Жүйке жүйесінің орталық және шеткі бөлімдері.Жұлын.Ми

#1 слайд
« Балдәурен» РОСО Ашық сабақ Пән: Биология Сынып: 7 Пән мұғалімі: Абдыхан С.Б

1 слайд

#2 слайд
КӨҢІЛ КҮЙІҢ ҚАНДАЙ?

2 слайд

#3 слайд
I sland “ Organize”

3 слайд

#4 слайд

4 слайд

#5 слайд

5 слайд

#6 слайд

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд

8 слайд

#9 слайд
LOGO Сабақтың тақырыбы: Жүйке жүйесінің орталық және шеткі бөлімдері. Жұлын. Ми. Ми бөлімдерінің құрылысы мен қызметтері: сопақша ми, ми көпірі, мишық, орталық және аралық ми. Үлкен ми сыңарлары. 7 сынып биология пәні

9 слайд

#10 слайд
Сабақтың оқу мақсаты: 7.1.7.4 орталық жүйке жүйесін бөлімдерінің құрылысы мен қызметін салыстыру .

10 слайд

#11 слайд
1.Ұйымдастыру 2.Негізгі бөлім а) Өткенге шолу ә) Жаңа сабақ б)Анықтама бағыты 3.Бекіту а)Білгенге маржан Сәйкестендіру тестті Қорытындылау Кері байланыс

11 слайд

#12 слайд
Өткенді пысықтау  1. Сөздерді пайдаланып, сөйлем құрастырыңыз:  А) Жасуша, ұлпа, жүйке, негізгі, нейрон  Б) Дендрит, аксон, ұзын, қысқа, нейрон, өсінді  2. Суретті зерделеңіз  А) не бейнеленген?  Б) Бірнеше аксон бірге жиналса және ортақ қабықшада болса, не деп аталады?

12 слайд

#13 слайд
Дұрыс жауабы  1. А) Нейрон – жүйке ұлпасының негізгі жасушасы.  Б) Нейрронның ұзын өсіндісі аксон, қысқа өсіндісі дендрит.  2. А) Жүйке жасушасының құрлысы.  Б) Жүйке деп аталады.

13 слайд

#14 слайд
«Жаңа сабақ» «Мағынаны тану»

14 слайд

#15 слайд
Ой қозғау  Адам өзінің айналасындағы ортаны танып, денесіндегі мүшелердің және мүшелер жүйесінің бір қалыпты болуын қамтамасыз етеді.  Сонда бұл үдеріс қалай басқарылады деп ойлайсыздар?

15 слайд

#16 слайд
Жүйке жүйесі Жүйке жүйесі  ( нервная система ) - адам мен жануарлар организмдерінің қоршаған ортаға бейімделуін реттейтін жүйе. Жүйке жүйесін зерттейтін морфологияның бөлімін гр  neurologia  ( грек,  neuron  — жүйке, жүйке жасушасы;  logos  — ілім) деп атайды. Жүйке жүйесінің қызметтері рефлекстер арқылы іс жүзіне асады.

16 слайд

#17 слайд
1) Анықтама бағыты 1 топ 1. Адам миы қанша бөлімнен тұрады ? 2. Сопақша ми қандай қызмет атқарады ? 2 топ 1. Үлкен ми сыңарларының қызметі ? 2. Үлкен ми сыңарлары қыртысы қандай бөліктерден тұрады ? 3 топ 1 . Ж ұлын қанша сегменттен тұрады ? 2 . Жұлынның атқаратын негізгі екі қызметі ?

17 слайд

#18 слайд
18

18 слайд

#19 слайд
1 тапсырма Жүйке жүйесі бөлімдерін орналасу реті бойынша,тиісті орындарға қойып шығыңыздар. Ми,жүйке,жүйке түйіндері,жұлын,жүйке жасушалары. Дескриптор: Адамның жүйке жүйесі негізгі бөлімдерін сипаттайды.

