Жыныс генетикасы. Жынысты анықтаудың генетикалық механизмі. Жыныспен тіркес тұқым қуалау бойынша есептер шығару

#1 слайд
Жыныс генетикасы. Жынысты анықтаудың генетикалық механизмі. Жыныспен тіркес тұқым қуалау бойынша есептер шығару

1 слайд

#2 слайд
Жыныс анықтаудың 2 әдісі бар • Генетиптік әдіс – ж ұмыртқа жасушасының ұрықтануынан және зиготаның қалыптасуынан гаметалардың генетикалық материалы арқылы анықталады. • Фенотиптік әдіс – кезінде жыныс зиготаның хромосомалық жиынтығы ғана емес, ал ағзаның қоршаған орта жағдайымен анықталады.

2 слайд

#3 слайд

3 слайд

#4 слайд
Ер адам мен әйелдерде айырмашылық жасайтын қалған 2 хромосома жыныстық хромосомалар деп аталады. Олар құрылысы бойынша ұқсас, яғни гомологты әйелдер ХХ хромосома. Ер адамдарда бұл хромосомалар әртүрлі, гомологты емес ХУ.

4 слайд

#5 слайд
Жынысты алдын ала генотиптік жолмен анықтау • Жынысты алдын ала генотиптік жолмен анықтау ұрықтану кезінде жүреді. Әйел жасушаларының құрамында 44 аутосома мен 2 жыныстық хромосомалар болады. Сондықтан оның ағзасында 22 аутосома және 1Х хромосомасы бар жұмыртқа жасушасы түзіледі. Әйел жынысы гомогаметалы деп аталады.

5 слайд

#6 слайд
Егер құрамында Х хромосомасы бар сперматозоид жұмыртқа жасушасына түссе, онда екі жыныстық хромосомасы бар ХХ және 44 аутосомасы бар диплоидты жиынтық қалпына келеді. Осындай зиготадан қыз бала туады. Егер ұрықтануға құрамында У бар сперматозоид қатысатын болса, ХУ + 44 аутосомалы жиынтығы бар зигота түзіледі. Одан ұл бала туады. Осындай болашақ нәрестенің жынысы сперматозоидте болатын әкесінің жыныс хромосомасы арқылы анықталады.

6 слайд

#7 слайд
Шешесі сау гомозиготалы, әкесі (Х h Y ) гемофилия мен ауыратын отбасының ұрпақтары қандай болмақ? Некенің үлгісін жазыңыз.

7 слайд

#8 слайд
Әкесі (ХН Ү) сау, шешесі (ХН Х h ) гемофилия гені бойынша гетерозиготалы болса, отбасының ұрпақтары қандай болмақ?

8 слайд

#9 слайд
XD XD – сау қыз XD Xd – тасм қыз Xd Xd – ауру қыз XD Y – сау ұл Xd Y – ауру ұл Сау қыз бала, дальтоник ер азаматқа тұрмысқа шықты, олардан некеде туылған бала қалай болады.

9 слайд

#10 слайд
• Тасымалдаушы қыз, сау ұлға үйленді некеде туылған бала қалай болады.

10 слайд

#11 слайд
Әкесі және ұлы дальтоник ауруымен ауырады, ал шешесі сау. Баланың және ата -анасының генотипін анықтау үшін отбасында ауру әкесінен ұлына беріледі деген дұрыс па?

11 слайд