука, 1996. - 301 с. •Вартофский М.Модели. Репрезентация и научное понимание/Пер.с англ./Общ.ред. и послесл. И.Б.Новика и В.Н.Садовского. М.: Прогресс, 1988. - 507 с. •Философиялық сөздік/Редкол: Р.Н.Нұрғалиев, Ғ.Ғ.Ақмамбетов, Ж.М.Әбілдин, т.б.,  Алматы: Қазақ энсиклопедиясы. 1994. - 525 б. •Ермилова В.В., Ермилова Д.Ю. Учебное пособие для студ. учреждений сред. проф. Образования. М.: Мастерство; Издательский центр Академия, Высшая школа, 2001. - 184 с. Жолдасбекова С.А.Еңбек технологиясы және кәсіпкерлік мұғалімдерін кәсіби даярлау. Монография. –Алматы: Әрекет- Print,2008-330бет

9 слайд

#10 слайд

10 слайд