19 слайд

#20 слайд
Жүйке жүйесі Орталық жүйке жүйесі. . Шеткі жүйке жүйесі. Ми Жұлын жүйкелер жүйке түйіндері

20 слайд

#21 слайд
Мидың құпиясы адамды ерте кезден бастап қызықтырған. Мидың пішіні күрделі және ол бас сүйек қуысында орналасқан.Ересек адам миының орташа салмағы- 1300-1400г. Бұл дегеніміз- организмнің жалпы салмағының 2 %-ы. Бірақ жұмыс істеген кезде ми организмде түзілген энергияның 25% -ын жұмсайды .

21 слайд

#22 слайд
АДАМ МИЫ МИ Д ІҢІ МИШЫ Қ ҮЛКЕН МИ СЫҢАРЛАРЫ СОПА ҚША МИ ОРТАҢҒЫ МИ АРАЛЫҚ МИ КӨПІР

22 слайд

#23 слайд
23Ми баста бассүйек қуысында орналасады. Ол мынадай бөлімдерден тұрады: 

23 слайд

#24 слайд
СОПАҚША МИ АРҚЫЛЫ ЖҮЗЕГЕ АСАТЫН РЕФЛЕКСТЕР қорғану Тыныс алу тамақ Есту ақпараттарын басқарады Жүрек қан тамыр

24 слайд

#25 слайд
 Сопақша ми көпір арқылы ортаңғы ми, аралық ми және үлкен ми сыңарына қозуды өткізеді. Көпір сопақша миды ортаңғы мимен жалғастырады. Сонымен қатар көптеген рефлекстік қызмет атқарады.  Сопақша ми мен көпір зақымданса, нейрондар тіршілігін жояды да, белгілі мүшелерге өткізгіш қызмет тоқтайды, бұдан тіршілік тоқтап қалуы да мүмкін КӨПІР

25 слайд

#26 слайд
Ортаңғы ми қызметтері Басты бұру Жарық күшіне байланысты көз бұршағының қисықтығы Қарашық мөлшерінің өзгеруі Бұлшық ет тонусының ширақтығы

26 слайд

#27 слайд
Зат алмасу Жүрек қан тамырлары Ұйқы жұмысы Зәр шығару Ішкі секреция бездеріАралық ми реттейді

27 слайд

#28 слайд
Мишық  Мишық - сопақша ми мен ми көпірінің артқы жағында жатады.  Мишық қаңқа бұлшықеттерінің үйлесімді жиырылуын реттейді. Әсіресе мойын, тұлға, аяқ- қол бұлшықеттерінің қозғалысын, дененің тепе- теңдігін сақтайды  Егер мишық жарақаттанса, адамның қолаяғы тез шаршайды, қозғалысы, тепе-теңдігі, сөзі бұзылады.

28 слайд

#29 слайд
Үлкен ми сыңарлары:  Адамда алдыңғы мидың үлкен ми сыңарлары басқа бөлімдерінен әлдеқайда жақсы дамыған.  Үлкен ми сыңарлары оң жақ және сол жақ сыңарлардан тұрады. Әрбір ми сыңары сұр және ақ заттан құралады. Сыртындағы сұр заты ми қыртысын түзеді.  Қыртыста 14 миллиардтан астам нейрондар болады.  Ми кыртысының калыңдығы шамамен 2- 3 мм.  Ми қыртысында мүшелерден козуды қабылдайтын, кимылды реттейтін сезгіш және қозғалтқыш жасушалар болады.  Ми сыңарларының ақ заты ішкі жағында қыртыстың астында болады. Ақ заты жүйке талшықтарынан түзіледі.  Ми сыңарларының беті тегіс болмай, жүлгелі, қатпарлы болады. Жүлгелер ми сыңарларын жеке бөліктерге бөледі

29 слайд

#30 слайд
 Әрбір ми сыңарында 4 бөлік бар: маңдай, төбе, самай, шүйде.  Шүйде бөлігінде - көру аймағы, одан көру жүйкелері арқылы қозу өтеді.  самай бөлігінде - есту аймағы ;  Маңдай бөлігінің ішкі жағында - дәм сезу, иіс сезу аймағы.  Артқы орталық қатпарда - тері, буын-бұлшықет, сезу аймағы бар.  Денеге ыстық, суықпен әсер еткенде қайтаратын жауабы (қолды тартып алу) осы аймаққа байланысты.2 – маңдай бөлігі; 3 – төбе бөлігі; 4 – шүйде бөлігі; 5 – самай

30 слайд

#31 слайд
Жұлын:  Жұлын - орталық жүйке жүйесіне жатады.  Жұлын цилиндр пішінді омыртқа жотасының өзегінде орналасқан.  ұзындығы 42-45 см, салмағы 34-38 г.  Жоғарғы шеті сопақша мимен жалғасады, төменгі шеті екінші арқа омыртқаға дейін созылып жатады. Жұлын

31 слайд

#32 слайд
«Білгенге маржан»  Топтық жұмыс  Жаңа тақырыпқа байланысты постер қорғау. Дескрипторлар:  1. Ми. Ми бөлімдерінің құрылысы мен қызметтері: сопақша ми, ми көпірі, мишық, орталық және аралық ми.  2. Үлкен ми сыңарлары құрлысы мен қызметі.  3. Жұлын. Жұлынның құрлысы мен қызметі

32 слайд

#33 слайд
Тапсырма 3 Ми бөлімдерінің қызметін сәйкестендіріңіздер, өзара байланысын ауызша айтыңыздар Ми бөлімдері Атқаратын қызметтері 1. Сопақша ми А. Қозуды ортаңғы, аралық, үлкен ми сыңарларына өткізеді. 2. Ми көпірі Б. Жарық, дыбысқа жылдам реакция көрсетуді қамтамасыз етеді. 3. Ортаңғы ми С. Қимылды, тепе-теңдікті реттейді 4. Аралық ми Д. Зат алмасу, дене температурасының тұрақты болуын реттейді. 5. Мишық Е. Ему, жұту, жөтелу, түшкіру, көзді жыпылықтату рефлекстерінің орталығы бар.

33 слайд

#34 слайд
Дұрыс жауабы Ми бөлімдері Атқаратын қызметтері 1. Сопақша ми А. Қозуды ортаңғы, аралық, үлкен ми сыңарларына өткізеді. 2. Ми көпірі Б. Жарық, дыбысқа жылдам реакция көрсетуді қамтамасыз етеді. 3. Ортаңғы ми С. Қимылды, тепе-теңдікті реттейді 4. Аралық ми Д. Зат алмасу, дене температурасының тұрақты болуын реттейді. 5. Мишық Е. Ему, жұту, жөтелу, түшкіру, көзді жыпылықтату рефлекстерінің орталығы бар.

34 слайд

#35 слайд
“ Нақты сандар” кабинеті 31 2 42-45 см 1300- 1400г

35 слайд

#36 слайд
36Бас ми жайлы деректер: 1) Мидың ең күшті дамуы 2 мен 11 жас аралығында жүреді. 2) Адам қаншалықты білімді болса, соншалықты мидың зақымдану ауруларына ұшырау қаупі төмен. Интеллектуальді белсенділік ми ұлпаларын жаңартады. 3) Өзініңізге таныс емес нәрсемен айналысу – мидың жақсы дамуына алып келеді. Сонымен қатар, өзіңізден неғұрлым ақылды адаммен сөйлесіп, араласу да ми жұмысын күшейтеді. 4) Ми оттексіз 4-6 минут өмір сүре алады,содан кейін өле бастайды.Егер оттегі 10 минут жетіспеген жағдайда ,мидың ауыр зақымдануына алып келеді. 5) Біздің миымыз бізді жиі алдайды.Ол заттарды шындыққа сай емес ,басқаша қабылдай алады

36 слайд

#37 слайд

37 слайд

#38 слайд
Бекіту. Рефлексия Аяқталмаған сөйлемдер Мен бүгін білдім... Мен бүгін сезіндім... Мен келесі сабақта білгім келеді...

38 слайд

#39 слайд
Өмірлеріңізде тек жағымды болсын. Дендеріңіз сау, жүздеріңіз жарқын болсын.

39 слайд

#40 слайд

40 слайд